Türkiye'nin Afrika ile Ticaret Hacmi Ne Kadar Oldu?

Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 40 milyar dolara yaklaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 3 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen 6. Afrika Tarım ve Gıda Sanayisi Zirvesi'nde yaptığı açıklamada, Türkiye'nin kıtayla ticaret hacminin 2003 yılında 5,4 milyar dolar olduğunu hatırlattı. Bolat ayrıca Türk müteahhitlik şirketlerinin Afrika'da bugüne kadar toplam değeri yaklaşık 105 milyar dolar olan 2 bin 118 proje üstlendiğini açıkladı.

Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğine ilişkin güncel veriler açıklandı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 3 Kasım 2026 tarihinde Türkiye İhracatçılar Meclisi Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen 6. Afrika Tarım ve Gıda Sanayisi Zirvesi'nde yaptığı konuşmada dış ticaret, yatırımlar ve müteahhitlik faaliyetlerini değerlendirdi.

Bakan Bolat, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ilişkilerinde son yıllarda önemli bir gelişme yaşandığını belirterek tarım, gıda sanayisi, enerji ve ulaşım gibi sektörlerde yeni iş birliklerinin hedeflendiğini ifade etti.

Toplantıda açıklanan veriler, Türkiye'nin Afrika pazarındaki ekonomik faaliyetlerinin yalnızca mal ihracatıyla sınırlı olmadığını ortaya koydu.

Türkiye-Afrika Ticaret Hacmi Kaç Milyar Dolar?

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ticaret hacmi, 2003 yılında 5,4 milyar dolar seviyesindeydi.

Bu tutar 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolara yaklaştı.

Bakan Bolat, söz konusu gelişmeyi yaklaşık sekiz katlık büyüme olarak değerlendirdi.

Dış ticaret hacmi, Türkiye'nin Afrika ülkelerine gerçekleştirdiği ihracat ile Afrika ülkelerinden yaptığı ithalatın toplamını ifade ediyor.

Bu nedenle 40 milyar dolarlık tutar yalnızca ihracat rakamı olarak değerlendirilmemeli.

Ayrıca açıklanan veri 2025 yılına ait. 2026 yılının tamamında gerçekleşmiş ticaret hacmi henüz bu açıklamayla belirlenmiş değil.

Türkiye'nin Afrika'ya İhracatı Ne Kadar?

Bakan Bolat'ın verdiği bilgilere göre Türkiye'nin Afrika ülkelerine ihracatı 2003 yılında yaklaşık 2,1 milyar dolardı.

2025 itibarıyla ihracat yaklaşık 24 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Afrika ülkelerinden yapılan ithalat ise 3,3 milyar dolardan yaklaşık 16 milyar dolara yükseldi.

Türkiye-Afrika Dış Ticaret Verileri

Gösterge 2003 2025
Türkiye'nin Afrika'ya ihracatı 2,1 milyar $ Yaklaşık 24 milyar $
Afrika'dan ithalat 3,3 milyar $ Yaklaşık 16 milyar $
Toplam ticaret hacmi 5,4 milyar $ Yaklaşık 40 milyar $

Veriler Ticaret Bakanının 3 Kasım 2026 tarihli açıklamasında paylaşılan yuvarlatılmış tutarları gösteriyor.

Bu nedenle tablodaki rakamlar kesin ve ayrıntılı gümrük istatistikleri yerine Bakanlığın açıklamasındaki genel büyüklükler olarak değerlendirilmelidir.

Türkiye'nin Afrika ile Dış Ticaretinde Fazla Var mı?

Bakanlığın açıkladığı yaklaşık değerlere göre Türkiye'nin 2025 yılında Afrika ülkelerine ihracatı 24 milyar dolar, ithalatı ise 16 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bu tutarlar arasındaki fark yaklaşık 8 milyar dolar.

Dolayısıyla açıklanan yuvarlatılmış verilere göre Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle mal ticaretinde yaklaşık 8 milyar dolarlık dış ticaret fazlası bulunuyor.

Ancak bu hesaplama yalnızca açıklanan yaklaşık rakamlara dayanıyor.

Kesin dış ticaret dengesi için ilgili dönemin ayrıntılı resmî istatistiklerinin incelenmesi gerekiyor.

Ayrıca mal ticareti ile hizmet ticareti aynı ekonomik gösterge değil.

Turizm, taşımacılık, mühendislik ve diğer hizmet gelirleri değerlendirildiğinde farklı ticaret göstergeleri ortaya çıkabilir.

Türk Müteahhitler Afrika'da Kaç Proje Üstlendi?

Ticaret Bakanı Bolat'ın açıklamasına göre Türk müteahhitlik şirketleri Afrika kıtasında bugüne kadar 2 bin 118 proje üstlendi.

Bu projelerin toplam taahhüt bedeli yaklaşık 105 milyar dolar olarak açıklandı.

Müteahhitlik faaliyetleri, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ekonomik ilişkilerinin önemli unsurlarından biri.

Altyapı, üstyapı ve çeşitli inşaat yatırımlarında Türk firmalarının üstlendiği işler, kıtadaki ekonomik faaliyetlerin büyüklüğünü gösteriyor.

Ancak 105 milyar dolarlık tutar yalnızca 2026 yılında imzalanmış yeni projelerden oluşmuyor.

Bakanlık tarafından açıklanan rakam, geçmişten bugüne üstlenilen projelerin kümülatif değerini ifade ediyor.

Bu nedenle bu tutarın 2026 yılı yıllık ihracatına veya 2025 yılı ticaret hacmine doğrudan eklenmesi doğru değil.

Afrika'daki Müteahhitlik Projelerinin Ortalama Büyüklüğü Ne Kadar?

Açıklanan yaklaşık 105 milyar dolarlık toplam taahhüt bedeli, 2 bin 118 projeye bölündüğünde proje başına yaklaşık 49,6 milyon dolarlık ortalama büyüklük ortaya çıkıyor.

Bu hesaplama, kıtada üstlenilen projelerin ortalama parasal büyüklüğüne ilişkin genel bir gösterge sunuyor.

Ancak projelerin tamamının aynı ekonomik değere sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Bazı projeler daha küçük ölçekli olabilirken büyük altyapı yatırımlarının sözleşme bedelleri çok daha yüksek olabiliyor.

Ayrıca ortalama tutar, sözleşme bedelleri üzerinden yapılan aritmetik bir hesaplama.

Türkiye'nin Yurt Dışı Yatırım Açığı Ne Kadar Oldu?
Türkiye'nin Yurt Dışı Yatırım Açığı Ne Kadar Oldu?
İçeriği Görüntüle

Şirketlerin bu projelerden elde ettiği net kârı veya henüz tahsil edilmemiş gelirleri göstermiyor.

Türkiye'nin Afrika'da Kaç Ticaret Müşavirliği Var?

Bakan Bolat, Türkiye'nin Afrika'daki ticari temsilcilik ağının da genişlediğini açıkladı.

Buna göre 2003 yılında Afrika'da yalnızca dört Ticaret Müşavirliği bulunurken ticari temsilcilik ağı 31 ülkeye ulaştı.

Ticaret müşavirlikleri, Türk şirketlerinin faaliyet göstermek istedikleri pazarlara ilişkin bilgi edinmesi açısından önemli kurumsal yapılardan biri.

Bu birimler, dış ticaret mevzuatı, pazar koşulları ve iş fırsatlarına ilişkin bilgilendirme faaliyetleri yürütebiliyor.

Ayrıca Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu bünyesinde Afrika ülkeleriyle ilişkileri desteklemek üzere 48 iş konseyi oluşturulduğu açıklandı.

Bu yapılar, iki tarafın iş dünyası temsilcileri arasında bağlantı kurulmasına katkıda bulunuyor.

Türkiye Kaç Afrika Ülkesiyle Ticaret Anlaşması İmzaladı?

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini düzenleyen farklı türlerde anlaşmaları bulunuyor.

Bakan Bolat, 50 Afrika ülkesiyle ticaret ve ekonomik iş birliği anlaşması imzalandığını bildirdi.

Ayrıca 33 ülkeyle yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması, 19 ülkeyle çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları bulunduğunu açıkladı.

Afrika Ülkeleriyle Ekonomik Anlaşmalar

Anlaşma türü Ülke sayısı
Ticaret ve ekonomik iş birliği 50
Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması 33
Çifte vergilendirmenin önlenmesi 19

Bu rakamlar Bakanlığın açıkladığı anlaşma sayılarına ilişkin.

Ancak bir anlaşmanın imzalanması ile yürürlüğe girmesi farklı hukuki aşamalar olabilir.

Bu nedenle belirli bir ülkeyle yapılacak yatırım veya vergi işlemlerinde ilgili anlaşmanın güncel yürürlük durumu ayrıca kontrol edilmeli.

Türkiye'nin Hangi Afrika Ülkeleriyle Serbest Ticaret Anlaşması Var?

Bakan Bolat'ın açıklamasında Türkiye'nin Fas, Tunus, Mısır, Morityus ve Sudan ile serbest ticaret anlaşmalarının bulunduğu belirtildi.

Serbest ticaret anlaşmaları, taraf ülkeler arasında belirli ürünlerin ticaretinde gümrük vergileri ve diğer ticaret koşullarına ilişkin düzenlemeler içerebiliyor.

Ancak anlaşmaların kapsamı ülkeden ülkeye değişebilir.

Her ürünün bütün ülkelerde otomatik olarak sıfır gümrük vergisiyle ithal veya ihraç edilebileceği düşünülmemeli.

İşletmelerin ürünün GTİP sınıflandırmasını, menşe kurallarını ve ilgili anlaşmanın yürürlükteki hükümlerini ayrıca değerlendirmesi gerekiyor.

Özellikle serbest ticaret anlaşmalarından yararlanmak isteyen ihracatçılar açısından menşe belgeleri ve ürün bazındaki tercihli tarife koşulları önem taşıyor.

Afrika ile Tarım ve Gıda Ticaretinde Hangi Fırsatlar Bulunuyor?

  1. Afrika Tarım ve Gıda Sanayisi Zirvesi'nin öne çıkan konularından biri kıtadaki tarım ve gıda ihtiyacı oldu.

Bakan Bolat, Afrika kıtasının dünyanın henüz ekilmemiş tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60'ına sahip olduğunu belirtti.

Buna rağmen Afrika'nın yıllık 70 milyar ila 100 milyar dolar arasında gıda ithalatı gerçekleştirdiğini ifade etti.

Bu durum, tarımsal üretim kapasitesi ile gıda talebi arasında önemli bir ekonomik ihtiyaç bulunduğuna işaret ediyor.

Ancak geniş tarım arazilerinin bulunması, bu alanların tamamının hemen tarımsal üretime açılabileceği anlamına gelmiyor.

Su kaynakları, iklim koşulları, altyapı, finansman ve mülkiyet düzenlemeleri gibi faktörler üretim imkânlarını etkileyebiliyor.

Türk Gıda Şirketleri İçin Hangi Alanlar Öne Çıkıyor?

Ticaret Bakanı Bolat, Türkiye'nin tarımsal üretim ve gıda sanayisi deneyimiyle Afrika'nın artan gıda talebi arasında yeni iş birlikleri kurulabileceğini belirtti.

Bu kapsamda gıda işleme tesislerinin modernizasyonu, soğuk zincir altyapısı, kurutma ve ambalajlama teknolojileri önemli alanlar arasında sayıldı.

Ayrıca sulama sistemleri ve kuraklığa dayanıklı tarımsal çeşitlerin geliştirilmesi de iş birliği açısından öne çıkarıldı.

Bu sektörlerde faaliyet gösteren Türk firmaları için Afrika ülkeleri yeni ihracat ve yatırım fırsatları sunabilir.

Ancak toplantıda belirli bir ülkeye veya projeye ilişkin bütün şirketlere açık yeni bir teşvik paketi ilan edildiği anlamı çıkarılmamalı.

Somut ticari fırsatların değerlendirilmesinde ülke bazındaki mevzuat, yatırım koşulları ve finansman imkânları ayrıca incelenmeli.

Türkiye'nin 2025-2029 Afrika Stratejisinde Neler Var?

Ticaret Bakanlığının açıklamasında 2025-2029 dönemini kapsayan Afrika Ülkeleri ile Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi de ele alındı.

Strateji kapsamında ticaret mekanizmalarının güçlendirilmesi ve kıtadaki ekonomik iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Enerji, madencilik, ulaştırma ve bankacılık gibi alanlarda çeşitli eylemlerin belirlendiği açıklandı.

Bu eylemlerin hayata geçirilmesi amacıyla üst düzey temasların, iş heyeti organizasyonlarının ve kurumlar arası iş birliklerinin sürdürülmesi planlanıyor.

Ancak stratejik hedefler ile tamamlanmış yatırım kararları birbirinden farklı.

Bu nedenle açıklanan strateji, adı geçen sektörlerde bütün yatırımların kesinleştiğini veya uygulama takvimlerinin belirlendiğini göstermiyor.

Afrika Pazarına Açılmak İsteyen Şirketler Nelere Dikkat Etmeli?

Afrika ülkelerine ihracat yapmayı veya yatırım gerçekleştirmeyi planlayan şirketlerin öncelikle hedef ülkeyi belirlemesi önem taşıyor.

Afrika, farklı gümrük tarifelerine, ticaret mevzuatına ve ekonomik koşullara sahip çok sayıda ülkeden oluşuyor.

Bu nedenle kıtadaki bütün ülkelere aynı ticari koşullarla giriş yapılacağı düşünülmemeli.

İhracatçılar açısından ürünün ithalat koşulları, teknik standartları, belgelendirme gereklilikleri ve lojistik maliyetleri dikkatle incelenmeli.

Yatırım yapacak işletmeler ise vergi düzenlemeleri, şirket kuruluş şartları, finansmana erişim, iş gücü ve sözleşme hükümleri gibi konuları değerlendirmeli.

Ticaret müşavirlikleri ve ilgili iş konseylerinin sağladığı ülke bazlı bilgilendirmeler bu süreçte yararlı olabilir.

Türkiye-Afrika Ticaretinde Yeni Hedefler Neler?

Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026 tarihli açıklaması, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini artırmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.

Özellikle tarım ve gıda sanayisinde teknoloji transferi, üretim altyapısı ve ortak yatırım fırsatları üzerinde duruluyor.

Müteahhitlik sektöründe bugüne kadar üstlenilen 105 milyar dolarlık projeler de iki taraf arasındaki ekonomik ilişkilerin önemli bir bölümünü oluşturuyor.

Ancak yeni dönemde ticaret hacminin kesin olarak hangi tutara ulaşacağına ilişkin bağlayıcı bir rakam açıklanmadı.

Ticaretin büyümesi, ülkelerin ekonomik koşullarına, yatırım kararlarına ve dış ticaret performansına bağlı olacak.

Türkiye-Afrika Ekonomik İlişkilerinde Son Durum

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın 3 Kasım 2026 tarihli açıklaması, Türkiye ile Afrika ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin ulaştığı büyüklüğü ortaya koydu.

2025 yılında ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolara yaklaşırken Türkiye'nin kıtaya ihracatı yaklaşık 24 milyar dolar düzeyine ulaştı.

Türk müteahhitler bugüne kadar Afrika'da 2 bin 118 proje üstlendi ve bu projelerin toplam taahhüt bedeli yaklaşık 105 milyar dolar oldu.

Ticaret Bakanlığı, 2025-2029 Afrika stratejisi kapsamında tarım, enerji, madencilik, ulaştırma ve bankacılık alanlarında iş birliklerini güçlendirmeyi hedefliyor.

Türkiye'nin Afrika ile ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 40 milyar dolara yaklaşırken Türk müteahhitlik şirketlerinin kıtada üstlendiği projelerin toplam değeri 105 milyar dolara ulaştı. Açıklanan rakamlar, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle dış ticaret ve yatırım ilişkilerinin ulaştığı büyüklüğü gösteriyor.