Çin'den Sodyum Glukonat İthalatına Yüzde 32,96'ya Varan Damping Vergisi Getirildi

Ticaret Bakanlığı, Çin Halk Cumhuriyeti menşeli sodyum glukonat ithalatına yönelik yürüttüğü damping soruşturmasını tamamlayarak kesin önlem uygulanmasına karar verdi. 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/31) kapsamında, 2918.16.00.00.13 gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan sodyum glukonatın ithalatında CIF bedel üzerinden yüzde 22,56 ile yüzde 32,96 arasında değişen oranlarda dampinge karşı önlem tahsil edilecek. Firma bazında farklılaştırılan uygulama, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Ticaret Bakanlığı Damping Soruşturmasını Tamamladı

Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen sodyum glukonat soruşturması sonuçlandı.

Soruşturma, 25 Mayıs 2025 tarihli ve 32910 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/9 sayılı Tebliğ ile başlatılmıştı.

Yapılan incelemelerde Çin menşeli sodyum glukonat ithalatının dampingli olduğu ve Türkiye'deki yerli üretim dalında maddi zarara yol açtığı tespit edildi.

Bu değerlendirme üzerine İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunun kararı ve Ticaret Bakanının onayıyla kesin önlem uygulanması kararlaştırıldı.

Yeni karar, 14 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenleme, özellikle sodyum glukonat ithalatı yapan şirketler, kimya sanayisindeki üreticiler, ithalatçı firmalar ve gümrük müşavirleri açısından önem taşıyor.

Dampinge Karşı Önlem Oranları Açıklandı

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğde, önlem oranları üretici firmalara göre ayrı ayrı belirlendi.

Belirlenen oranlar, ithal edilen ürünün CIF bedeli üzerinden uygulanacak.

Buna göre düzenlemede adı belirtilen iki üretici için daha düşük oranlar öngörülürken diğer üreticiler bakımından yüzde 32,96'lık oran geçerli olacak.

Ancak burada belirtilen yüzdeler, Türkiye'de satılan bütün kimyasal ürünlere uygulanacak genel vergi oranlarını ifade etmiyor.

Düzenleme yalnızca Tebliğde tanımlanan ürünün, belirtilen menşe ülkesinden yapılan ithalatını kapsıyor.

Sodyum Glukonat Nedir?

Sodyum glukonat, çeşitli endüstriyel işlemlerde kullanılan kimyasal bir bileşiktir.

Ürün, kullanım koşullarına göre inşaat kimyasalları, temizlik ürünleri ve farklı sanayi uygulamalarında değerlendirilebiliyor.

Özellikle bazı formülasyonlarda katkı maddesi olarak kullanılabilmesi nedeniyle farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin tedarik zincirinde yer alabiliyor.

Ancak sodyum glukonatın her sanayi kolunda aynı amaçla veya aynı oranlarda kullanıldığı düşünülmemeli.

Ürünün teknik özellikleri, saflık düzeyi ve kullanım alanı, işletmenin üretim süreçlerine göre değişebilir.

Yeni ithalat önleminin şirketlere etkisi de kullanılan ürünün niteliğine ve tedarik koşullarına göre farklılaşacak.

Hangi GTİP Kapsamda?

Düzenlemenin kapsamındaki ürün, 2918.16.00.00.13 gümrük tarife istatistik pozisyonunda sınıflandırılan sodyum glukonat olarak açıklandı.

GTİP, dış ticarete konu ürünlerin gümrük tarife sistemi içerisinde sınıflandırılmasında kullanılan koddur.

İthalat işlemlerinde ürünün doğru tarife pozisyonunda sınıflandırılması, uygulanacak vergilerin ve ticaret politikası önlemlerinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.

Bu nedenle ithalatçıların ürünün ticari adının yanında teknik özelliklerini ve gümrük sınıflandırmasını da kontrol etmesi gerekiyor.

Tebliğde, tarife pozisyonunda veya eşya tanımında ileride değişiklik yapılmasının önlemin uygulanmasını engellemeyeceğine ilişkin hüküm de bulunuyor.

Ancak bu düzenleme, sodyum glukonat dışındaki bütün kimyasal ürünlerin otomatik olarak aynı önleme tabi tutulacağı anlamına gelmiyor.

Damping Nedir?

Damping, dış ticaret mevzuatında belirli şartlarda bir ürünün normal değerinin altında ihraç edilmesiyle bağlantılı olarak değerlendirilen bir uygulamadır.

Bir ithalatın dampingli olduğunun tespit edilmesi, tek başına kesin önlem uygulanması için yeterli olmayabilir.

İlgili mevzuat kapsamında yerli üretim dalında zarar ve dampingli ithalat ile zarar arasındaki nedensellik ilişkisi de önem taşıyor.

Ticaret Bakanlığının sodyum glukonat soruşturmasında, Çin menşeli ürün ithalatının dampingli olduğu ve yerli üretim dalında maddi zarara neden olduğu tespit edildi.

Bu bulgular doğrultusunda dampinge karşı kesin önlem uygulanması kararlaştırıldı.

Dampinge karşı önlemler, ithalatın tamamının yasaklanmasından farklı bir ticaret politikası aracıdır.

Bu uygulamada ilgili eşyanın ithalatı, yürürlükteki diğer şartlara ek olarak belirlenen mali yükümlülüğe tabi tutuluyor.

CIF Bedel Üzerinden Hesaplama Yapılacak

Yeni düzenlemenin önemli noktalarından biri, önlemin CIF bedelin belirli bir yüzdesi olarak uygulanmasıdır.

CIF, ürün bedelinin yanında navlun ve sigorta unsurlarını da içeren uluslararası ticaret terimidir.

Dampinge karşı önlem, Tebliğde belirtilen oran üzerinden hesaplanacak.

Örneğin CIF bedeli 100.000 ABD doları olan ve diğer üreticiler kapsamında değerlendirilen bir sodyum glukonat ithalatında, yüzde 32,96 oranı üzerinden 32.960 ABD doları karşılığı dampinge karşı önlem hesaplanır.

Bu tutar, yalnızca söz konusu önlemin hesaplama örneğidir.

İthalat sırasında ortaya çıkabilecek diğer vergiler, masraflar ve yükümlülükler bu örneğe dahil değildir.

Ayrıca fiilî gümrük işlemlerinde ilgili mevzuatın hesaplama ve tahsilat hükümleri esas alınmalıdır.

İthalatçılar İçin Maliyetler Nasıl Değişebilir?

Sodyum glukonat ithal eden şirketlerin yeni önlem oranlarını maliyet hesaplamalarına dahil etmesi gerekiyor.

Özellikle Çin'deki farklı üreticilerden ürün tedarik eden işletmeler açısından uygulanacak oran değişebiliyor.

Bu nedenle ithalatçıların tedarikçi bilgilerinin doğruluğunu ve ilgili belgelerin güncelliğini kontrol etmesi önem taşıyor.

Yeni mali yükümlülük, ithal ürünün toplam tedarik maliyetini etkileyebilir.

Ancak yüzde 32,96'lık önlem uygulanması, ithalatçı şirketin Türkiye'deki satış fiyatının zorunlu olarak aynı oranda artırılacağı anlamına gelmiyor.

Satış fiyatları, şirketin maliyet yapısı, ticari sözleşmeleri ve piyasa koşulları doğrultusunda belirleniyor.

Dolayısıyla önlemin nihai satış fiyatlarına etkisi işletmeler arasında farklılaşabilir.

Yerli Üreticiler Açısından Kararın Önemi

Dampinge karşı önlemler, dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerinde oluşturduğu zararın giderilmesine yönelik ticaret politikası araçları arasında bulunuyor.

Sodyum glukonat soruşturmasında da yerli üretim dalında maddi zarar tespiti yapıldı.

Bu nedenle kesin önlem kararı, yerli üreticilerin dış ticaret koşullarındaki rekabet durumunu etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte önlem uygulanması, yerli üretici şirketlerin satışlarının veya kârlılıklarının otomatik olarak artacağını garanti etmiyor.

Yerli üretim kapasitesi, ürün kalitesi, fiyatlar ve iç pazar talebi gibi unsurlar işletmelerin ticari performansını etkilemeye devam edecek.

Kararın fiilî ekonomik sonuçlarının değerlendirilebilmesi için sonraki döneme ilişkin üretim, ithalat ve satış verilerinin izlenmesi gerekiyor.

Kimya Sanayisinde Ham Madde Tedariki

Sodyum glukonatı üretim girdisi olarak kullanan işletmeler açısından yeni önlem, ham madde tedarik kararlarını gündeme getirebilir.

Özellikle Çin menşeli ürün satın alan şirketlerin ithalat maliyetlerini yeniden hesaplaması gerekebilir.

İşletmeler, tedarik koşullarını değerlendirirken farklı üreticilerin fiyatlarını, ürün özelliklerini ve teslimat sürelerini karşılaştırabilir.

Ancak farklı bir ülkeden tedarik yapılması, ürünün menşeinin otomatik olarak değiştiği anlamına gelmiyor.

Dış ticaret mevzuatında menşe, belirli kurallara göre belirleniyor.

Bu nedenle ithalatçıların yalnızca ürünün sevk edildiği ülkeye değil, ilgili menşe belgelerine ve uygulanabilir kurallara dikkat etmesi gerekiyor.

Gümrük Müşavirleri Açısından Yeni Kontroller

Yeni Tebliğ, gümrük müşavirleri ve dış ticaret işlemlerini yürüten profesyoneller açısından da önem taşıyor.

Özellikle ithal edilen ürünün GTİP sınıflandırmasının doğruluğu, menşe ülkesi ve üretici firma bilgileri kontrol edilmeli.

Firma bazında farklı oranların uygulanması, ithalat işlemlerinde üretici bilgilerinin önemini artırıyor.

Hizmet Üretim Endeksi Ağustos 2026'da Yüzde 2,3 Arttı

İçeriği Görüntüle

Tebliğde belirtilen iki üretici dışındaki firmalar için yüzde 32,96'lık oran uygulanacak.

Ancak ürünün belirli bir firmadan satın alınması ile fiilen hangi üretici tarafından üretildiği aynı bilgi olmayabilir.

Bu nedenle işlemlerde gerçek üretici bilgilerinin ve ilgili belgelerin doğru şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.

Gümrük idareleri, Tebliğ kapsamında belirlenen kesin önlemleri serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında tahsil edecek.

Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Açısından Önemi

Dampinge karşı önlem kapsamında yapılan ödemeler, ithalatçı işletmelerin maliyet ve muhasebe süreçlerini de etkileyebilir.

Özellikle ithal edilen sodyum glukonatın işletmenin üretiminde kullanılacak ham madde veya ticari stok niteliğinde olması, maliyet hesaplamasında önem taşıyor.

Türkiye Muhasebe Standartlarını uygulayan işletmeler açısından stok maliyetlerinin belirlenmesinde TMS 2 Stoklar Standardı hükümleri gündeme gelebilir.

İthalat sırasında katlanılan geri alınamayan vergiler ve satın almayla doğrudan ilişkili diğer maliyetler, ilgili şartlara göre stok maliyetinin bir parçasını oluşturabilir.

Ancak dampinge karşı önlemin muhasebeleştirilmesi, işlemin niteliği ve işletmenin tabi olduğu finansal raporlama çerçevesine göre değerlendirilmelidir.

Ayrıca ithalatta uygulanabilecek KDV ve diğer gümrük yükümlülüklerinin matrah ve hesaplama kuralları ayrı mevzuat hükümlerine dayanıyor.

Bu nedenle yeni önlem tutarı, doğrudan KDV oranında artış yapılmış gibi değerlendirilmemeli.

Beş Yıllık Uygulama Süresi Öngörüldü

2026/31 sayılı Tebliğde dampinge karşı kesin önlemin yürürlük tarihinden itibaren beş yıl sonra sona ereceği düzenlendi.

Buna göre olağan koşullarda önlemin süresi 14 Ekim 2026 tarihinden itibaren beş yıllık dönem üzerinden değerlendirilecek.

Ancak sürenin sona ermesinden önce nihai gözden geçirme soruşturması başlatılması halinde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam edebilecek.

Bu nedenle ithalatçıların beş yıllık süre dolduğunda önlemin her durumda kendiliğinden ve kesin olarak sona ereceğini varsaymaması gerekiyor.

Gelecek dönemlerde yayımlanabilecek resmî düzenlemelerin takip edilmesi önem taşıyor.

Karar Bugün Yürürlüğe Girdi

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026/31 sayılı Tebliğ, 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.

Buna göre Çin Halk Cumhuriyeti menşeli 2918.16.00.00.13 GTİP kapsamındaki sodyum glukonatın ithalatında yüzde 22,56, yüzde 24,43 veya yüzde 32,96 oranında dampinge karşı kesin önlem uygulanacak.

Önlem oranları üretici firmaya göre değişirken tahsilat CIF bedel üzerinden gerçekleştirilecek.

Karar; sodyum glukonat ithalatçılarını, bu ürünü ham madde olarak kullanan sanayi kuruluşlarını, yerli üreticileri ve gümrük işlemlerini yürüten profesyonelleri ilgilendiriyor.

İşletmelerin ithalat maliyetlerini, tedarikçi bilgilerini ve gümrük beyannamelerini yeni düzenleme çerçevesinde değerlendirmesi önem taşıyor.