Sağlık Bakanlığınca hazırlanan Yüksek Güvenlikli Adli Psikiyatri Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 23 Ocak 2026 tarihli ve 33146 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme; Bakanlığa bağlı 2. ve 3. basamak sağlık tesisleri bünyesinde kurulacak merkezlerin açılış koşullarını, fiziki donanımını, personel yapısını, hizmet kapsamını ve güvenlik ile mahremiyet esaslarını standart hale getiriyor.
Yüksek Güvenlikli Adli Psikiyatri Merkezi Nedir
Yönetmelikte merkez; adli mercilerce sevk edilen kişilere ayaktan veya yatarak adli psikiyatrik değerlendirme, raporlama, tanı, tedavi, rehabilitasyon ve izlem hizmeti sunan; fiziki, idari ve işlevsel yapısı belirlenmiş birim olarak tanımlanıyor.
Yönetmelik Kapsamına Hangi Tesisler Giriyor
Düzenleme, Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri ile bu tesislerin bünyesindeki yüksek güvenlikli adli psikiyatri merkezlerini ve personelini kapsıyor.
Tutuklu Hükümlü Adli Psikiyatri Servisinin (THAP) işleyişi ise yönetmelik kapsamı dışında bırakılıyor.
Merkez Açılışı ve Ruhsatlandırma Şartları
Merkezlerin hangi illerde ve hangi tesislerde açılacağı; nüfus yapısı ve epidemiyolojik özellikler dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenecek. Ruhsatlandırma süreci, Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülecek.
Fiziki Şartlar ve Güvenlik Standartları Neler
Yönetmelik, psikiyatri servisi temel şartlarına ek olarak merkezlere özgü güvenlik ve mekân düzenlemelerini ayrıntılandırıyor. Öne çıkan düzenlemeler şöyle:
-
Kadın, erkek, çocuk ve ergen hastalar ayrı servislerde takip edilecek.
-
Servis odaları tek kişilik olacak; oda içinde hasta kullanımına uygun banyo ve tuvalet bulunacak, kendine zarar riskini azaltan malzeme seçimi yapılacak.
-
Kapılarda merkezi kilit sistemi bulunacak; içeriden açılmayan ve personel kartı veya merkezi komutla açılabilen yapı esas alınacak.
-
Servislerde yakın gözlem odası, kısıtlama odası ve gözetimli ayırma odası gibi alanlar için kamera ve izleme altyapısı kurulacak; kör alan bırakmayan izleme yaklaşımı benimsenecek.
-
EKT ünitesi, servis alanı dışında konumlandırılacak; hazırlık, uygulama ve derlenme alanları ayrı düzenlenecek.
-
Bina girişinde güvenlik alanı kurulacak; metal dedektör ve x-ray cihazı bulunacak.
-
Merkez bahçe duvarının en az 5 metre yükseklikte yapılabilmesi gibi çevre güvenliğine dönük tedbirler de düzenlemede yer alıyor.
Merkezlerde Bulundurulacak Cihaz ve Malzemeler
Merkezlerde, ek listede sayılan tıbbi cihaz ve malzeme ile araç-gerecin bulundurulması zorunlu tutuluyor.
Personel Standardı ve Asgari Kadro Kuralları
Merkezlerde; sorumlu hekim, psikiyatri uzmanları, hemşire, klinik psikolog veya psikolog, çocuk gelişimci, sosyal hizmet uzmanı, ergoterapist, güvenlik görevlisi ve destek personeli gibi multidisipliner ekip yapısı öngörülüyor.
Yönetmelikte ayrıca yatak sayısına bağlı asgari görevlendirme esasları belirleniyor; örneğin 20 yatak için en az 1 ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı, 10 yataklı çocuk-ergen servisi için en az 1 çocuk-ergen uzmanı gibi oranlar tanımlanıyor. Hemşire sayısı için de servis büyüklüğüne göre asgari rakamlar getiriliyor.
Adli Psikiyatrik Hizmet Kapsamı Neleri İçeriyor
Merkezlerde sunulacak hizmetler; tanı, tedavi, rehabilitasyon ve izlem süreçleriyle birlikte adli psikiyatrik değerlendirme ve raporlama faaliyetlerini kapsıyor. Yönetmelikte; gözlem süreçleri, ceza sorumluluğunu etkileyen haller, infaz mevzuatı kapsamındaki raporlamalar ve koruma-tedavi süreçleri gibi başlıklarda yürütülecek işlemler çerçeveleniyor.
Başvuru ve Hasta Kabul Süreci Nasıl İşleyecek
Merkezlere başvuru, ilgili mevzuat çerçevesinde yargı mercileri, kolluk kuvvetleri ve ceza infaz kurumlarının resmî yazıları doğrultusunda yapılabilecek. Ayaktan değerlendirilebilecek kişiler, yatırılarak gözlem gerekenler ve acil yatış gerektiren durumlar için süreçler ayrı kurallarla düzenleniyor.
Raporlama Kuralları ve Sağlık Kurulu Düzeni
Adli psikiyatrik sağlık kurulu raporları, Bakanlığın raporlama düzenine uygun şekilde e-rapor olarak hazırlanacak. Raporların bilimsel ve teknik değerlendirmeye dayanması, hukuki nitelendirme ve yoruma yer verilmemesi ilke olarak vurgulanıyor.
Hasta Hakları, Mahremiyet, Ziyaret ve Kısıtlama Esasları
Hasta hakları ve mahremiyet yönünden Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri esas alınacak ve merkezlere refakatçi kabul edilmeyecek. Ziyaret ve telefon görüşmeleri belirli kurallar çerçevesinde mümkün olacak. Riskli durumlarda müdahale ve kısıtlama uygulamaları, en az kısıtlama ilkesi, hekim kararı ve kayıt altına alma yükümlülükleriyle tanımlanıyor.
Mevcut Merkezler Uyum Süresi Ne Kadar
Yönetmeliğin yayımından önce açılmış merkezlerin, hükümlerle uyumlu hale gelmesi için 1 yıl süre tanınıyor.
