Torba Yasada Beklenen Düzenlemeler Neden Yer Almadı?
Yeni Vergi Teklifi “Gelir Artışı” Odaklı Geldi
17 Ekim 2025’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, kamuoyunda “torba yasa” olarak bilinen geniş kapsamlı bir düzenleme paketi olarak öne çıktı.
Teklifin genel gerekçesinde dört temel amaç sıralandı:
-
Vergi tabanının genişletilmesi,
-
Muafiyet ve istisnaların daraltılması,
-
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele,
-
Vergi adaletinin sağlanması.
Ancak içerik incelendiğinde, düzenlemelerin ağırlıklı olarak yeni gelir yaratmaya ve mükellef yükünü artırmaya yönelik olduğu görülüyor. Özellikle kira istisnasının kaldırılması, yeni harç kalemleri ve dördüncü geçici vergi uygulaması doğrudan vergi yükünü artıran başlıklar arasında.
Buna karşın, kamuoyunun beklediği borç yapılandırması, enflasyon düzeltmesi, emlak vergisinde üst sınır ve vergi inceleme reformu gibi düzenlemeler teklifte yer almadı.
Yeniden Yapılandırma Umudu Boşa Çıktı
Ekonomideki durgunluk, yeni bir vergi ve SGK borcu yapılandırması ihtiyacını gündeme taşımıştı.
Son dönemde yüksek faiz oranları ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, özellikle KOBİ’leri zor durumda bıraktı. Satış hacimlerinin daralması ve tahsilat sürelerinin uzaması, işletmelerin vergi ve prim borçlarını ödemekte zorlanmasına yol açtı.
Geçmiş yıllardaki yapılandırma düzenlemeleri, hem devletin tahsilatını artırmış hem de işletmelere geçici bir rahatlama sağlamıştı. Buna rağmen, torba yasa teklifinde bu yönde bir maddeye yer verilmemesi dikkat çekti.
Uzmanlara göre, Plan ve Bütçe Komisyonu sürecinde bu başlığın yeniden ele alınması, ekonomik denge açısından zorunlu bir adım olacak.
Enflasyon Düzeltmesi Beklentisi Karşılanmadı
2024 mali tablolarında uygulanan enflasyon düzeltmesi, hem işletmeler hem de mali müşavirler açısından büyük zorluk yaratmıştı.
Uygulama, Kurumlar Vergisi gelirlerinde beklenen artışı da sağlamadı. Bu nedenle, 2025 yılı için uygulamanın ertelenmesi veya sadeleştirilmesi beklentisi yüksekti.
Ancak teklifte bu konuda da herhangi bir düzenlemeye yer verilmedi.
Bu durum, geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmayan firmalarda, yıl sonu kârlarının düşmesi ve vergi iadesi taleplerinin artması riskini gündeme getiriyor.
Emlak Vergisinde Üst Sınır Düzenlemesi Yine Yok
Takdir komisyonlarının 2025 yılı için belirlediği arsa ve arazi değerlerindeki yüksek artışlar, özellikle büyükşehirlerde ciddi vergi yükü doğuracak.
Bu artışların, yalnızca emlak vergisini değil; taşınmaz kültür varlıkları katkı payını, değerli konut vergisini ve tapudaki harç oranlarını da etkilemesi bekleniyor.
Kamuoyunda bu artışlara üst sınır getirileceği yönünde beklenti oluşsa da, teklif metninde böyle bir düzenleme bulunmuyor.
Komisyon aşamasında bir değişiklik yapılmazsa, 2026’da vergi tutarları katlanarak artabilir.
Vergi Denetiminde Reform Gecikti
Vergi Denetim Kurulu’nun KURGAN, RADAR ve SARP gibi dijital denetim sistemlerini yaygınlaştırmasına rağmen, bu sistemleri destekleyecek mevzuat altyapısı henüz güçlendirilmedi.
1 Ekim 2025 tarihli “Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi – KURGAN Rehberi” kapsamında, Vergi Usul Kanunu’na 140/A maddesi eklenmesi ve kast unsurunun yasal çerçeveye oturtulması bekleniyordu.
Ancak bu madde de torba yasa teklifine dahil edilmedi.
Sonuç: Vergi Yükü Artıyor, Reformlar Gecikiyor
Torba yasa teklifinin gerekçesinde vergi adaleti ve kayıt dışılıkla mücadele hedefleri öne çıkarılsa da, içeriğe bakıldığında düzenlemelerin çoğunun bütçe gelirlerini artırmaya odaklandığı görülüyor.
Ekonomik çevrelere göre, yapılandırma, enflasyon düzeltmesi ve emlak üst sınırı gibi beklentilerin karşılanmaması, torba yasayı “reformdan çok gelir artırıcı paket” haline getirdi.
Plan ve Bütçe Komisyonu sürecinde eksik başlıkların yeniden gündeme gelip gelmeyeceği, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.