Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, 23 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme ile rehabilitasyon bedelinin (işletme ruhsat bedeli kadar) tahakkuk ettirilmesi, tahsili, vadeli hesapta nemalandırılması, iadesi ve rehabilitasyon çalışmalarının yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği Nedir
Yönetmelik; 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında yürütülen madencilik faaliyetleri sırasında topoğrafyası bozulan veya değişen alanların rehabilitasyonuna ilişkin uygulamayı düzenliyor. Rehabilitasyonun, faaliyetin başladığı andan itibaren başlayıp faaliyet süresince devam etmesi ve faaliyet sona erdikten sonra tamamlanması esas alınıyor.
Rehabilitasyon Projesi Zorunluluğu
Rehabilitasyon çalışması yapılabilmesi için rehabilitasyon projesinin Genel Müdürlüğün onayına sunulması şartı getirildi. Özel çevre koruma bölgelerinde yürütülen faaliyetlerde ise rehabilitasyon projesinin ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının onayına sunulması gerekiyor. Proje onayı olmadan sahada rehabilitasyon çalışması yapılamıyor.
Rehabilitasyon Bedeli Nasıl Uygulanacak
İşletme ruhsatları için rehabilitasyon bedeli uygulaması yıllık takvime bağlandı. Buna göre her yıl Ocak ayının ilk günü, işletme ruhsat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli tahakkuk ettirilecek ve bedelin Ocak ayı sonuna kadar yatırılması gerekecek.
I. Grup (a) bendi madenler hariç diğer gruplarda bedel, Genel Müdürlükçe belirlenen rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılıyor. I. Grup (a) bendi madenlerde ise bedel, İdarenin belirlediği rehabilitasyon bedeli hesabına yatırılıyor.
Ödeme Süresi, Gecikme Zammı ve Ruhsat İptali
Rehabilitasyon bedelinin Ocak ayı sonuna kadar yatırılmaması halinde, ödenmeyen kısım Haziran ayı sonuna kadar 6183 sayılı Kanun’un 51’inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı oranında artırılarak ödenecek. Süresinde ödeme yapılmaması durumunda ruhsat iptali öngörülüyor. İptal halinde ödenmeyen tutarın 6183 kapsamında takip ve tahsili yapılacak.
Nema Geliri Nasıl Hesaplanacak, Paranın Kullanım Sınırı Ne Olacak
Yatırılan rehabilitasyon bedelleri, ruhsat bazında izlenebilecek şekilde bankada vadeli mevduat hesabında nemalandırılacak. Nema oranının, TCMB’nin haftalık açıkladığı 1 aya kadar vadeli TL mevduata uygulanan ağırlıklı ortalama faiz oranının %75’inden düşük olamayacağı hükme bağlandı.
Rehabilitasyon bedeli ve buna ilişkin nema geliri yalnız rehabilitasyon çalışmaları için kullanılabilecek. Bu tutarların haczedilemeyeceği, rehnedilemeyeceği ve temlik edilemeyeceği düzenlendi. Bedel ve nema gelirleri bütçe geliri olarak kaydedilmeyecek; muhasebeleştirmede özel hesaplara ilişkin düzenleme çerçevesi uygulanacak.
Rehabilitasyon Yapılmazsa Ne Olacak
Herhangi bir nedenle hükümden düşen ve yükümlülüğün ruhsat sahibi tarafından yerine getirilmediği sahalarda rehabilitasyon; orman vasfındaki alanlarda ilgili orman idaresi, diğer alanlarda İdare tarafından yürütülecek. Orman alanlarında saha, ağaçlandırmaya hazır hâle getirilerek Orman Genel Müdürlüğüne teslim edilecek.
Rehabilitasyon Bedelinin Ödenmesi ve İadesi Nasıl Olacak
Kanun’un 32’nci maddesinin 4’üncü fıkrası kapsamında rehabilitasyonu İdare yapmışsa ve işin rehabilitasyon projesine uygun tamamlandığı Genel Müdürlükçe tespit edilirse, rehabilitasyon bedeli İdarenin hesabına ödenecek. İdarenin talep etmesi halinde ivedi veya zorunlu giderler için avans verilebilecek; avansın üst sınırının kural olarak toplam maliyetin %50’sini aşmaması esas alındı.
Rehabilitasyon için gereken harcama, tahsil edilen bedeli aşarsa ruhsat sahibine ödeme için 1 ay süre verilecek; ödeme yapılmazsa aşan tutar 6183 kapsamında takip edilecek.
Rehabilitasyon yükümlülüğünü yerine getiren ruhsatlarda rehabilitasyon bedeli iade edilecek. Kısmi yerine getirme halinde, tamamlamak için gereken maliyet dikkate alınarak oranlama üzerinden iade yapılacak. İade başvurularında 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borç bulunmaması şartı aranacak. İadede hesaplamalar yıllık dönemler üzerinden yapılacak; kıst dönem hesabı yapılmayacak.
I. Grup (a) Bendi İçin Özel Uygulama
I. Grup (a) bendi madenlerde rehabilitasyon projesi, nemalandırma, 6183’e göre tahsil, ödemeler ve iade süreçleri dahil olmak üzere Yönetmelikte Genel Müdürlüğe verilen görevlerin İdare tarafından yerine getirileceği düzenlendi.
Geçiş Hükümleri Neleri Değiştiriyor
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce alınmış çevre ile uyum bedeli ile teminatlar ve bunlara ilişkin nemalar, ilgili hesaba aktarıldıktan sonra bu Yönetmelik hükümlerine göre nemalandırılacak. Ayrıca Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce rehabilitasyona başlanmış sahalarda yeni hükümler uygulanmayacak.
