Doğal Sit Alanlarında Teleferik Yapılabilecek mi?
Doğal sit alanlarında teleferik ve telesiyej projelerine ilişkin yeni izin şartları belirlendi. 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 155 sayılı ilke kararına göre, kısmen veya tamamen doğal sit sınırları içerisinde kalan ulaşım amaçlı havai hatlara belirli koşullarda izin verilebilecek. Ancak bunun için hattın başka bir güzergâhtan geçirilmesinin mümkün olmaması, koruma amaçlı planlama koşullarının sağlanması ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirme yapması gerekiyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu, doğal sit alanlarını ilgilendiren ulaşım altyapılarına yönelik yeni bir ilke kararı aldı.
26 Ekim 2026 tarihli toplantıda kabul edilen 155 sayılı karar, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Karar, özellikle turizm merkezleri, dağlık bölgeler ve doğal koruma alanlarında planlanan teleferik ile telesiyej projeleri açısından önem taşıyor.
Ancak yeni düzenleme, bütün doğal sit alanlarında teleferik yapılmasının serbest bırakıldığı anlamına gelmiyor. Her proje için karar metninde belirtilen şartların değerlendirilmesi gerekiyor.
Doğal Sit Alanlarında Teleferik Yapılmasına İzin Verilecek mi?
Yeni ilke kararına göre, doğal sit alanlarında ulaşım amaçlı teleferik ve telesiyej hatlarına koşullu olarak izin verilebilecek.
Düzenleme, hattın tamamının doğal sit alanında bulunmasıyla sınırlı değil. Güzergâhın yalnızca bir bölümünün doğal sit sınırlarında kalması halinde de ilgili hükümler uygulanabilecek.
Bununla birlikte karar, alternatif güzergâh bulunmaması şartını açıkça düzenliyor.
Faaliyetin özelliği, alanın coğrafi yapısı ve kamu yararı nedeniyle hattın başka bir güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmamalı.
Ayrıca koruma amaçlı imar planı hazırlanması veya geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlenmesi gerekiyor.
Bu koşullar çerçevesinde ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirme yapılacak.
Dolayısıyla projenin yalnızca ulaşım amacı taşıması, izin verilmesi için tek başına yeterli değil.
Teleferik ve Telesiyej İzinlerinde Hangi Şartlar Aranacak?
155 sayılı ilke kararı, ulaşım amaçlı havai hatlar için temel koşulları belirliyor.
Yeni Düzenlemenin Temel Şartları
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Proje türü | Teleferik, telesiyej ve benzeri ulaşım amaçlı havai hatlar |
| Alanın konumu | Kısmen veya tamamen doğal sit sınırında |
| Güzergâh koşulu | Başka bir güzergâhtan geçirilememesi |
| Gerekçeler | Faaliyetin özelliği, coğrafi yapı ve kamu yararı |
| Planlama | Koruma amaçlı imar planı veya geçiş dönemi koruma esasları |
| Değerlendirme | Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu |
| Karar numarası | 155 |
| Yayım tarihi | 3 Kasım 2026 |
Bu koşulların bir arada değerlendirilmesi, doğal koruma alanlarının kullanımında kamu yararı ile koruma ilkeleri arasında denge kurulması açısından önem taşıyor.
Karar metninde bütün projeler için geçerli sabit bir izin ücreti veya başvuru süresi belirlenmiyor.
Teleferik Hattının Başka Güzergâhtan Geçmesi Mümkünse Ne Olacak?
Yeni kararın en önemli unsurlarından biri alternatif güzergâh koşulu.
Düzenleme, doğal sit alanından geçecek hattın başka bir güzergâhta kurulmasının mümkün olmadığı durumları ele alıyor.
Bu değerlendirmede projenin özellikleri, bölgenin coğrafi yapısı ve kamu yararı dikkate alınıyor.
Örneğin bir projenin yalnızca maliyet bakımından daha avantajlı olması, alternatif güzergâh bulunmadığı sonucuna ulaşmak için tek başına yeterli bir gerekçe olarak kabul edilmemeli.
Kararda ekonomik avantajı bulunan her güzergâhın doğal sit alanından geçirilebileceğine ilişkin genel bir izin yer almıyor.
Bu nedenle yatırımcıların güzergâh seçimini teknik ve idari değerlendirmelerle gerekçelendirmesi önem taşıyor.
Son karar, ilgili Bölge Komisyonunun değerlendirme sürecine bağlı olacak.
Teleferik Hatlarının Tamamı Doğal Sit Alanında Olmak Zorunda mı?
Hayır. Karar, kısmen veya tamamı doğal sit alanı sınırı içerisinde kalan ulaşım amaçlı havai hatları kapsıyor.
Dolayısıyla başlangıç ve bitiş noktaları koruma alanının dışında bulunan ancak güzergâhının belirli bölümü doğal sit alanından geçen projeler de düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek.
Burada belirleyici unsurlardan biri, hattın doğal sit alanıyla mekânsal ilişkisi.
Projenin hangi koruma alanından geçtiği, güzergâhın sınırları ve planlama koşulları ilgili değerlendirmede önem taşıyor.
Ancak karar, doğal sit alanlarından geçen bütün ulaşım altyapılarına koşulsuz izin verildiği şeklinde yorumlanmamalı.
Kapsam, karar metninde tanımlanan ulaşım amaçlı havai hatlarla ilgili.
Teleferik Projelerinde Koruma Amaçlı İmar Planı Gerekli mi?
155 sayılı ilke kararında planlama koşulları açıkça belirtiliyor.
Buna göre koruma amaçlı imar planlarının hazırlanması ya da geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının belirlenmesi kaydıyla değerlendirme yapılabilecek.
Bu düzenleme, doğal sit alanlarının koruma statüsünün proje nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Koruma amaçlı imar planları, ilgili alanların korunması ve kullanılması konusunda planlama esaslarını belirleyen araçlar arasında bulunuyor.
Geçiş dönemi koruma esasları ise ilgili planlama ve koruma süreçlerinde uygulanabilecek hükümleri kapsıyor.
Bu nedenle yatırımcıların yalnızca teleferik hattının teknik çizimini hazırlaması yeterli olmayabilir.
Projenin koruma mevzuatı ve ilgili planlama koşullarıyla uyumunun ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Teleferik İçin Direk, İstasyon ve Diğer Tesisler Yapılabilecek mi?
İlke kararı yalnızca ulaşım amaçlı havai hattı değil, bu hattın yapımı için zorunlu olan imalatları da kapsıyor.
Bu hüküm, bir teleferik veya telesiyej sisteminin kurulabilmesi için gerekli bazı fiziki uygulamaların da ilgili değerlendirmeye konu olabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte hangi tesis ve yapıların zorunlu imalat kapsamında değerlendirileceği, somut projenin teknik özelliklerine göre belirlenmeli.
Örneğin hattın işleyişi için gerekli taşıyıcı sistemler ile projeye sonradan eklenmek istenen bağımsız ticari yapılar aynı kapsamda değerlendirilemeyebilir.
Karar, doğal sit alanlarında teleferik projesiyle bağlantılı her türlü otel, restoran veya ticari yapılaşmayı otomatik olarak serbest bırakmıyor.
Bu nedenle yardımcı tesislerin kullanım amacı ve projeyle zorunlu bağlantısı önem taşıyor.
Teleferik İznini Hangi Kurum Verecek?
Yeni ilke kararında Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi açıkça öngörülüyor.
Karara göre gerekli planlama koşullarının sağlanması halinde ilgili komisyon tarafından projeye ilişkin değerlendirme yapılabilecek.
Bu nedenle yatırımcıların doğal sit alanının koruma statüsünü ve ilgili komisyonun yetki alanını dikkate alması gerekiyor.
Ancak Bölge Komisyonunun değerlendirmesi, proje için diğer mevzuat kapsamında alınması gerekebilecek bütün izinlerin yerine geçtiği anlamına gelmiyor.
İmar, çevre, teknik güvenlik ve ilgili ulaşım tesislerine yönelik diğer yükümlülüklerin bulunması halinde bunların da ayrıca yerine getirilmesi gerekebilir.
Yetki ve izin süreçleri, projenin özelliklerine ve uygulanabilir mevzuata göre belirlenmeli.
Yeni Karar Bütün Teleferik Projelerini Kapsıyor mu?
155 sayılı ilke kararı, Türkiye'deki bütün teleferik sistemlerinin yapım ve işletme kurallarını yeniden düzenleyen genel bir yönetmelik değil.
Karar, doğal sit alanlarıyla ilişkili ulaşım amaçlı havai hatlara yönelik koruma değerlendirmesini düzenliyor.
Doğal sit alanı dışında bulunan projelerin hangi izinlere tabi olduğu, ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmeli.
Aynı şekilde yeni kararın yayımlanması, mevcut teleferik tesislerinin ruhsatlarının otomatik olarak değiştiği anlamına gelmiyor.
Mevcut tesislerde yapılacak değişiklikler ve yeni yatırımlar için ayrı hukuki ve teknik yükümlülükler söz konusu olabilir.
Bu nedenle proje sahiplerinin ilgili düzenlemeyi, kendi yatırımlarına uygulanabilecek diğer kurallarla birlikte değerlendirmeleri gerekiyor.
Kayak Merkezlerindeki Telesiyejler de Yeni Düzenlemeye Dahil mi?
Evet. Karar metninde teleferiklerin yanı sıra telesiyejler de açıkça örnek olarak belirtiliyor.
Bu nedenle doğal sit alanlarıyla ilişkili kayak merkezi ulaşım hatları açısından da yeni ilke kararı önem taşıyor.
Ancak karar, bütün kayak merkezlerinde yeni telesiyejlerin koşulsuz yapılabileceği anlamına gelmiyor.
Öncelikle projenin doğal sit alanı içinde bulunup bulunmadığı ve güzergâhın alternatifinin olup olmadığı değerlendirilmeli.
Bunun yanında koruma amaçlı planlama koşullarının yerine getirilmesi ve ilgili Bölge Komisyonunun değerlendirmesi gerekiyor.
Kayak merkezlerinde yapılabilecek otel, konaklama tesisi, pist ve diğer yatırımlar ise bu karardan bağımsız başka izinlere tabi olabilir.
Yeni Düzenleme Turizm Yatırımlarını Nasıl Etkileyebilir?
Teleferik ve telesiyej sistemleri, özellikle dağlık alanlar ve turizm bölgelerinde ulaşım altyapısının bir parçası olarak kullanılabiliyor.
Bu nedenle doğal sit alanlarına ilişkin yeni ilke kararı, bazı turizm ve ulaşım yatırımlarının planlama süreçleri açısından önem taşıyor.
Alternatif güzergâhın bulunmadığı durumlarda hangi koşullarla değerlendirme yapılabileceğinin açıklanması, yatırımcılar açısından hukuki çerçevenin anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Ancak yeni düzenlemenin tek başına belirli sayıda yatırımın başlayacağı, turizm gelirlerinin artacağı veya mevcut projelerin onaylanacağı anlamına gelmediği unutulmamalı.
Her projenin bulunduğu alan, teknik özellikleri ve kamu yararı gerekçesi ayrı değerlendirilecek.
Doğal Sit Alanlarında Teleferik Yapmak İçin Son Başvuru Tarihi Var mı?
3 Kasım 2026 tarihli ve 155 sayılı ilke kararında bütün teleferik yatırımcıları için geçerli ortak bir son başvuru tarihi belirlenmedi.
Karar, ulaşım amaçlı havai hatların hangi koşullarda değerlendirilebileceğine ilişkin ilke niteliği taşıyor.
Aynı şekilde karar metninde bütün projelere uygulanacak sabit bir izin bedeli veya proje kapasitesi sınırı açıklanmıyor.
Dolayısıyla yatırımcıların belirli bir tarihe kadar başvuru yapmak zorunda oldukları ya da tek bir ücret ödeyerek izin alabilecekleri yönünde bir değerlendirme yapılmamalı.
Somut başvuruların usul ve belge koşulları, ilgili idarelerin uyguladığı mevzuat kapsamında ayrıca incelenmeli.
155 Sayılı Teleferik İlke Kararı Ne Zaman Yayımlandı?
Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu, ulaşım amaçlı havai hatlara ilişkin 155 sayılı ilke kararını 26 Ekim 2026 tarihinde aldı.
Karar, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Aynı Resmî Gazete sayısında doğal sit alanlarının kullanımına ilişkin başka ilke kararları da bulunuyor.
Bunlar arasında ulaşım altyapısı, şehitlik ve mezarlık alanları ile yenilenebilir enerji projelerini ilgilendiren düzenlemeler yer alıyor.
Ancak her kararın kapsamı ve uygulanacak koşulları farklı olduğundan, bir ilke kararındaki izin şartlarının doğrudan başka projelere uygulanacağı düşünülmemeli.
Teleferik Yatırımcılarının Nelere Dikkat Etmesi Gerekiyor?
Doğal sit alanında yeni teleferik veya telesiyej projesi planlayan yatırımcıların öncelikle güzergâhın koruma alanlarıyla ilişkisini incelemesi gerekiyor.
Projenin tamamen veya kısmen doğal sit alanında kalması halinde 155 sayılı ilke kararındaki koşullar önem kazanıyor.
Yatırımcıların özellikle alternatif güzergâhın neden mümkün olmadığını, coğrafi ve teknik gerekçeleri, kamu yararı ihtiyacını ve zorunlu imalatların kapsamını değerlendirmesi gerekiyor.
Ardından koruma amaçlı imar planı veya geçiş dönemi koruma esaslarına ilişkin koşullar incelenmeli.
Son aşamada Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi önem taşıyor.
3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan 155 sayılı ilke kararı, doğal sit alanlarından geçen ulaşım amaçlı teleferik ve telesiyej hatlarına koşullu izin verilmesinin esaslarını belirliyor. Yeni düzenleme, alternatif güzergâh bulunmaması ve koruma amaçlı planlama şartlarını öne çıkarırken bütün projelere otomatik izin verilmesi anlamına gelmiyor.




