Doğal Sit Alanlarında Ağaç Dikimi İçin İzin Şartları Değişti
Doğal sit alanlarında tarımsal amaçlı ağaç dikimine ilişkin yeni kurallar belirlendi. 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 153 sayılı İlke Kararı'na göre, belirli koşullar altında gerçekleştirilecek ağaç dikimi işlemleri için Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonundan ayrıca karar alınması gerekmeyecek. Ancak düzenleme bütün koruma alanlarını kapsamıyor. İş makinesi kullanılması, arazinin doğal yapısının değiştirilmesi ve dikim sonrasında altyapı kurulması gibi işlemler bakımından farklı kurallar uygulanacak.
Doğal Sit Alanlarında Ağaç Dikimi Kuralları Nasıl Değişti?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu, tarımsal amaçlı ağaç dikim çukuru açılmasına ilişkin yeni bir ilke kararı aldı.
26 Ekim 2026 tarihli toplantıda kabul edilen 153 sayılı karar, 3 Kasım'da Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenlemeye göre uygun doğal sit alanlarında, belirlenen şartların karşılanması halinde ağaç dikimi için ayrıca Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu kararı aranmayacak.
Bununla birlikte karar yalnızca belirli tarımsal alanlar ve dikim işlemleri için geçerli.
Dikim sonrasında sondaj, kuyu veya sulama sistemi gibi fiziki müdahaleler yapılması gerektiğinde ilgili komisyonun değerlendirmesi devam edecek.
Hangi Alanlarda Ağaç Dikimi İçin Komisyon Kararı Gerekmeyecek?
Yeni karar, doğal sit alanları içerisinde bulunan ve yürürlükteki mekânsal planlarda tarım kullanımında gösterilen alanları kapsıyor.
Ancak bu kapsamın dışında bırakılan koruma statüleri bulunuyor.
Özellikle kesin korunacak hassas alanlar ve I. derece doğal sit alanları, yeni kolaylaştırıcı hükümden yararlanamayacak.
Bu nedenle bir taşınmazın yalnızca doğal sit alanı olarak kayıtlı olması yeterli değil.
Taşınmazın hangi koruma statüsünde bulunduğu ve yürürlükteki planda hangi kullanım kararına tabi olduğu önem taşıyor.
İlgili taşınmazın plan ve koruma bilgilerinin yetkili idarelerden kontrol edilmesi gerekiyor.
Ağaç Dikiminde Hangi Üç Şart Aranacak?
153 sayılı İlke Kararı, ayrıca komisyon kararı aranmaması için üç temel koşul belirliyor.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| İş makinesi kullanılmaması | Dikim işleminin iş makinesi kullanılmadan gerçekleştirilmesi |
| Topografyanın bozulmaması | Arazinin doğal yüzey ve şekil özelliklerinin korunması |
| Doğal bitki örtüsüne uygunluk | Dikilecek ağaçların yörenin doğal bitki örtüsüne uygun olması |
Bu koşulların birlikte karşılanması gerekiyor.
Örneğin iş makinesi kullanılmaması tek başına yeterli değil. Dikim sırasında arazi topografyasının bozulmaması ve seçilen türlerin yöreye uygun olması da şart.
Dolayısıyla düzenleme, doğal sit alanlarındaki bütün tarımsal faaliyetlere genel bir izin muafiyeti sağlamıyor.
Ağaç Dikiminde İş Makinesi Kullanılabilecek mi?
Yeni kararın açık koşullarından biri, dikim işlemleri sırasında iş makinesi kullanılmaması.
Bu nedenle iş makinesi kullanılarak yapılacak dikim faaliyetlerinin, kararın komisyon değerlendirmesinden muaf tuttuğu işlemler kapsamında olduğu varsayılmamalı.
Özellikle arazinin kazılması, düzleştirilmesi veya doğal yüzey özelliklerinin değiştirilmesi gereken faaliyetler bakımından koruma hükümleri önem taşıyor.
Karar, her türlü arazi düzenleme faaliyetini serbest bırakan bir düzenleme değil.
Dikimin hangi yöntemle yapılacağı ve araziye müdahalenin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Arazinin Topografyasının Bozulmaması Ne Demek?
Topografya, arazinin mevcut yüzey şekillerini ve doğal fiziksel özelliklerini ifade ediyor.
Yeni düzenlemede dikim çalışmaları sırasında bu yapının bozulmaması koşulu bulunuyor.
Bu şart, ağaç dikiminin arazide kapsamlı kazı, dolgu veya biçim değiştirme işlemlerine dönüşmesini önlemeyi amaçlıyor.
Ancak karar metni, kullanılabilecek bütün tarımsal aletleri veya uygulanabilecek dikim yöntemlerini ayrı ayrı listelemiyor.
Bu nedenle tereddüt bulunan uygulamalarda ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden bilgi alınması önem taşıyor.
Her Türlü Ağaç Dikilebilecek mi?
Yeni ilke kararına göre dikilecek ağaçların yörenin doğal bitki örtüsüne uygun olması gerekiyor.
Bu nedenle doğal sit alanlarında istenilen her ağacın hiçbir değerlendirme yapılmadan dikilebileceği düşünülmemeli.
Özellikle yörenin ekolojik özellikleri ve doğal bitki örtüsü dikkate alınmalı.
Düzenleme, ülke genelinde bütün doğal sit alanları için geçerli tek bir ağaç türü listesi açıklamıyor.
Uygun türlerin değerlendirilmesinde taşınmazın bulunduğu bölgenin doğal özellikleri belirleyici olacak.
Tarımsal amaçla dikim yapılması da koruma statüsüne ilişkin diğer yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Kesin Korunacak Hassas Alanlarda Ağaç Dikimi Serbest mi?
153 sayılı İlke Kararı, kesin korunacak hassas alanları açıkça kapsam dışında bırakıyor.
Aynı şekilde I. derece doğal sit alanları da yeni komisyon kararı istisnasından yararlanamıyor.
Bu ayrım önemli çünkü Türkiye'deki doğal sit alanları farklı koruma statülerine tabi.
Yeni düzenlemenin belirli alanlarda kolaylaştırıcı hüküm getirmesi, daha sıkı koruma altındaki alanlarda aynı kuralların uygulanacağı anlamına gelmiyor.
Bu alanlarda yapılacak işlemler için ilgili koruma mevzuatı ve yetkili kurum kararları dikkate alınmaya devam edecek.
Ağaç Dikimi Sonrasında Kuyu Açmak İçin İzin Gerekiyor mu?
Yeni kararın en önemli ayrımlarından biri, ağaç dikimiyle sonrasında yapılacak fiziki müdahalelerin birbirinden ayrılması.
İlke kararına göre dikim sonrasında faaliyetin devamı için gerekli olabilecek sondaj ve kuyu açma işlemleri Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirilecek.
Dolayısıyla ağaç dikimi için ayrıca komisyon kararı aranmayan bir alanda, kuyu açılması için de aynı istisnanın otomatik olarak geçerli olduğu düşünülmemeli.
Ayrıca su kaynaklarının kullanımı ve sondaj faaliyetleri bakımından başka mevzuat hükümleri de uygulanabilir.
Komisyon değerlendirmesi, diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin yerine geçmeyebilir.
Sulama Sistemi Kurmak İçin Komisyon Kararı Gerekecek mi?
153 sayılı karar, ağaç dikimi sonrasında kurulabilecek sulama sistemlerini de ayrıca ele alıyor.
Buna göre sulama sistemi kurulması gibi fiziki müdahaleler, Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine tabi olacak.
Bu nedenle yalnızca ağaç dikimine ilişkin kolaylaştırıcı hükme dayanılarak sulama altyapısının serbestçe kurulabileceği sonucuna varılamaz.
Sulama tesisatının niteliği, araziye etkisi ve koruma alanının özellikleri değerlendirmede önem taşıyabilir.
İşlem öncesinde ilgili idareden bilgi alınması, izinsiz müdahale riskini azaltabilir.
Doğal Sit Alanlarında Tel Çit veya Duvar Yapılabilecek mi?
Yeni düzenleme, tel çit ve duvar yapımı gibi fiziki müdahaleleri de açıkça sayıyor.
Ağaç dikimi sonrasında bu tür yapıların oluşturulması gerektiğinde ilgili Bölge Komisyonunun değerlendirmesi aranacak.
Bu nedenle dikim faaliyetinin belirli koşullarla komisyon kararından istisna tutulması, aynı taşınmazın çevresinin izinsiz kapatılabileceği anlamına gelmiyor.
Çit ve duvar işlemleri ayrıca imar, mülkiyet ve diğer ilgili mevzuat bakımından da değerlendirme gerektirebilir.
Taşınmaz sahiplerinin dikim işlemi ile yapı ve altyapı faaliyetlerini ayrı başlıklar altında ele alması gerekiyor.
Tarım Lejantı Ne Anlama Geliyor?
İlke kararında geçen “tarım lejantı” ifadesi, taşınmazın yürürlükteki mekânsal planlarda tarımsal kullanım alanı olarak gösterilmesiyle ilgili.
Bir alanın tapu kaydındaki niteliği ile plan kararındaki kullanım durumu her zaman aynı olmayabilir.
Bu nedenle taşınmaz sahibinin yalnızca tapu bilgisine bakarak yeni düzenlemenin kendisine uygulanacağını varsayması doğru değil.
Arazinin doğal sit statüsüyle birlikte yürürlükteki mekânsal planlarda hangi kullanım kapsamında bulunduğu kontrol edilmeli.
Özellikle korunan alanlarda plan kararları, yapılabilecek faaliyetlerin belirlenmesinde önem taşıyor.
Yeni Düzenleme Ağaç Dikimi İçin Bütün İzinleri Kaldırdı mı?
Hayır. 153 sayılı İlke Kararı, belirli koşulları sağlayan ağaç dikimi işlemlerinde yalnızca Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonundan ayrıca karar alınması gerekliliğini düzenliyor.
Karar, diğer mevzuat kapsamında aranabilecek bildirim, izin veya uygunluk koşullarının tamamını ortadan kaldırmıyor.
Örneğin taşınmazın mülkiyet durumu, tarımsal kullanım koşulları ve başka koruma hükümleri ayrıca önem taşıyabilir.
Bu nedenle “komisyon kararı gerekmiyor” ifadesiyle “hiçbir kuruma başvurmadan her türlü işlem yapılabilir” ifadesi aynı anlama gelmiyor.
Uygulamada ilgili taşınmazın hukuki ve planlama durumunun birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
153 Sayılı İlke Kararı Ne Zaman Yayımlandı?
Tarımsal Amaçlı Ağaç Dikim Çukuru Açılmasına İlişkin 153 sayılı İlke Kararı, Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun 26 Ekim 2026 tarihli toplantısında alındı.
Karar, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenlemeye göre uygun tarım alanlarında iş makinesi kullanılmadan, topografya bozulmadan ve doğal bitki örtüsüne uygun şekilde gerçekleştirilecek ağaç dikimlerinde ayrıca Bölge Komisyonu kararı aranmayacak.
Ancak kesin korunacak hassas alanlar ile I. derece doğal sit alanları bu kolaylığın dışında tutuluyor.
Sondaj, kuyu, sulama sistemi, tel çit ve duvar gibi sonradan yapılacak fiziki müdahaleler ise komisyon değerlendirmesine tabi olmaya devam edecek.
Yeni düzenlemeden yararlanmak isteyen taşınmaz sahiplerinin arazilerinin koruma statüsünü ve plan kullanım kararını kontrol etmesi önem taşıyor.




