Doğal Sit Alanlarında Hayvan Otlatmak Serbest mi? Yeni Şartlar

Doğal sit alanlarında hayvan otlatılmasına ilişkin yeni düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 152 sayılı ilke kararıyla, doğal sit olarak tescil edilmeden önce mera niteliğinde olan ve yöre halkı tarafından geleneksel olarak kullanılan alanlarda belirli şartlarla otlatma yapılabilmesine imkân tanındı. Hayvancılık faaliyetlerine izin verilmesi için teknik rapor hazırlanması ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun uygun değerlendirmesi gerekecek. Şartlara aykırılık tespit edilirse otlatma faaliyetleri durdurulabilecek.

Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun 26 Ekim 2026 tarihinde aldığı "Doğal Sit Tescili Öncesi Mera Vasfı Bulunan Alanların Kullanımına İlişkin İlke Kararı", 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Düzenleme, geçmişten bu yana mera olarak kullanılan ancak daha sonra doğal sit alanı olarak tescil edilen arazilerde hayvancılık faaliyetlerinin hangi koşullarda yürütülebileceğini açıklığa kavuşturuyor.

Yeni kararda, geleneksel mera kullanımı ile doğal kaynakların korunması arasındaki dengenin gözetilmesi esas alınıyor.

Doğal Sit Alanlarında Hayvan Otlatmak Serbest mi?

Yeni ilke kararına göre doğal sit alanlarında hayvan otlatılması tamamen serbest bırakılmadı.

Bununla birlikte doğal sit tescilinden önce mera vasfı taşıyan ve yöre halkı tarafından uzun yıllardır geleneksel olarak kullanılan alanlarda otlatma faaliyetlerine belirli koşullarla izin verilebilecek.

Bu izin için öncelikle ilgili idare tarafından teknik rapor hazırlanması veya hazırlatılması gerekiyor.

Teknik raporda, otlatma faaliyetinin alanın ekolojik özelliklerine zarar vermeyeceğinin ortaya konulması şartı bulunuyor.

Ayrıca alanın doğal kaynak değerleri ve koruma-kullanma dengesi dikkate alınacak.

Bu koşullar değerlendirildikten sonra Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından otlatma faaliyetine izin verilip verilmeyeceği kararlaştırılacak.

Dolayısıyla yalnızca arazinin mera niteliğinde olması veya daha önce hayvan otlatılması, otomatik olarak izin alınabileceği anlamına gelmiyor.

Doğal Sit Alanlarında Otlatma İzni Şartları Neler?

152 sayılı ilke kararı, otlatma faaliyetlerine izin verilebilmesi için temel koşulları belirliyor.

Otlatma İzni İçin Aranan Şartlar

Şart Açıklama
Önceden mera niteliği Alan, doğal sit olarak tescil edilmeden önce de mera vasfı taşımalı
Geleneksel kullanım Arazi yöre halkı tarafından uzun yıllardır geleneksel olarak kullanılmış olmalı
Teknik rapor İlgili idare tarafından hazırlanmalı veya hazırlatılmalı
Ekolojik uygunluk Otlatmanın alanın ekolojik özelliklerine zarar vermeyeceği ortaya konulmalı
Koruma-kullanma dengesi Alanın kaynak değerleri korunmalı
Komisyon değerlendirmesi Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi gerekli

Bu şartlar, hayvancılık faaliyetlerinin doğal sit alanlarının korunmasına ilişkin yükümlülüklerle birlikte yürütülmesini amaçlıyor.

Kararda bütün meralar için geçerli hayvan sayısı, otlatma süresi veya alan büyüklüğü gibi sabit rakamsal sınırlar açıklanmıyor.

Bu nedenle belirli bir arazide kaç hayvanın ne kadar süreyle otlatılabileceği konusunda ilgili değerlendirmelerin ve mevcut mera mevzuatının dikkate alınması gerekiyor.

Mera Olarak Kullanılan Bir Arazi Doğal Sit Alanı Olursa Ne Olacak?

Türkiye'de bazı araziler, doğal sit alanı olarak tescil edilmeden önce uzun yıllar boyunca yöre halkı tarafından hayvan otlatmak amacıyla kullanılmış olabiliyor.

Bu tür alanların daha sonra koruma statüsü kazanması, geleneksel hayvancılık faaliyetleri ile doğa koruma kurallarının birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.

Yeni ilke kararı özellikle bu durumdaki arazilere odaklanıyor.

Kararda, doğal sit alanlarında bulunan ve tescilden önce de mera vasfı taşıyan alanların, mera mevzuatı kapsamında özel bir kullanım ve koruma rejimine tabi olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle söz konusu alanlarda hayvancılık faaliyetleri hakkında karar verilirken yalnızca mevcut sit statüsüne değil, arazinin geçmişteki niteliğine de bakılacak.

Ancak yeni düzenleme, doğal sit tescilinden önce mera niteliği bulunmayan bütün alanların otlatmaya açılmasını öngörmüyor.

Otlatma İzni İçin Teknik Rapor Neden Gerekli?

Yeni kararın temel koşullarından biri, otlatmanın doğal çevre üzerindeki etkisinin teknik olarak değerlendirilmesi.

İlgili idare tarafından hazırlanacak veya hazırlatılacak raporda, hayvan otlatılmasının alanın ekolojik özelliklerine zarar vermeyeceğinin ortaya konulması gerekiyor.

Bu değerlendirme, koruma statüsüne sahip doğal alanlarda geleneksel kullanımın sürdürülmesine izin verilmesi açısından belirleyici olacak.

Teknik raporun olumlu değerlendirme içermesi tek başına nihai izin anlamına gelmiyor.

Raporun ardından Bölge Komisyonu tarafından ayrıca değerlendirme yapılması gerekiyor.

İlke kararında teknik raporu yalnızca belirli bir meslek grubunun hazırlayabileceğine veya bütün alanlarda aynı rapor formatının kullanılacağına ilişkin ayrıntılı bir düzenleme bulunmuyor.

Bu nedenle raporun hazırlanması ve sunulması aşamasında yetkili idarenin belirlediği usulün izlenmesi önem taşıyor.

Hayvan Otlatma İznini Hangi Kurum Verecek?

152 sayılı ilke kararına göre otlatma faaliyetlerine izin verilmesi konusunda Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi esas alınacak.

Komisyon, ilgili idarenin hazırladığı teknik raporu ve alanın korunmasına ilişkin koşulları dikkate alarak değerlendirme yapacak.

Bu süreçte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün de görev ve sorumlulukları bulunuyor.

Özellikle verilen şartlara aykırılık halinde faaliyetlerin durdurulması, ilgili İl Müdürlüğünün denetiminde gerçekleştirilecek.

Bununla birlikte ilke kararında bütün vatandaşlar için geçerli tek bir başvuru ekranı veya standart başvuru formu açıklanmıyor.

Bu nedenle hayvan otlatma faaliyeti yürütmek isteyen kişilerin, ilgili arazinin durumu hakkında yetkili idarelerden bilgi alması gerekiyor.

Doğal Sit Alanında İzinsiz Hayvan Otlatılırsa Ne Olur?

Yeni düzenleme, komisyon değerlendirmesi gereken alanlarda doğrudan ve koşulsuz otlatma hakkı vermiyor.

Dolayısıyla ilgili alanın koruma statüsü, mera vasfı ve uygulanabilir izin şartları dikkate alınmadan faaliyete başlanması hukuki sorunlara yol açabilir.

Ancak 152 sayılı ilke kararında izinsiz otlatma için belirli tutarda yeni bir idari para cezası açıklanmıyor.

Olası yaptırımların belirlenmesinde ilgili doğa koruma mevzuatı, mera mevzuatı ve ihlalin niteliğine göre uygulanabilecek diğer hükümler değerlendirilmelidir.

Bu nedenle kararın, bütün izinsiz otlatma faaliyetleri için otomatik ve tek tip bir ceza belirlediği şeklinde yorumlanmaması gerekiyor.

Otlatma Şartlarına Uyulmazsa Faaliyetler Durdurulacak mı?

Yeni ilke kararında, otlatma faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin açık bir hüküm bulunuyor.

Buna göre teknik raporda veya Bölge Komisyonu tarafından belirtilen hususlara aykırılık tespit edilmesi halinde otlatma faaliyetleri durdurulabilecek.

Ayrıca ilgili kurum ve kuruluşların aykırılık yönünde bildirimde bulunması ve bu aykırılığın tespit edilmesi de durdurma sürecine neden olabilecek.

Faaliyetlerin durdurulması, ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün denetiminde gerçekleştirilecek.

Durdurulan otlatma faaliyetleri, yeniden Bölge Komisyonu kararı alınıncaya kadar devam ettirilemeyecek.

Bu hüküm, verilen iznin koşulsuz ve süresiz bir kullanım hakkı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Hayvan Otlatma Faaliyetleri Yeniden Başlayabilecek mi?

152 sayılı ilke kararı, koşullara aykırılık nedeniyle durdurulan faaliyetlerin yeniden değerlendirilmesine de imkân tanıyor.

Karara göre otlatma faaliyetleri, yeniden Bölge Komisyonu kararı alınıncaya kadar durdurulacak.

Bu nedenle bir faaliyet hakkında durdurma işlemi yapılmış olması, ilgili alanda otlatmanın hiçbir koşulda tekrar yapılamayacağı anlamına gelmiyor.

Ancak faaliyetlerin yeniden başlayabilmesi için gerekli değerlendirmelerin yapılması ve yeni komisyon kararının alınması gerekiyor.

İlke kararında bu değerlendirme için belirlenmiş sabit bir başvuru süresi veya sonuçlandırma tarihi bulunmuyor.

Sürecin nasıl ilerleyeceği, aykırılığın niteliğine ve ilgili idari işlemlere göre değişebilir.

Yeni Düzenleme Bütün Meraları Kapsıyor mu?

Yeni karar, Türkiye'deki bütün mera alanlarında otlatma kurallarını değiştirmiyor.

Düzenlemenin konusu, doğal sit alanları içerisinde bulunan ve doğal sit tescili öncesinde de mera vasfı taşıyan alanlar.

Bu nedenle doğal sit alanı dışında kalan meralarla ilgili kullanım şartları, genel mera mevzuatı kapsamında değerlendirilmeye devam edecek.

Aynı şekilde doğal sit alanı içerisinde bulunmakla birlikte kararın tarif ettiği geçmiş mera niteliğini taşımayan arazilerin otomatik olarak düzenleme kapsamına girdiği söylenemez.

Arazinin hukuki statüsü ve geçmiş kullanım özellikleri, düzenlemenin uygulanabilirliğinin belirlenmesinde önem taşıyor.

Mera Kanunu ve Doğal Sit Kararı Birlikte mi Uygulanacak?

152 sayılı ilke kararı, mera niteliğindeki arazilerin özel kullanım ve koruma rejimine sahip olduğunu açıkça dikkate alıyor.

Bu nedenle ilgili alanlarda yapılacak otlatma faaliyetleri yalnızca yeni ilke kararı üzerinden değerlendirilmemeli.

Serviste Yedek Parçaya Yapılan Zam İade Edilir mi?
Serviste Yedek Parçaya Yapılan Zam İade Edilir mi?
İçeriği Görüntüle

4342 sayılı Mera Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınmalı.

Mera alanlarının korunması, kullanım amaçları ve yararlanma esasları, bu düzenlemeler kapsamında ayrıca değerlendiriliyor.

Yeni ilke kararı, mevcut mera mevzuatını bütünüyle yürürlükten kaldıran veya bütün otlatma koşullarını yeniden belirleyen bir düzenleme değil.

Esas olarak doğal sit alanlarındaki belirli mera arazilerinde otlatmaya hangi koruma koşulları altında izin verilebileceğini açıklıyor.

Otlatma İzni İçin Başvuru Tarihi veya Ücret Belirlendi mi?

3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan 152 sayılı ilke kararında, otlatma izni için ülke genelinde uygulanacak belirli bir başvuru başlangıç veya bitiş tarihi açıklanmadı.

Aynı şekilde karar metninde yeni bir başvuru ücreti veya sabit izin bedeli de belirlenmedi.

Bu nedenle vatandaşların yalnızca bu karardan hareketle belirli bir ödeme yapmak veya ilan edilmiş bir son başvuru tarihine kadar işlem tamamlamak zorunda olduğu söylenemez.

Bununla birlikte mevcut mevzuattan kaynaklanabilecek diğer yükümlülüklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

İlgili arazide otlatma yapmak isteyen kişilerin başvuru ve değerlendirme sürecini yetkili kurumlarla netleştirmesi önem taşıyor.

Yeni Mera Düzenlemesi Hayvancılıkla Uğraşanları Nasıl Etkileyecek?

Doğal sit statüsü nedeniyle geleneksel otlatma faaliyetlerinin sürdürülmesinde belirsizlik yaşayan yöre halkı açısından yeni ilke kararı önem taşıyor.

Düzenleme, geçmişte mera olarak kullanılan belirli koruma alanlarında hayvancılık faaliyetlerinin devamına koşullu olarak izin verilebilmesinin esaslarını ortaya koyuyor.

Ancak bu imkândan yararlanılabilmesi için çevresel uygunluğun teknik raporla ortaya konulması ve Bölge Komisyonunun değerlendirmesi gerekiyor.

Bu yaklaşım, doğal kaynakların korunması ile geleneksel mera kullanımının birlikte ele alınmasını sağlıyor.

Kararda otlatma için doğrudan teşvik ödemesi, hayvan başına destek veya yeni bir mali yardım açıklanmıyor.

Dolayısıyla düzenleme, hayvancılık destekleme programı değil; doğal sit alanlarında otlatma faaliyetlerine ilişkin bir koruma ve izin kararı niteliği taşıyor.

Doğal Sit Alanlarında Otlatma Yapacak Kişiler Nelere Dikkat Etmeli?

3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan ilke kararı doğrultusunda, doğal sit alanlarında hayvancılık faaliyetlerinde bulunacak kişilerin öncelikle arazinin geçmişte mera vasfı taşıyıp taşımadığını kontrol etmesi gerekiyor.

İlgili alanın doğal sit statüsü ve otlatmaya ilişkin mevcut kararlar da incelenmeli.

Ardından teknik rapor ve Bölge Komisyonu değerlendirmesi için yetkili idarelerin yönlendirmeleri esas alınmalı.

Otlatma izni verilmesi halinde ise raporda ve komisyon kararında belirtilen koşullara uyulması gerekiyor.

Yeni düzenleme, doğal sit alanlarında hayvan otlatılmasını sınırsız olarak serbest bırakmıyor. Geleneksel mera kullanımının sürdürülmesine, ekolojik özelliklerin korunması ve komisyon değerlendirmesi şartıyla imkân tanıyor. Şartlara aykırı faaliyetler ise yeni bir komisyon kararı alınana kadar durdurulabilecek.