Pilot Lisansı Alma Şartları Nasıl Değişti?
Pilot lisansı almak isteyenlerin başvuru koşullarında değişikliğe gidildi. 19 Kasım 2026 tarihli ve 33435 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliği (SHY-1) değişikliğiyle adli sicil, güvenlik, sağlık ve eğitim şartları yeniden düzenlendi. Yeni düzenlemeye göre kasten işlenen bir suç nedeniyle iki yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar pilot lisansı alamayacak. Belirli suçlardan hüküm giyen kişiler için mahkûmiyetin affa uğramış olması da başvuru engelini kaldırmayacak. Ayrıca lisans alındıktan sonra bazı şartların kaybedilmesi veya başvuruda gerçeğe aykırı belge sunulduğunun belirlenmesi halinde pilot lisansı iptal edilebilecek.
Pilot Lisans Yönetmeliğinde Neler Değişti?
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan düzenleme, 2 Haziran 2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliği'nde değişiklik yapıyor.
19 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelikle özellikle pilot lisansı başvurularında aranan genel koşulların düzenlendiği 16'ncı madde yeniden yazıldı.
Değişiklik kapsamında adayların sağlık durumları, adli sicil kayıtları, belirli suçlardan mahkûmiyetleri, kamu görevinden çıkarılma durumları ve eğitim düzeylerine ilişkin hükümler yer alıyor.
Yönetmelik ayrıca mevcut pilotların lisanslarının hangi durumlarda iptal edileceğini de açıkça düzenliyor.
Bu nedenle değişiklik yalnızca pilot olmak isteyen adayları değil, hâlihazırda pilot lisansına sahip kişileri ve sivil havacılık işletmelerini de ilgilendiriyor.
Yeni Pilot Lisansı Alma Şartları Neler?
Yönetmeliğin değiştirilen 16'ncı maddesine göre pilot lisansı başvurularında aşağıdaki temel koşullar aranacak.
| Başvuru koşulu | Yeni düzenleme |
|---|---|
| Sağlık şartı | Lisans türüne uygun, geçerli sağlık sertifikası |
| Genel adli sicil şartı | Kasten işlenen suçtan 2 yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm olmamak |
| Belirli suçlardan mahkûmiyet | Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak |
| Kamu görevinden çıkarılma | Belirtilen terör ve millî güvenlik bağlantıları nedeniyle kamu görevinden çıkarılmamış olmak |
| Eğitim şartı | Belirli pilotluk faaliyetleri ve yetkiler için en az lise veya dengi okul mezuniyeti |
Bu koşullar, pilot lisansı için öngörülen diğer teknik eğitim, uçuş tecrübesi, sınav ve yeterlilik gerekliliklerinin tamamının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Pilot adaylarının başvuracakları lisans türüne ilişkin diğer mevzuat hükümlerini de karşılamaları gerekiyor.
Pilot Olmak İçin Adli Sicil Şartı Nedir?
Yeni yönetmeliğin dikkat çeken hükümlerinden biri, kasten işlenen suçlara ilişkin mahkûmiyet sınırının düzenlenmesi oldu.
Buna göre Türk Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmuş kişiler pilot lisansı başvurusu için aranan genel koşulu karşılayamayacak.
Burada iki önemli unsur bulunuyor.
İlk olarak düzenleme, kasten işlenen suçlar bakımından hapis cezasının süresine ilişkin genel bir kriter getiriyor.
İkinci olarak yönetmelikte ayrıca sayılan bazı suçlar için genel iki yıllık sınırdan bağımsız mahkûmiyet koşulları bulunuyor.
Dolayısıyla adayın yalnızca ceza süresine bakarak pilot lisansı almaya uygun olup olmadığına karar vermesi doğru olmayacak.
Suçun niteliği ve yönetmelikteki özel hükümler de önem taşıyacak.
Hangi Suçlardan Hüküm Giyenler Pilot Olamayacak?
Yönetmelikte belirli suçlar açıkça sıralanıyor. Bu suçlardan hüküm giymemiş olma şartı, mahkûmiyet affa uğramış olsa bile aranacak.
Devlet güvenliği ve anayasal düzene karşı suçlar
Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk bu kapsamda bulunuyor.
Ayrıca göçmen kaçakçılığı, insan ticareti ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar da başvuru koşullarında özel olarak sayılıyor.
Uyuşturucu ve organize suçlarla ilgili mahkûmiyetler
Yönetmelikte uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da kullanma suçlarına ilişkin mahkûmiyetler de yer alıyor.
Bunların yanında suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, örgüt suçları ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma gibi suçlardan hüküm giymeme şartı bulunuyor.
Dolandırıcılık, sahtecilik ve diğer suçlar
Pilot lisansı başvurularında dikkate alınacak diğer suçlar arasında kasten öldürme, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, müstehcenlik, fuhuş, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık ve sahtecilik de bulunuyor.
Ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi, kaçırılması veya alıkonulması suçları da kapsamda yer alıyor.
Ayrıca Terörle Mücadele Kanunu, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefetten hüküm giymemiş olmak gerekiyor.
Bu düzenleme bakımından suçun yalnızca soruşturma konusu olması ile mahkûmiyet kararı verilmesi arasındaki hukuki ayrımın gözetilmesi önem taşıyor.
Pilot Olmak İçin Lise Mezunu Olmak Yeterli mi?
Yeni yönetmeliğe göre ticari hava taşımacılığında bulunmak isteyen, aletli uçuş yetkisi veya uçuş öğretmenliği yetkisi sahibi olmak isteyen pilotların en az lise veya dengi okul mezunu olması gerekiyor.
Ancak bu hüküm, lise diploması bulunan herkesin doğrudan ticari pilot olabileceği anlamına gelmiyor.
Pilotluk eğitimi, lisans türüne göre gerekli teorik bilgi sınavları, uygulamalı uçuş eğitimi, uçuş tecrübesi ve ilgili diğer yeterlilik koşulları ayrıca geçerliliğini koruyor.
Adayların bu nedenle eğitim kurumlarını ve lisans programlarını değerlendirirken yalnızca diploma koşulunu değil, ilgili lisansın bütün gerekliliklerini incelemesi gerekiyor.
Yeni değişiklikte ayrıca tüm pilot lisansı türleri için genel ve tek bir yeni yaş sınırı belirlendiğine ilişkin hüküm bulunmuyor.
Yaş ve diğer yeterlilik koşullarının başvurulacak lisans türünün ilgili düzenlemeleri üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.
Pilot Lisansı İçin Sağlık Raporu Zorunlu mu?
Pilot lisansı başvurularında sağlık sertifikası şartı devam ediyor.
Yönetmeliğin yeni 16'ncı maddesine göre başvuru yapacak kişilerin, almak istedikleri lisans türüne uygun ve geçerli bir sağlık sertifikasına sahip olmaları gerekiyor.
Bu noktada yalnızca herhangi bir sağlık raporuna sahip olmak yeterli değil.
Sertifikanın ilgili lisans türü için geçerli olması ve sivil havacılık mevzuatında belirlenen koşulları karşılaması gerekiyor.
Pilot adaylarının sağlık değerlendirmesine ilişkin işlemlerini SHGM'nin yetkilendirdiği havacılık sağlık sistemi ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmeleri önem taşıyor.
Sağlık sertifikasıyla ilgili ayrıntılar, yeni değişiklik metninde baştan sona yeniden düzenlenmediğinden, sağlık sınıfları ve geçerlilik sürelerine ilişkin diğer hükümler ayrıca incelenmeli.
Kamu Görevinden Çıkarılanlar Pilot Lisansı Alabilecek mi?
Düzenlemede kamu görevinden çıkarılma durumuna ilişkin bir şart da yer alıyor.
Buna göre terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum ya da gruplara üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle kamu görevinden çıkarılmamış olmak gerekiyor.
Bu hüküm, bütün kamu görevinden çıkarılma durumlarının otomatik olarak pilot lisansı alınmasına engel olduğu şeklinde yorumlanmamalı.
Yönetmelikte belirli gerekçelerle kamu görevinden çıkarılma durumları esas alınıyor.
Başvuruların değerlendirilmesinde ilgili işlemin hukuki niteliği ve mevzuatın açık hükümleri dikkate alınacak.
Mevcut Pilotların Lisansları Hangi Durumlarda İptal Edilecek?
Yönetmelik değişikliğinin önemli bölümlerinden biri de lisansların iptaline ilişkin hüküm.
Yeni 16'ncı maddenin ikinci fıkrasına göre pilot lisansı düzenlendikten sonra kişinin durumunun değişmesi sonucunda belirli şartları artık sağlamadığının tespit edilmesi halinde lisans iptal edilecek.
Bu kapsamda adli sicil ve mahkûmiyet şartları, belirtilen kamu görevinden çıkarılma koşulu ve ilgili eğitim şartı bulunuyor.
Ayrıca lisans düzenlenirken gerçeğe aykırı belge sunulduğunun sonradan belirlenmesi de lisans iptaline neden olacak.
Böylece başvuru sırasında sunulan bilgilerin doğruluğu, yalnızca ilk başvuruda değil, lisansın devamlılığı açısından da önem taşıyor.
Örneğin lisans başvurusu sırasında gerçekte sahip olunmayan bir eğitim yeterliliğini gösteren belge sunulduğunun daha sonra tespit edilmesi, yönetmelikteki lisans iptali hükmünün uygulanmasını gündeme getirecek.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yönetmeliğin lisans iptali fıkrasında hangi bentlere atıf yapıldığının açıkça belirlenmiş olması.
Yeni düzenlemede sağlık sertifikası şartı başvurularda aranmakla birlikte, sağlık sertifikasının sonradan geçersiz hale gelmesine ilişkin bütün işlemler bu değişiklikteki iptal fıkrasıyla açıklanmıyor. Sağlık yeterliliğinin kaybına ilişkin diğer havacılık mevzuatı hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
SHY-1 Yönetmeliğinde Başka Hangi Maddeler Değişti?
Yeni düzenleme yalnızca pilot lisansı başvuru koşullarını değiştirmiyor.
2017 tarihli Pilot Lisans Yönetmeliği'nin 4'üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki (b) ve (ö) bentleri yürürlükten kaldırıldı.
Ayrıca yönetmeliğin geçici 1'inci maddesi de yürürlükten kaldırıldı.
Bu değişikliklerin tam hukuki etkisini değerlendirmek için kaldırılan hükümlerin önceki içeriklerinin ve yönetmeliğin güncel bütünleşik metninin birlikte incelenmesi gerekiyor.
Dolayısıyla yalnızca yürürlükten kaldırılan madde numaralarından hareketle belirli pilotluk yetkilerinin kaldırıldığı veya bütün başvuru usullerinin değiştiği sonucuna varılamaz.
Yeni Pilot Lisansı Şartları Ne Zaman Geçerli Oldu?
Pilot Lisans Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik, 19 Kasım 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandı.
Yönetmeliğin dördüncü maddesine göre düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu nedenle yeni hükümler için ayrıca ileri bir yürürlük tarihi belirlenmedi.
Yönetmelikte yeni bir pilot lisansı başvuru dönemi veya özel başvuru son tarihi de açıklanmadı.
Değişiklik, belirli bir personel alımı duyurusu değil; pilot lisanslarına ilişkin genel mevzuat düzenlemesi niteliğinde.
Pilot Adayları ve Mevcut Pilotlar Nelere Dikkat Etmeli?
Yeni düzenleme, sivil havacılık sektöründe lisans başvuru koşullarının ve lisansın korunmasına ilişkin yükümlülüklerin değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.
Pilot olmak isteyenlerin öncelikle lisans türüne uygun sağlık sertifikası, eğitim şartları ve adli sicil koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.
Özellikle belirli suçlara ilişkin mahkûmiyetlerin affa uğramış olsa bile başvuru koşullarını etkileyebilmesi, adayların hukuki durumlarını değerlendirmesini önemli hale getiriyor.
Mevcut pilotlar açısından ise başvuruda gerçeğe aykırı belge sunulduğunun tespiti ve lisans sonrasında bazı uygunluk şartlarının kaybedilmesi, lisansın devamını doğrudan etkileyebilecek durumlar arasında bulunuyor.
19 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle pilot lisansı başvurularına ilişkin hukuki çerçeve güncellenirken, adayların ve havacılık işletmelerinin SHGM tarafından yayımlanan güncel mevzuatı takip etmeleri önem kazanıyor.





