2026 yılında bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesinde kullanılan genel eşikler değişti. Aktif toplamı 500 milyon TL, net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 150 kişi ölçütlerinden en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşan şirketler bağımsız denetim kapsamına giriyor, bu nedenle kapsama giren şirketler denetim sözleşmelerini en kısa zamanda yapmalarını tavsiye ederiz.
2026 bağımsız denetim sınırları değişti
Bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesinde kullanılan eşik değerler 2026 hesap döneminden itibaren güncellendi.
17 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle genel kriterlere tabi şirketlerde aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatına ilişkin sınırlar yükseltildi. Yeni ölçütler, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde şirketlerin bağımsız denetime tabi olup olmadığının belirlenmesinde kullanılıyor.
Genel bağımsız denetim kriterleri 2026
Özel bir şirket grubunda veya Cumhurbaşkanı Kararı'na ekli listelerde yer almayan şirketler için üç temel ölçüt bulunuyor:
- Aktif toplamı: 500 milyon TL
- Yıllık net satış hasılatı: 1 milyar TL
- Çalışan sayısı: 150 kişi
Bu üç ölçütten en az ikisinin üst üste iki hesap döneminde aşılması halinde şirket bağımsız denetime tabi hale geliyor.
Önceki uygulamada genel şirketler için aktif toplamı 300 milyon TL, yıllık net satış hasılatı ise 600 milyon TL seviyesindeydi. 2026 düzenlemesiyle bu iki parasal eşik yükseltilirken 150 kişilik çalışan sınırı değiştirilmedi.
İki kriteri aşmak yeterli
Şirketin üç kriterin tamamını aşması gerekmiyor.
Örneğin bir şirketin aktif toplamı 550 milyon TL ve yıllık net satış hasılatı 1,2 milyar TL iken çalışan sayısı 100 kişi olabilir. Aktif toplamı ve satış hasılatı kriterleri üst üste iki hesap döneminde aşıldığı takdirde çalışan sayısı 150'nin altında olsa bile bağımsız denetim kapsamına girilebilir.
Aynı şekilde aktif toplamı ile çalışan sayısının aşılması da yeterli olabilir.
Buradaki kritik nokta, üç ölçütten en az ikisinin iki hesap dönemi boyunca birlikte değerlendirilmesi.
Halka açık sayılan şirketlerde daha düşük sınırlar uygulanıyor
Sermaye piyasası araçları borsada veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem görmeyen ancak Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında halka açık sayılan şirketlerde daha düşük eşikler bulunuyor.
Bu şirketlerde:
- Aktif toplamı: 30 milyon TL
- Yıllık net satış hasılatı: 40 milyon TL
- Çalışan sayısı: 50 kişi
ölçütlerinden en az ikisinin üst üste iki hesap döneminde aşılması bağımsız denetim kapsamına girilmesi için yeterli.
II sayılı listedeki şirketlerin kriterleri
Cumhurbaşkanı Kararı'na ekli II sayılı listede bulunan şirketlerde ise farklı eşikler uygulanıyor.
Bu grupta:
- Aktif toplamı: 120 milyon TL
- Yıllık net satış hasılatı: 150 milyon TL
- Çalışan sayısı: 100 kişi
ölçütlerinden en az ikisinin üst üste iki hesap döneminde aşılması gerekiyor.
II sayılı listede belirli elektronik haberleşme ve posta hizmetleri alanındaki şirketler, bazı TMSF iştirakleri ve sermayesinin en az yüzde 50'si belediyelere ait şirketler gibi özel şirket grupları yer alıyor.
Bazı şirketlerde herhangi bir eşik aranmıyor
Bağımsız denetime tabi olmak için her şirketin ciro, aktif veya çalışan sınırlarını aşması gerekmiyor.
Cumhurbaşkanı Kararı'na ekli I sayılı listede yer alan şirketler herhangi bir parasal veya çalışan sayısı ölçütü aranmaksızın bağımsız denetime tabi.
Bu kapsamda genel olarak;
- belirli sermaye piyasası kuruluşları,
- bankalar ve bazı finans kuruluşları,
- finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri,
- sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri,
- belirli medya hizmet sağlayıcıları,
- bağımsız denetim yükümlülüğü bulunan enerji şirketleri,
- ödeme ve elektronik para kuruluşları,
- KİT'ler ve bağlı ortaklıkları
gibi özel düzenlemeye tabi işletmeler bulunuyor.
2026 değişikliğiyle ayrıca belirli şartlarla yurt içinde kurulan ve sermayesinin yüzde 50'sinden fazlasına doğrudan veya dolaylı olarak KİT'lerin sahip olduğu bazı şirketler de I sayılı liste kapsamına dahil edildi.
Bağlı ortaklık ve iştirakler de hesaba katılıyor
Bağımsız denetim kriterlerinin değerlendirilmesinde yalnızca şirketin tek başına hazırladığı rakamlara bakılması her zaman yeterli değil.
Bağlı ortaklığı veya iştiraki bulunan şirketlerde aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısının belirlenmesinde grup yapısının da dikkate alınması gerekiyor.
Bağlı ortaklıklarda ana şirket ve bağlı ortaklık verileri birlikte değerlendirilirken grup içi işlemler gerekli durumlarda elimine ediliyor. İştiraklerde ise ilgili tutarlar şirketin iştirak payı oranında dikkate alınıyor.
Bu nedenle özellikle grup şirketlerinde yalnızca şirketin kendi cirosuna bakılarak “bağımsız denetime tabi değiliz” sonucuna ulaşılması hatalı olabilir.
Bağımsız denetim kapsamından nasıl çıkılır?
Bir şirket kriterleri aşarak bağımsız denetime tabi hale geldikten sonra kapsamdan çıkış da belirli kurallara bağlı.
Şirket;
- art arda iki hesap döneminde üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerinin altında kalırsa veya
- bir hesap döneminde en az iki kriterde eşik değerlerin yüzde 20 veya daha fazla altında kalırsa
izleyen hesap döneminden itibaren bağımsız denetim kapsamından çıkabiliyor.
Bu nedenle kapsama girişte olduğu gibi kapsamdan çıkışta da yalnızca tek yılın rakamlarına bakmak yeterli değil.
Hangi yılların verileri dikkate alınıyor?
Eşik değerlerin aşılıp aşılmadığı belirlenirken aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı için şirketin ilgili mevzuata göre hazırlanmış son iki hesap dönemine ait finansal tabloları esas alınıyor.
Çalışan kriterinde ise son iki hesap dönemindeki ortalama çalışan sayıları dikkate alınıyor.
Dolayısıyla şirketlerin bağımsız denetim durumlarını değerlendirirken yalnızca mevcut yılın cirosunu veya bilançosunu değil, önceki dönem verilerini de birlikte incelemesi gerekiyor.
Şirketler 2026 için neyi kontrol etmeli?
2026 yılında bağımsız denetim kapsamının belirlenmesinde şirketlerin öncelikle hangi gruba dahil olduklarını belirlemeleri gerekiyor.
Şirket I veya II sayılı listede mi, SPK kapsamında halka açık sayılan özel grupta mı, yoksa genel kriterlere tabi bir şirket mi?
Bu ayrım yapıldıktan sonra son iki hesap dönemine ait:
aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve ortalama çalışan sayısı
birlikte değerlendirilmelidir.
KGK'nın güncel açıklamasında da 2026 ve sonraki hesap dönemlerinde genel şirketler için 500 milyon TL aktif toplamı, 1 milyar TL net satış hasılatı ve 150 çalışan kriterlerinin geçerli olduğu açıkça belirtiliyor.
Şirketlerin bu değerlendirmeyi yıl sonuna bırakmaması, bağımsız denetçi seçimi ve finansal raporlama hazırlıklarının zamanında yapılması açısından önemli.
