Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Yeniden Değerleme Oranı Kaç Oldu?
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2026 yılının üçüncü geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranını açıkladı. 30 Ekim 2026 tarihli ve 74 sayılı Kurumlar Vergisi Sirküleri ile söz konusu oran yüzde 19,64 olarak belirlendi.
Düzenleme, ticari ve zirai kazançlarla bağlantılı belirli vergi uygulamaları bakımından önem taşıyor.
Sirkülerde, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi ve Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 69. maddesi ilgili hükümler arasında gösterildi.
Öte yandan TÜİK'in 3 Kasım 2026 tarihinde açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verilerinde, ekim ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 27,83 olarak gerçekleşti.
Bu nedenle 2026 yılının üçüncü geçici vergi dönemine ilişkin yüzde 19,64'lük oranla yıllık yeniden değerleme hesabına esas alınan yüzde 27,83'lük göstergenin birbirinden ayrılması gerekiyor.
Özellikle amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeyi değerlendiren işletmelerin, uygulanacak oranı ve kanuni şartları doğru belirlemesi önem taşıyor.
2026 Üçüncü Geçici Vergi Dönemi Yeniden Değerleme Oranı Nedir?
Gelir İdaresi Başkanlığının 30 Ekim 2026 tarihli sirkülerine göre üçüncü geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı yüzde 19,64.
Sirkülerin resmî bilgileri şöyle:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Oran | %19,64 |
| Dönem | 2026 üçüncü geçici vergi dönemi |
| Sirküler | Kurumlar Vergisi Kanunu Sirküleri /74 |
| Tarih | 30 Ekim 2026 |
| Sayı | KVK-74 / 2026-4 / Yatırım İndirimi-60 |
| Açıklayan kurum | Gelir İdaresi Başkanlığı |
GİB'in açıklaması, ilgili dönem için esas alınacak yeniden değerleme oranını belirliyor.
Ancak bu oran, bütün vergi matrahlarının veya muhasebe hesaplarının otomatik olarak yüzde 19,64 artırılacağı anlamına gelmiyor.
Uygulama, ilgili vergi kanunlarında belirtilen koşullarla sınırlı.
Yüzde 19,64 Yeniden Değerleme Oranı Kimleri İlgilendiriyor?
Sirkülerde ilgili kazanç türleri ticari kazanç ve zirai kazanç olarak belirtildi.
Özellikle bilanço esasına göre defter tutan ve Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinin ilgili hükümleri kapsamına giren mükellefler bakımından yeniden değerleme gündeme gelebiliyor.
Ancak sirkülerde ticari ve zirai kazançların belirtilmiş olması, bu kazançları elde eden bütün mükelleflerin zorunlu olarak yeniden değerleme yapacağı anlamına gelmiyor.
Uygulamanın kapsamı; mükellefiyet türüne, defter tutma esasına, değerlemeye konu kıymetin niteliğine ve ilgili kanuni düzenlemeye göre değişiyor.
Özellikle amortismana tabi iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapılırken Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinin (Ç) fıkrası ve ilgili uygulama tebliğinin dikkate alınması gerekiyor.
Yeniden Değerleme Oranı Nasıl Hesaplanıyor?
Yeniden değerleme oranının temel tanımı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinin (B) fıkrasında yer alıyor.
Kanunda yıllık yeniden değerleme oranı, ilgili yılın ekim ayı itibarıyla Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'nde meydana gelen 12 aylık ortalama değişim esas alınarak tanımlanıyor.
Geçici vergi dönemlerinde ise o döneme ilişkin ayrıca açıklanan oranlar kullanılıyor.
Bu nedenle yılın üçüncü geçici vergi dönemine ilişkin yüzde 19,64'lük oran, ekim ayındaki 12 aylık ortalama üretici enflasyonu oranıyla aynı değil.
İşletmelerin değerleme yapacağı dönemi doğru belirlemesi, hatalı oran kullanılmasını önlemek açısından önem taşıyor.
2027 Yeniden Değerleme Oranı Yüzde Kaç Olacak?
TÜİK'in 3 Kasım 2026 tarihli Ekim 2026 Yİ-ÜFE bültenine göre 12 aylık ortalamalara göre üretici fiyat artışı yüzde 27,83 oldu.
Bu veri, yıllık yeniden değerleme oranının belirlenmesinde kullanılan istatistiksel gösterge.
Ancak 10 Kasım 2026 itibarıyla yüzde 27,83'lük oranın Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yıllık yeniden değerleme oranı olarak ilan edildiği ayrı bir tebliğ doğrulanmış değil.
Bu nedenle resmî tebliğ ile TÜİK'in açıkladığı gösterge birbirinden ayrı değerlendirilmeli.
Ayrıca 2027 yılında uygulanacak bütün vergi, harç ve ceza tutarlarının mutlaka yüzde 27,83 artacağı söylenemez.
Bazı vergi ve harçlarda Cumhurbaşkanına kanunla tanınmış oran belirleme yetkileri bulunuyor.
Nitekim 2026 yılı için yeniden değerleme oranı yüzde 25,49 olmasına rağmen bazı vergi ve harç tutarlarında farklı oran uygulanmıştı.
Yüzde 19,64 ve Yüzde 27,83 Arasındaki Fark Nedir?
İki oran arasındaki temel fark, kullanıldıkları dönem ve hesaplama amacı.
| Gösterge | Oran | Açıklama |
|---|---|---|
| 2026 üçüncü geçici vergi dönemi | %19,64 | GİB'in 74 sayılı sirküleriyle açıklandı |
| Ekim 2026 Yİ-ÜFE yıllık değişimi | %27,41 | Geçen yılın aynı ayına göre üretici fiyat artışı |
| Ekim 2026 Yİ-ÜFE 12 aylık ortalama değişimi | %27,83 | Yıllık yeniden değerleme oranına esas gösterge |
| 2026 yılında uygulanan yıllık yeniden değerleme oranı | %25,49 | 2025 yılı için ilan edilen oran |
Bu tablo, aynı dönemde farklı oranların bulunmasının nedenini gösteriyor.
Örneğin üçüncü geçici vergi döneminde mevzuat gereği yüzde 19,64'lük oran kullanılacak bir işlemde, yalnızca daha güncel açıklandığı gerekçesiyle yüzde 27,83 oranına geçilmesi doğru değil.
Hangi oranın kullanılacağı işlemin tabi olduğu kanuni düzenlemeye bağlı.
Sabit Kıymetlerde Yeniden Değerleme Nedir?
Yeniden değerleme, ilgili kanuni şartları taşıyan iktisadi kıymetlerin vergi mevzuatında öngörülen yöntemle değerlerinin güncellenmesini sağlayan bir uygulama.
Özellikle amortismana tabi iktisadi kıymetler açısından önem taşıyabiliyor.
Amortismana tabi iktisadi kıymetler arasında işletmelerin faaliyetlerinde kullandıkları belirli makine, ekipman ve diğer sabit varlıklar bulunabiliyor.
Ancak her bilanço kalemi yeniden değerlemeye konu edilemiyor.
Örneğin stoklar, ticari alacaklar ve amortismana tabi olmayan bazı taşınmazlar aynı düzenleme kapsamında değerlendirilemez.
Ayrıca ilgili kıymetin aktife alınma tarihi ve diğer kanuni koşullar da önem taşıyor.
Bu nedenle yeniden değerleme yapılmadan önce işletmenin sabit kıymet kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.
Yeniden Değerleme Nasıl Hesaplanır?
Yeniden değerlemenin temel mantığı, ilgili varlığın mevzuat gereği değerlemeye esas alınabilecek tutarının belirlenen oranla güncellenmesi.
Ancak gerçek uygulamada birikmiş amortismanların da ilgili kurallara göre yeniden hesaplanması ve bazı maliyet unsurlarının ayrıştırılması gerekebiliyor.
Konuyu basitleştirilmiş bir örnekle açıklayalım.
Bir işletmenin yeniden değerleme kapsamında bulunan bir makinesinin değerlemeye esas tutarının 100.000 TL olduğunu varsayalım.
Yüzde 19,64 oranı uygulanırsa:
100.000 TL × %19,64 = 19.640 TL
Yeni tutar:
100.000 TL + 19.640 TL = 119.640 TL
Bu hesaplama yalnızca oranın matematiksel etkisini gösteriyor.
Gerçek yeniden değerleme uygulamasında kıymetin uygunluğu, birikmiş amortismanı, önceki değerleme işlemleri ve diğer mevzuat şartları dikkate alınmalı.
Dolayısıyla örnekteki 119.640 TL, bütün işletmelerin doğrudan muhasebe kaydı yapabileceği standart bir tutar değil.
Yeniden Değerleme Yapmak Zorunlu mu?
Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinin (Ç) fıkrası kapsamındaki sürekli yeniden değerleme uygulaması, kanuni şartları taşıyan mükellefler açısından ihtiyari nitelikte.
Yani ilgili mükellefler, koşulları sağlayan kıymetleri bakımından yeniden değerleme yapıp yapmamayı değerlendirebilir.
Ancak bu ihtiyarilik, uygulamanın kuralsız biçimde yapılabileceği anlamına gelmiyor.
Yeniden değerleme yapılması tercih edildiğinde hesaplama, kayıt ve diğer yükümlülüklerin mevzuata uygun yerine getirilmesi gerekiyor.
Ayrıca Vergi Usul Kanunu'ndaki farklı değerleme ve enflasyon düzeltmesi hükümlerinin birbirinden ayrılması önem taşıyor.
İşletmenin ilgili dönemde hangi uygulamaya tabi olduğu kontrol edilmeden yalnızca açıklanan orana dayanılarak işlem yapılmamalı.
Enflasyon Düzeltmesi ile Yeniden Değerleme Aynı Şey mi?
Hayır.
Enflasyon düzeltmesi, finansal tablolardaki belirli parasal olmayan kalemlerin mevzuatta öngörülen koşullarla düzeltilmesine ilişkin bir uygulama.
Yeniden değerleme ise belirli iktisadi kıymetler ve ilgili vergi hükümleri kapsamında gerçekleştirilen ayrı bir işlem.
Her iki uygulamada fiyat endeksleri önem taşıyabilse de kapsamları ve hukuki sonuçları aynı değil.
Özellikle enflasyon düzeltmesi uygulanan dönemlerle yeniden değerlemenin mümkün olduğu dönemlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bir işletmenin her iki düzenlemeyi aynı kıymet üzerinde koşulsuz ve sınırsız biçimde uygulayabileceği varsayılmamalı.
Bu nedenle işletmelerin kendi durumlarını değerlendirirken Vergi Usul Kanunu'nun güncel hükümlerini esas alması önem taşıyor.
Yeniden Değerleme Amortisman Giderlerini Etkiler mi?
İlgili kanuni şartlarla yapılan yeniden değerleme, amortismana tabi iktisadi kıymetin değerleme sonrası tutarını etkileyebilir.
Bu durum, sonraki amortisman hesaplamaları bakımından sonuç doğurabilir.
Ancak yeniden değerleme nedeniyle oluşan farkın tamamının aynı dönemde doğrudan gider yazılacağı düşünülmemeli.
Amortisman hesaplamasında kıymetin niteliği, faydalı ömrü, amortisman yöntemi ve diğer vergi kuralları önem taşıyor.
Ayrıca birikmiş amortismanlar bakımından yeniden değerleme yönteminin doğru uygulanması gerekiyor.
Bu nedenle yeni değerleme tutarının muhasebe kayıtlarına geçirilmesi, yalnızca eski değerin yüzde 19,64 artırılmasından ibaret değil.
Yeniden Değerleme Şirketlerin Vergisini Azaltır mı?
Yeniden değerleme, bazı koşullarda işletmenin vergiye esas amortisman hesaplarını etkileyebilir.
Ancak her şirketin yeniden değerleme yaparak aynı tutarda vergi avantajı elde edeceği söylenemez.
Vergisel etkinin belirlenmesinde işletmenin kârlılığı, iktisadi kıymetlerin türü, amortisman durumu ve uygulanabilir kanuni hükümler önemli.
Örneğin tamamen itfa edilmiş bir kıymetle amortisman süresi devam eden bir makinenin durumu aynı olmayabilir.
Ayrıca işletmenin geçmiş dönem zararları veya diğer vergi indirimleri, toplam vergi yükünü etkileyebilir.
Bu nedenle yeniden değerleme kararının yalnızca oran üzerinden verilmesi yerine işletmeye özgü hesaplama yapılması gerekiyor.
Yatırım İndirimi ve İndirimli Kurumlar Vergisiyle Bağlantısı Nedir?
GİB'in 74 sayılı sirkülerinde ilgili kanun maddeleri arasında Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi ve Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 69. maddesi de bulunuyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32/A maddesi, indirimli kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin hükümler içeriyor.
Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 69. maddesi ise belirli yatırım indirimi uygulamaları bakımından önem taşıyor.
Bu nedenle yeniden değerleme oranı, mevzuatta endeksleme öngörülen bazı yatırım tutarları açısından da dikkate alınabiliyor.
Ancak sirkülerde bu maddelere atıf yapılması, bütün yatırımların veya bütün yatırım teşvik belgelerinin yüzde 19,64 oranında yeni destek alacağı anlamına gelmiyor.
Hangi tutarların güncelleneceği, yatırımın ve mükellefin tabi olduğu özel hükümler çerçevesinde belirlenmeli.
Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Muhasebeciler Nelere Dikkat Etmeli?
2026 yılı üçüncü geçici vergi dönemine ilişkin hesaplamalarda mali müşavirlerin ve şirketlerin öncelikle hangi yeniden değerleme hükümlerinin uygulanabileceğini belirlemesi gerekiyor.
Bu kapsamda şu kontroller önem taşıyor:
-
İşletmenin ilgili yeniden değerleme hükmünden yararlanma şartlarını sağlayıp sağlamadığını belirlemek.
-
İlgili dönemde kullanılacak oranın yüzde 19,64 olduğunu dikkate almak.
-
Yeniden değerlemeye konu edilebilecek sabit kıymetleri tespit etmek.
-
Kıymetlerin aktife alınma tarihlerini kontrol etmek.
-
Birikmiş amortisman tutarlarını ve hesaplama yöntemini incelemek.
-
Önceki dönemlerde yapılan yeniden değerleme işlemlerini kontrol etmek.
-
Enflasyon düzeltmesi hükümleriyle olası etkileşimi değerlendirmek.
-
Yatırım indirimi veya indirimli kurumlar vergisi hesaplarında ilgili güncelleme hükümlerini incelemek.
-
Değerleme sonrası muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olmasını sağlamak.
-
Üçüncü geçici vergi dönemi oranıyla yıllık yeniden değerleme göstergesini karıştırmamak.
Bu kontroller, hesaplama ve kayıt hatalarının önlenmesine yardımcı olabilir.
Ancak her işletmenin yeniden değerleme yapmak zorunda olduğu veya bütün sabit kıymetlerin kapsamda bulunduğu düşünülmemeli.
Yüzde 19,64 Oranı Vergi ve Harçlara Zam Anlamına mı Geliyor?
Hayır.
GİB tarafından üçüncü geçici vergi dönemi için açıklanan yüzde 19,64'lük oran, bütün vergi ve harçların bu oranda artırıldığı anlamına gelmiyor.
Vergi, harç, ceza ve parasal hadlerin yıllık güncellenmesi ayrı düzenlemelerle yürütülüyor.
Bu nedenle yeniden değerleme oranının hangi amaçla ilan edildiği önem taşıyor.
Örneğin 2027 yılı motorlu taşıtlar vergisi tutarının belirlenmesiyle 2026 üçüncü geçici vergi döneminde bir makinenin yeniden değerlenmesi farklı işlemler.
Her iki işlemde de yeniden değerleme kavramı gündeme gelebilir ancak uygulanacak hüküm ve oran farklı olabilir.
Üçüncü Geçici Vergi Dönemi İçin Yeni Oran Belli Oldu
Gelir İdaresi Başkanlığının 30 Ekim 2026 tarihli 74 sayılı Kurumlar Vergisi Sirküleri ile 2026 yılının üçüncü geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı yüzde 19,64 olarak belirlendi.
Sirküler, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi ile yatırım indirimi ve indirimli kurumlar vergisine ilişkin belirli hükümler açısından önem taşıyor.
TÜİK'in ekim ayı verilerinde açıklanan yüzde 27,83'lük 12 aylık ortalama üretici fiyat artışı ise yıllık yeniden değerleme oranına esas alınan farklı bir gösterge.
Bu nedenle muhasebe kayıtlarında, vergi hesaplamalarında ve yatırım tutarlarının güncellenmesinde ilgili döneme ait doğru oranın kullanılması gerekiyor.
Özellikle amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeyi planlayan işletmelerin işlem yapmadan önce uygulanabilir kanuni şartları incelemesi önem taşıyor.




