2025 Uluslararası Kooperatifler Yılı: “Kooperatifler Daha İyi Bir Dünya Kurar”
Birleşmiş Milletler (BM), 2025 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan etti. Böylece 13 yıl aradan sonra kooperatifçilik yeniden küresel gündemin üst sıralarına taşınmış oldu.
Türkiye’de Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) verilerine göre, faal ve gayri faal olmak üzere 48 bin 938 kooperatif, 325 birlik, 14 merkez birlik ve 1 Türkiye Milli Kooperatifler Birliği bulunuyor. Sisteme kayıtlı ortak sayısı ise 4,5 milyonu aşmış durumda.
Kooperatifçiliğin Temel İlkeleri
Kooperatif hareketi, kuruluşundan bu yana yedi evrensel ilke üzerine inşa edilmiştir:
-
Gönüllülük ve herkese açık üyelik
-
Demokratik denetim
-
Ortakların ekonomik katılımı
-
Özerklik ve bağımsızlık
-
Eğitim ve bilgilendirme
-
Kooperatifler arası işbirliği
-
Toplumsal sorumluluk
Bu ilkeler kooperatiflerin hem ekonomik hem de sosyal yönünü şekillendirirken, uygulamada bazı alanlarda güçlü, bazı alanlarda ise eksik kaldıkları görülüyor.
Erzurum’da Kooperatifler Buluşuyor
28-31 Ağustos 2025 tarihlerinde Erzurum’da büyük bir kooperatif fuarı gerçekleştirilecek. Etkinliğe Türkiye’nin 81 ilinden ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden yaklaşık 200 kooperatif, üst birlik, kamu yöneticisi, finans temsilcisi ve sivil toplum kuruluşu katılacak.
Fuarda yapılacak oturumlarda özellikle şu konular öne çıkacak:
-
Denetim: Son yıllarda bu alanda olumlu gelişmeler yaşandığı ve şeffaflığın arttığı belirtiliyor.
-
Eğitim ve bilgilendirme: Kooperatifler arasında farkındalık düzeyinin yükseldiği ifade ediliyor.
-
İşbirliği: Kooperatifler arası örgütlenmede hala istenilen seviyeye ulaşılamadığı vurgulanıyor.
-
Toplumsal sorumluluk: Denetim ve eğitimdeki eksiklikler nedeniyle bu ilkenin yeterince hayata geçirilemediği dile getiriliyor.
Beklentiler ve Öneriler
Uzmanlar, kooperatiflerin daha etkin bir yapıya kavuşabilmesi için şu önerileri öne çıkarıyor:
-
Kooperatiflerin üst birliklere üye olmasının zorunlu hale getirilmesi,
-
Vergi politikalarında istisna ve muafiyetlerin artırılması,
-
Gayri faal kooperatiflerin tasfiyesi sürecindeki yasal engellerin azaltılması,
-
Kamu otoritelerinin, kooperatiflerin amaçlarına uygun projelere öncelik tanıması.
2025 yılının “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan edilmesi, hem dünyada hem de Türkiye’de kooperatifçilik için yeni bir umut penceresi açıyor. Erzurum’da düzenlenecek fuar da bu kapsamda önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.