Bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin kapsamı ve eşik değerleri, “Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Cumhurbaşkanı Kararı” çerçevesinde belirleniyor. Düzenlemede şirketler, denetime tabi olma kriterlerine göre 4 grupta sınıflandırılıyor. Uygulamada şirketin tek başına verileri yanında bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte belirli ölçütleri üst üste 2 hesap döneminde sağlayıp sağlamadığı esas alınıyor.
Bağımsız denetime tabi şirketler hangileri
Karara göre bazı şirketler herhangi bir büyüklük ölçütüne bakılmaksızın doğrudan bağımsız denetime tabi kabul ediliyor. Bu şirketler, Karara ekli I sayılı listede yer alan şirketler olarak tanımlanıyor. Diğer şirketler için ise Kararda yer alan eşik değerlerden en az 2’sinin sağlanması şartı aranıyor.
Bağımsız denetim için eşik değerler kaç TL
Kararda denetime tabi şirketler için 3 temel ölçüt kullanılıyor: aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı. Eşikler, şirketin yer aldığı gruba göre değişiyor.
Karar Ek II listesinde yer alan şirketler için eşikler
Karara ekli II sayılı listede sayılan şirketler, aşağıdaki ölçütlerden en az 2’sini tek başına veya bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte üst üste 2 hesap döneminde sağlarsa bağımsız denetime tabi oluyor:
-
Aktif toplamı: 120 milyon TL ve üzeri
-
Yıllık net satış hasılatı: 150 milyon TL ve üzeri
-
Çalışan sayısı: 100 kişi ve üzeri
Halka açık sayılan fakat borsada işlem görmeyen şirketlerde eşikler
Sermaye piyasası araçları borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen ancak 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan şirketler için eşikler daha düşük uygulanıyor. Bu şirketler aşağıdaki ölçütlerden en az 2’sini tek başına veya bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte üst üste 2 hesap döneminde sağlarsa bağımsız denetime tabi oluyor:
-
Aktif toplamı: 30 milyon TL ve üzeri
-
Yıllık net satış hasılatı: 40 milyon TL ve üzeri
-
Çalışan sayısı: 50 kişi ve üzeri
Diğer şirketlerde bağımsız denetim eşikleri
Yukarıdaki kapsamların dışında kalan şirketler için eşikler daha yüksek belirleniyor. Bu şirketler aşağıdaki ölçütlerden en az 2’sini tek başına veya bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte üst üste 2 hesap döneminde sağlarsa bağımsız denetime tabi oluyor:
-
Aktif toplamı: 300 milyon TL ve üzeri
-
Yıllık net satış hasılatı: 600 milyon TL ve üzeri
-
Çalışan sayısı: 150 kişi ve üzeri
Bağlı ortaklık ve iştirakler hesaplamaya dahil mi
Karar kapsamında eşik değerlerin sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilirken şirketler, sadece kendi finansal büyüklüklerine göre değil; bağlı ortaklık ve iştirakleriyle birlikte de değerlendirmeye tabi tutulabiliyor. Bu nedenle grup şirketlerinde, ölçüt tespiti yapılırken konsolide yaklaşımın doğru kurulması önem taşıyor.
Kaç yıl üst üste sağlanırsa denetime girilir
Denetime tabi olma şartı, belirlenen ölçütlerden en az 2’sinin üst üste 2 hesap döneminde sağlanması esasına dayanıyor. Bu nedenle şirketler denetim kapsamına girip girmediğini tespit ederken tek bir yılın verisiyle değil, 2 yıllık dönemle değerlendirme yapmak zorunda kalıyor.
Dikkat edilmesi gerekenler
Şirketlerin denetim kapsamını belirlerken yanlış sınıflama yapması, denetime geç başlama veya yükümlülüklerin eksik yerine getirilmesi gibi uyum riskleri doğurabiliyor. Aktif toplamı, net satış ve çalışan sayısı gibi göstergelerin finansal raporlama kayıtlarıyla tutarlı olması ve grup şirketlerinde bağlı ortaklık-iştirak bilgilerinin doğru dahil edilmesi, kapsam tespitinde kritik görülüyor.
