Doğal Sit Alanlarında Altyapı Onarımında İzin Şartı Değişti

Doğal sit alanlarında bulunan mevcut teknik altyapı tesislerinin bakım, onarım ve iyileştirme işlemlerine ilişkin yeni düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandı. Karara göre daha önce koruma kurulu veya komisyonu tarafından uygun görülerek yapımı tamamlanan tesislerde, belirli şartların sağlanması halinde yeniden Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu kararı alınması gerekmeyecek. Düzenleme, izin sürelerinin uzatılmasına ilişkin talepleri de kapsıyor. Ancak yeni hat veya yapı eklenemeyecek ve çalışmalar öncesinde ilgili İl Müdürlüğünün görüşü alınacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun 26 Ekim 2026 tarihinde aldığı 151 sayılı ilke kararı, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

"Mevcut Teknik Altyapı Tesislerinin Bakımına, Onarımına, İyileştirilmesine ve İzin Süresi Uzatımlarına İlişkin İlke Kararı" başlıklı düzenleme, doğal sit alanlarında önceden onaylanmış altyapı tesislerine yönelik sınırlı işlemlerin hangi koşullarda sonuçlandırılabileceğini belirliyor.

Kararla birlikte mevcut tesislerin bakım ve onarım işlemlerindeki komisyon değerlendirme sürecine ilişkin yeni bir uygulama esası oluşturuldu.

Doğal Sit Alanlarında Altyapı Onarımı İçin İzin Gerekiyor mu?

Yeni ilke kararına göre doğal sit alanlarındaki bütün altyapı çalışmaları için izin zorunluluğu kaldırılmadı.

Düzenleme yalnızca daha önce yetkili koruma kurulu veya komisyonu tarafından uygun görülmüş ve yapımı tamamlanmış tesislerdeki belirli işlemleri kapsıyor.

Bu tesislerin asgari düzeyde bakım, onarım ve iyileştirme işlemleri ile izin süresi uzatımına yönelik talepleri, kararda belirtilen koşulların birlikte sağlanması halinde yeniden Bölge Komisyonu kararı alınmaksızın ilgili idareler tarafından sonuçlandırılabilecek.

Ancak işlemler öncesinde ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşünün alınması zorunlu olmaya devam ediyor.

Bu nedenle yeni düzenleme, mevcut teknik altyapı tesislerinde hiçbir idari değerlendirme yapılmadan çalışma gerçekleştirilebileceği anlamına gelmiyor.

Altyapı Tesislerinde Komisyon Kararı Hangi Şartlarda Aranmayacak?

151 sayılı ilke kararında yeniden komisyon kararı alınmaması için belirlenen koşullar açıkça sıralanıyor.

Yeni Altyapı İzin Şartları

Şart Açıklama
Koruma statüsü Kesin korunacak hassas alanlar kapsam dışında
Önceden onay Tesis projesi daha önce yetkili kurul veya komisyon tarafından uygun görülmüş olmalı
Yapım durumu Tesisin imalatı tamamlanmış olmalı
İşlemin niteliği Asgari düzeyde bakım, onarım, iyileştirme veya izin süresi uzatımı olmalı
Yeni tesis veya hat İlave hat, yapı veya benzeri yeni düzenleme yapılmamalı
Sit statüsü Doğal sit alanının statüsü değişmemiş olmalı
Önceki kararlar Varsa önceki kurul veya komisyon kararındaki ayrıntılara aykırı işlem yapılmamalı
Kurum görüşü İşlem öncesinde ilgili İl Müdürlüğünün görüşü alınmalı

Kararda belirtilen koşulların birlikte karşılanması gerekiyor.

Koşullardan birinin sağlanmadığı durumlarda, yeniden komisyon kararı alınmamasına ilişkin kolaylaştırılmış uygulamadan yararlanılabileceği varsayılmamalı.

Yeni Düzenleme Hangi Teknik Altyapı Tesislerini Kapsıyor?

İlke kararında kapsam, tesislerin belirli bir sektörüne göre değil, önceki onay durumu ve yapılacak işlemin niteliğine göre tanımlanıyor.

Buna göre doğal sit alanında bulunan bir teknik altyapı tesisinin düzenlemeden yararlanabilmesi için projesinin daha önce yetkili kurul veya komisyon tarafından uygun görülmüş olması gerekiyor.

Ayrıca tesisin yapımının tamamlanmış olması şart.

Su temini, enerji iletimi, haberleşme veya benzeri altyapılarla ilgili bir işlem planlanırken ilgili tesisin teknik altyapı niteliği ve önceki onay belgeleri ayrı ayrı değerlendirilmeli.

Karar, bu sektörlerin tamamına otomatik ve koşulsuz bir izin vermiyor.

Özellikle yeni bir güzergâh oluşturulması, yeni hat eklenmesi veya yeni yapı inşa edilmesi, kararın sağladığı kolaylaştırılmış işlem kapsamına girmiyor.

Kesin Korunacak Hassas Alanlarda Altyapı Onarımı Yapılabilecek mi?

Yeni düzenlemede kesin korunacak hassas alanlar açıkça kapsam dışında bırakıldı.

Bu nedenle söz konusu koruma statüsüne sahip alanlardaki teknik altyapı tesisleri, 151 sayılı kararla getirilen komisyon kararı muafiyetinden yararlanamayacak.

Ancak bu durum, kesin korunacak hassas alanlarda her türlü bakım veya onarım işleminin kesin olarak yasak olduğu anlamına gelmiyor.

Bu alanlarda yapılabilecek çalışmaların ilgili özel koruma hükümleri ve yetkili idarelerin değerlendirmeleri çerçevesinde ele alınması gerekiyor.

Doğal sit alanında işlem planlayan kurumların öncelikle tesisin bulunduğu alanın güncel koruma statüsünü doğrulaması önem taşıyor.

Mevcut Altyapı Tesislerine Yeni Hat Eklenebilecek mi?

151 sayılı ilke kararının en önemli sınırlamalarından biri, tesislere ilave hat veya yapı yapılmaması şartı.

Karara göre yeniden komisyon kararı gerekmeyen işlemler, mevcut ve önceden onaylanmış tesislerdeki asgari düzeyde bakım, onarım ve iyileştirmeyle sınırlı.

Dolayısıyla yeni bir altyapı hattı oluşturulması, ilave yapı inşa edilmesi veya benzeri yeni düzenlemeler yapılması bu muafiyet kapsamında değerlendirilemiyor.

Örneğin mevcut bir teknik altyapı tesisinde yalnızca önceden onaylanmış sistemin bakımının yapılması ile aynı tesise yeni bir hat eklenmesi farklı işlemler.

İlk işlem, gerekli şartlar sağlandığında kolaylaştırılmış uygulama kapsamında değerlendirilebilir.

İkinci işlem ise yeni hat eklenmesi yasağı nedeniyle aynı muafiyet kapsamında sonuçlandırılamaz.

Bu nedenle proje sahiplerinin planlanan çalışmanın gerçekten mevcut tesisin bakım ve onarımıyla sınırlı olup olmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

İzin Süresi Dolan Altyapı Tesislerinde Ne Yapılacak?

Yeni ilke kararı, mevcut teknik altyapı tesislerinin izin süresi uzatımlarına yönelik talepleri de kapsıyor.

Buna göre daha önce yetkili kurul veya komisyon tarafından uygun bulunmuş ve yapımı tamamlanmış tesislerde, kararın bütün şartları sağlanıyorsa izin süresi uzatımı talepleri yeniden Bölge Komisyonu kararı alınmadan ilgili idarelerce sonuçlandırılabilecek.

Ancak bu düzenleme, süresi dolan bütün izinlerin otomatik olarak uzatıldığı anlamına gelmiyor.

İzin süresi uzatımının yine yetkili idarece değerlendirilmesi gerekiyor.

Ayrıca önceki kurul kararındaki koşullara aykırı uygulama bulunmaması, doğal sit statüsünün değişmemiş olması ve işlem öncesinde İl Müdürlüğünün görüşünün alınması şartları devam ediyor.

Kararda bütün izinler için geçerli sabit bir uzatma süresi belirtilmiyor.

Alanya'da Yapay Zekâ Araştırma Merkezi Ne Yapacak?
Alanya'da Yapay Zekâ Araştırma Merkezi Ne Yapacak?
İçeriği Görüntüle

Bu nedenle her tesisin mevcut izin belgesi ve ilgili mevzuattaki süre hükümleri ayrıca incelenmeli.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün Görüşü Zorunlu mu?

Evet. 151 sayılı ilke kararına göre işlemler gerçekleştirilmeden önce ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşünün alınması gerekiyor.

Bu şart, yeniden Bölge Komisyonu kararı alınmamasına ilişkin uygulamanın temel unsurlarından biri.

Dolayısıyla önceki komisyon onayının bulunması ve tesisin tamamlanmış olması, tek başına yeni işlemlerin doğrudan yapılabilmesi için yeterli değil.

İlgili İl Müdürlüğünün görüşü alındıktan sonra, kararın diğer koşullarının da sağlanması halinde talepler yetkili idarelerce sonuçlandırılabilecek.

İlke kararı, İl Müdürlüğünün görüşünün belirli bir süre içinde verilmesini zorunlu kılan yeni bir süre sınırı açıklamıyor.

Bu nedenle işlemlerin her durumda belirli sayıda gün içerisinde sonuçlanacağını söylemek mümkün değil.

Önceki Koruma Kurulu Kararları Geçerliliğini Koruyor mu?

Yeni düzenleme, daha önce alınmış kurul veya komisyon kararlarını ortadan kaldırmıyor.

Tam tersine, kolaylaştırılmış uygulamadan yararlanılabilmesi için tesisin önceden ilgili koruma kurulu veya komisyonu tarafından uygun bulunmuş olması gerekiyor.

Kararda Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarının yanı sıra, geçmişte yetkili olan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarının uygunluk kararları da dikkate alınıyor.

Bu nedenle önceki kurul kararının tarihi ve içeriği önem taşıyor.

Özellikle tesisin yapımına ilişkin verilen kararda özel şartlar bulunuyorsa yeni bakım, onarım veya izin uzatımı işlemlerinin bu şartlara aykırı olmaması gerekiyor.

Tesis sahiplerinin ve ilgili idarelerin eski onay belgelerini incelemesi bu bakımdan önem taşıyor.

Doğal Sit Statüsü Değişen Alanlarda Yeni Karar Uygulanacak mı?

151 sayılı ilke kararında doğal sit statüsünün değişmemesi açık bir koşul olarak düzenleniyor.

Bu nedenle tesisin daha önce onaylanmasından sonra alanın koruma statüsünde değişiklik yaşanmışsa, komisyon kararı alınmamasına ilişkin kolaylığın doğrudan uygulanabileceği varsayılmamalı.

Doğal sit statüleri, koruma düzeyine göre farklı uygulama esaslarına sahip olabiliyor.

Bu durum, özellikle geçmişte onaylanmış ancak daha sonra koruma statüsü değişmiş alanlarda bulunan tesisler açısından önem taşıyor.

Her somut durumda önceki onay belgeleriyle güncel koruma statüsünün birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Yeni Altyapı Düzenlemesi Belediyeleri ve İşletmeleri Nasıl Etkileyecek?

Yeni ilke kararı, doğal sit alanlarında mevcut teknik altyapı tesisleri bulunan kamu kurumları, yerel yönetimler ve ilgili işletmeler açısından önem taşıyor.

Önceden uygunluk kararı alınmış ve imalatı tamamlanmış tesislerdeki sınırlı bakım ve onarım işlemlerinin yeniden Bölge Komisyonuna götürülmeden sonuçlandırılabilmesi, belirli idari işlemlerin azaltılmasını sağlayabilecek.

Ancak uygulamanın kapsamı dar tutuluyor.

Yeni altyapı yatırımları, yeni hatlar, yeni yapılar ve önceki kurul kararlarına aykırı işlemler bu kolaylaştırılmış prosedürden yararlanamayacak.

Ayrıca ilgili İl Müdürlüğünün görüşünün alınması gerekliliği devam edecek.

Bu nedenle kurum ve işletmelerin düzenlemeyi bütün altyapı yatırımları için genel bir izin muafiyeti olarak değerlendirmemesi gerekiyor.

Altyapı Bakım ve Onarım İşlemlerinde Başvuru Süresi Belirlendi mi?

3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan ilke kararında, yeni bir başvuru başlangıç veya bitiş tarihi belirlenmedi.

Aynı şekilde başvuruların kaç iş günü içerisinde tamamlanacağına ilişkin yeni bir süre ya da ayrı bir başvuru ücreti açıklanmadı.

Karar, belirlenen şartların yerine getirilmesi halinde yeniden Bölge Komisyonu kararı alınmadan işlemlerin ilgili idarelerce sonuçlandırılabilmesini düzenliyor.

Mevcut mevzuattan kaynaklanan izin, belge ve değerlendirme yükümlülükleri ise ayrıca ele alınmalı.

Yeni Altyapı Düzenlemesi Ne Zaman Yayımlandı?

Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun 151 sayılı ilke kararı, 26 Ekim 2026 tarihinde Ankara'da yapılan 44 sayılı toplantıda oy birliğiyle alındı.

Karar, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Düzenleme metninde ayrıca ileri tarihli bir uygulama başlangıcı belirtilmiyor.

Yeni karar, kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sit alanlarında, önceden onaylanarak tamamlanmış teknik altyapı tesislerinin belirli işlemlerine ilişkin değerlendirme esaslarını ortaya koyuyor.

Altyapı Onarımı Yapacak Kurumlar Nelere Dikkat Etmeli?

Doğal sit alanlarındaki teknik altyapı tesisleriyle ilgili işlem planlayan kurumların öncelikle tesisin eski onay belgelerini ve bulunduğu alanın güncel koruma statüsünü incelemesi gerekiyor.

Yapılacak işin asgari düzeyde bakım, onarım veya iyileştirme niteliğinde olup olmadığı belirlenmeli.

Yeni hat, yapı veya benzeri bir düzenleme gerektiren çalışmaların muafiyet kapsamında bulunmadığı dikkate alınmalı.

İzin süresi uzatımı taleplerinde de önceki kararların koşullarına uygunluk kontrol edilmeli.

Yeni ilke kararı, doğal sit alanlarındaki mevcut altyapı tesisleri için bazı idari işlemleri kolaylaştırırken doğal alanların korunmasına yönelik şartları devam ettiriyor. Yeniden komisyon kararı alınmaması ancak önceki onayın, mevcut tesis durumunun ve İl Müdürlüğü görüşünün birlikte değerlendirilmesiyle mümkün olacak.