KURGAN Kontrol Listesi: SMMM İçin KAŞİF’e Uyum Rehberi

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sahte belge ve riskli işlem tespitinde yapay zekâ tabanlı analizleri artırdığı dönemde, SMMM’lerin mükelleflerini “davranış örüntüsü” açısından daha yakından izlemesi kritik hale geliyor. KURGAN kontrol listesi; kuruluş sonrası ilk dönemden KDV iadesine, fatura ağ analizinden banka-tahsilat uyumuna kadar KAŞİF’in okuyabileceği risk sinyallerine karşı pratik bir denetim çerçevesi sunuyor.

SMMM İçin KAŞİF’e Uyum KURGAN Kontrol Listesi

1) Kuruluş ve İlk 90 Gün Kontrolü

  • Kuruluş tarihi ile ilk fatura tarihi arasında makul süre var mı?

  • İlk faturadan önce alım / gider / hazırlık izi mevcut mu?

  • İlk 30–60–90 gün içinde ani ciro sıçraması var mı?

  • Kuruluş sonrası hemen KDV iadesi talebi var mı?

  • Şirket adresi, faaliyet konusu ve fiilî durum uyumlu mu?

Not: KAŞİF en çok kuruluş sonrası davranışı okur.

2) Kapasite – Ciro Uyum Testi

  • Personel sayısı, bildirilen ciroyu taşıyor mu?

  • Demirbaş / makine / araç kapasitesi mantıklı mı?

  • Hizmet şirketlerinde zaman–emek–gelir dengesi var mı?

  • Üretim varsa, hammadde → üretim → satış zinciri net mi?

Uyarı: “Personelsiz milyonluk ciro” alarmdır.

3) Fatura Davranış Analizi

  • Alım–satım dengesi sektör normuna uygun mu?

  • Aynı tutarlı, seri, tekrarlı faturalar var mı?

  • Aynı gün / kısa aralıkta yoğun fatura kesimi mevcut mu?

  • Alıcı–satıcı ilişkileri sürekli aynı ağda mı dönüyor?

Not: Sorun fatura değil, örüntüdür.

4) Karşı Taraf (Ağ) Kontrolü

  • Aynı kişi / ortak / çalışan adına birden fazla şirket var mı?

  • Karşı tarafların kuruluş tarihleri birbirine çok mu yakın?

  • Zincir şirketler arasında döngüsel fatura var mı?

  • Karşı tarafların da personel / kapasite izleri mevcut mu?

Not: KAŞİF tek firmayı değil, ekosistemi okur.

5) Zaman Serisi ve Davranış Evrimi

Not: Düz çizgi de, ani sıçrama da risklidir.

6) KDV İade ve Beyanname Davranışı

  • İade / ciro oranı sektör ortalamasının üzerinde mi?

  • Sürekli iade talebi var mı?

  • İade talebi ile fiilî faaliyet örtüşüyor mu?

  • İade öncesi karşı tarafların risk durumu incelendi mi?

Uyarı: KAŞİF iade davranışını agresiflik üzerinden okur.

7) Tahsilat – Nakit – Banka Uyumu

  • Fatura tutarları ile banka tahsilatları örtüşüyor mu?

  • Nakit yoğunluğu sektör normuna uygun mu?

  • POS, banka, kasa arasında tutarsızlık var mı?

  • Sürekli aynı hesaplar mı kullanılıyor?

8) SMMM Koruma Protokolü

  • Müşteri için “Risk Uyum Dosyası” var mı?

  • Kuruluş öncesi ticari kurgu notu hazırlandı mı?

  • Şüpheli işlemler için yazılı uyarı / kayıt mevcut mu?

  • “Ben uyarmıştım” değil, belgeli önleme var mı?

Not: KAŞİF çağında SMMM, kayıt tutan değil; risk doğmadan durduran kişidir.

Kırmızı Alarm Listesi

Aşağıdakilerden biri varsa derhal dur:

  • Alım yok, satış var

  • Personel yok, ciro var

  • Kuruluş günü fatura

  • Zincir şirket trafiği

  • Hızlı iade talebi

Son Mesaj

KAŞİF’e uyum, muhasebe tekniği değil; ticari davranış mühendisliğidir.
Bu listede “evet” sayısı azaldıkça algoritmik risk katlanarak artar.