Ödemeyi Farklı Kişiler Yapsa da Fatura Kime Kesilir?

İhracat işlemlerinde ödemenin farklı kaynaklardan gelmesi, faturanın kime düzenleneceği konusunda zaman zaman tereddütlere neden olur. Bedelin bir bölümünün alıcıdan, diğer kısmının ise finans kuruluşu veya aracılardan tahsil edilmesi, faturanın muhatabını değiştirmez. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ilgili özelgesine göre, ihracat faturası yalnızca malı satın alan kişi veya kurum adına düzenlenebilir.

Bu haber içeriği, 13/07/2015 tarihli 11395140-105[229-2014/VUK1-17959]-68035 sayılı özelgedeki değerlendirmeler esas alınarak hazırlanmıştır.

İhracatta Karmaşık Ödeme Akışları

Uluslararası ticarette tarafların ödeme süreçleri çoğu zaman birden fazla kanala yayılabilir. İthalatçı firmanın bir kısmı doğrudan ödemesi, kalan tutarın ise anlaşmalı finans kuruluşu üzerinden gönderilmesi yaygın bir uygulamadır. Ancak bu durum, fatura düzenleme sürecinde bir değişiklik yapılmasını gerektirmez.

Örnek Senaryo: Çok Kaynaklı Ödeme

XYZ Dış Ticaret A.Ş., Almanya’daki ABC Import GmbH’ye mal satmak üzere anlaşma yapar. Yapılan planlamaya göre satış bedelinin yüzde 70’i ABC Import GmbH tarafından doğrudan ödenecek, kalan yüzde 30 ise şirketin çalıştığı Avrupa merkezli bir finans kurumundan karşılanacaktır. Bu yapı, faturanın iki ayrı kişi adına düzenlenip düzenlenemeyeceği sorusunu gündeme getirir ve konu Gelir İdaresi’nin görüşüne taşınır.

Kurumlar Vergisi Tebliğinde Yeni Düzenleme: Kritik Değişiklikler Neler
Kurumlar Vergisi Tebliğinde Yeni Düzenleme: Kritik Değişiklikler Neler
İçeriği Görüntüle

Mevzuata Göre Müşteri Tanımı

Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre kazanç, ödemenin kim tarafından yapıldığına bakılmaksızın işletmenin kurum kazancıdır. Bu nedenle tartışma faturanın gelir yönünden değil, muhatap yönünden değerlendirilmesi gereken bir konudur.

Vergi Usul Kanunu’na göre fatura, malı satın alan veya hizmetten yararlanan müşteri adına düzenlenir. Faturanın düzenlenme mantığı, parayı kimin ödediği değil, mal veya hizmetin kime sunulduğudur. Bu nedenle faturada müşterinin kimlik ve vergi bilgilerinin eksiksiz bulunması zorunludur.

Gelir İdaresi’nin Değerlendirmesi

Özelgede yapılan açıklamaya göre:

  • Fatura yalnızca malı satın alan kişi veya kurum adına düzenlenebilir.

  • Ödemenin alıcı dışında üçüncü bir kişi tarafından veya bir finans kurumu üzerinden yapılması faturanın muhatabını değiştirmez.

  • İhracat faturası iki ayrı kişi adına düzenlenemez.

Bu çerçevede XYZ Dış Ticaret A.Ş., faturayı yalnızca alıcı konumundaki ABC Import GmbH adına düzenlemekle yükümlüdür. Ödeme sürecinin farklı tarafları içermesi, fatura düzenleme yöntemini etkilemez.