Doğal Koruma Alanlarında RES Kurma Şartları Neler?
Nitelikli doğal koruma alanlarında rüzgâr enerji santrali (RES) kurulmasına ilişkin yeni esaslar belirlendi. 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ilke kararıyla, bu alanlardaki RES projelerinde türbin sayısı üst sınırı 20'den 18'e düşürülürken önceki düzenlemede bulunan 50 MWm kurulu güç sınırı kaldırıldı. Ancak yeni karar, doğal koruma alanlarında sınırsız enerji yatırımı yapılmasına izin vermiyor. Projeler çevresel etkiler, kamu yararı ve koruma amaçlı imar planları yönünden değerlendirilmeye devam edecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 26 Ekim 2026 tarihli toplantısında alınan 157 sayılı ilke kararı, 3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Karar, 5 Ocak 2017 tarihli ve 98 sayılı Doğal Sit Alanlarında Rüzgâr Enerjisi Santralleri İlke Kararında yer alan belirli sınırlamaları değiştiriyor.
Yeni kurallar özellikle nitelikli doğal koruma alanlarında RES projesi planlayan yatırımcıları, proje geliştiricilerini ve izin süreçlerinde görevli kurumları ilgilendiriyor.
RES Projelerinde Türbin Sınırı Kaç Oldu?
Yeni ilke kararına göre nitelikli doğal koruma alanlarında kurulması planlanan rüzgâr enerji santrallerinde türbin sayısı 18 adedi geçemeyecek.
Önceki ilke kararında bu alanlar için 20 türbin sınırı bulunuyordu.
Dolayısıyla türbin sayısı açısından üst sınır azaltıldı.
Ancak yeni düzenleme yalnızca türbin sayısına bakılarak izin verilmesini öngörmüyor.
Projelerin bulunduğu alanın doğal kaynak değerleri, ekolojik bütünlüğü ve çevresel etkileri de değerlendirilecek.
İlgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalacak.
Bu nedenle 18 veya daha az türbinden oluşan her projenin otomatik olarak izin alacağı söylenemez.
Rüzgâr Santrallerinde 50 MW Sınırı Kaldırıldı mı?
Evet. Nitelikli doğal koruma alanlarına yönelik önceki ilke kararında bulunan 50 MWm kurulu güç sınırı, 157 sayılı kararla kaldırıldı.
Yeni metinde bu alanlara ilişkin açık bir 50 MWm üst sınırı yer almıyor.
Ancak bu değişiklik, elektrik üretim tesisleri için diğer mevzuatta bulunabilecek kapasite, lisans veya çevresel yükümlülüklerin kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Yeni düzenlemenin kapsamı belirli: Nitelikli doğal koruma alanlarında RES projelerine ilişkin 2017 tarihli ilke kararındaki türbin sayısı ve kurulu güç ifadesi değiştirildi.
Karşılaştırma şöyle:
| Konu | Önceki ilke kararı | Yeni ilke kararı |
|---|---|---|
| Türbin sayısı üst sınırı | 20 | 18 |
| Kurulu güç sınırı | 50 MWm | Bu ilke kararındaki sınır kaldırıldı |
| Koruma değerlendirmesi | İlgili koruma kurallarına tabi | Ekolojik bütünlük, çevresel tedbirler ve kamu yararı değerlendirilecek |
| İzin yöntemi | İlgili mevzuat ve koruma süreçleri | Koruma amaçlı imar planı ve Bölge Komisyonu değerlendirmesi |
Yeni durum, kurulu güç bakımından eski ilke kararındaki sınırın kaldırıldığı ancak türbin sayısı bakımından daha düşük bir üst sınır getirildiği anlamına geliyor.
Doğal Koruma Alanlarında RES Kurmak Serbest mi?
Yeni karar, nitelikli doğal koruma alanlarında RES projelerinin belirli koşullarla değerlendirilebilmesine imkân tanıyor.
Ancak bu alanlarda rüzgâr santrali kurulmasının koşulsuz biçimde serbest bırakıldığı söylenemez.
Projeler için ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi gerekiyor.
Ayrıca hazırlanacak koruma amaçlı imar planlarına uygunluk aranıyor.
Kararda üç değerlendirme konusu özellikle vurgulanıyor:
-
Alanın kaynak değerleri ve ekolojik bütünlüğü
-
Çevresel etkilerin önlenmesi veya en aza indirilmesine yönelik tedbirlerin yeterliliği
-
Projenin kamu yararı bakımından gerekliliği
Bu ölçütler doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda projeye izin verilip verilmeyeceği belirlenecek.
Dolayısıyla türbin sayısının 18'in altında olması, tek başına proje için kesin izin hakkı oluşturmuyor.
Nitelikli Doğal Koruma Alanı Nedir?
Nitelikli doğal koruma alanları, doğal sit alanlarına ilişkin koruma statülerinden biridir.
Bu alanların temel özelliği doğal değerlerinin ve ekolojik yapılarının korunmasının önem taşımasıdır.
Koruma statüsü nedeniyle yapılaşma, altyapı ve diğer kullanım faaliyetleri belirli kurallara bağlı olabilir.
Bir taşınmazın veya proje sahasının bu statüde olup olmadığı, ilgili resmî koruma kararları ve kayıtlar üzerinden belirlenir.
Bu nedenle bir alanın yeşil, ormanlık veya kırsal nitelikte olması tek başına nitelikli doğal koruma alanı olduğu anlamına gelmez.
Benzer şekilde bütün doğal sit alanlarında aynı faaliyetlere aynı koşullarla izin verildiği de düşünülmemeli.
3 Kasım 2026 tarihli 157 sayılı karar, özellikle nitelikli doğal koruma alanlarındaki RES projelerini düzenliyor.
RES İzni İçin Hangi Çevresel Şartlar Aranacak?
Yeni ilke kararında çevresel etkilerin önlenmesi veya en aza indirilmesi önemli bir değerlendirme ölçütü olarak yer alıyor.
Rüzgâr santrali yatırımları, türbinlerin kurulacağı alanın doğal özellikleri ve proje kapsamında yapılacak fiziksel çalışmalar nedeniyle çeşitli çevresel değerlendirmelere konu olabilir.
Bu çerçevede projenin ekolojik bütünlüğe etkisi önem taşıyor.
Karar, ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun projenin doğa üzerindeki etkilerini ve alınması planlanan tedbirlerin yeterliliğini değerlendirmesini öngörüyor.
Ancak 157 sayılı ilke kararı, bütün projeler için ayrı ayrı uygulanacak teknik ölçüm yöntemlerinin tamamını listelemiyor.
Bunlar, projenin özelliklerine ve uygulanacak diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenebilir.
Bu nedenle yatırımcıların yalnızca ilke kararına değil, projeleri için geçerli bütün çevre ve izin yükümlülüklerine dikkat etmesi gerekiyor.
RES Projelerinde Kamu Yararı Nasıl Değerlendirilecek?
Yeni kararın izin kriterlerinden biri, projenin kamu yararı bakımından gerekliliği.
Rüzgâr enerjisi yatırımları yenilenebilir elektrik üretimine katkı sağlayabilse de bir projenin yenilenebilir enerji yatırımı olması, koruma alanında otomatik izin alması için yeterli görülmüyor.
İlke kararına göre projenin kamu yararı bakımından gerekliliği, alanın kaynak değerleri ve ekolojik bütünlüğüyle birlikte değerlendirilecek.
Bu yaklaşım, enerji üretimi ile doğal alanların korunması arasında bir değerlendirme yapılmasını gerektiriyor.
Ancak karar, kamu yararının bütün projeler için aynı yöntemle veya yalnızca elektrik üretim miktarı üzerinden hesaplanacağını belirtmiyor.
İlgili komisyonun değerlendirmesinde projenin özellikleri ve bulunduğu alanın koşulları önem taşıyacak.
Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu Ne Yapacak?
Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonları, doğal koruma alanlarına ilişkin belirli işlemlerin değerlendirilmesinde görev alan kurumsal yapılardır.
Yeni ilke kararı, nitelikli doğal koruma alanlarında planlanan RES projelerinin izin sürecinde ilgili Bölge Komisyonunun değerlendirmesini öngörüyor.
Komisyon, kararda belirtilen koruma ölçütlerini ve ilgili mevzuat hükümlerini dikkate alacak.
Ayrıca değerlendirme, hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda yapılacak.
Bu nedenle yatırımcıların yalnızca teknik santral projesini hazırlaması yeterli olmayabilir.
Projenin imar ve koruma süreçlerine uygunluğunun da sağlanması gerekiyor.
Koruma Amaçlı İmar Planı Neden Önemli?
Koruma amaçlı imar planları, koruma statüsüne sahip alanlarda kullanım ve planlama kararlarının belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
157 sayılı ilke kararında, RES projelerine hazırlanacak koruma amaçlı imar planları doğrultusunda izin verilebileceği belirtiliyor.
Bu hüküm, koruma alanında yer alan bir santral projesinin yalnızca yatırımcı talebine veya türbin sayısına göre değerlendirilmeyeceğini gösteriyor.
Projenin ilgili plan kararlarıyla uyumlu olması da gerekiyor.
Ancak her proje bakımından aynı planlama işlemlerinin uygulanacağı varsayılmamalı.
Planın mevcut durumu, proje sahasının hukuki niteliği ve ilgili kurumların yetkileri değerlendirmede önem taşıyor.
Yatırımcıların yer seçimi aşamasında koruma statüsünü ve plan koşullarını araştırması bu nedenle önemli.
Türbin Sayısının Azalması Elektrik Üretimini Nasıl Etkileyebilir?
Yeni ilke kararında türbin sayısı üst sınırının 20'den 18'e düşürülmesi, proje tasarımları açısından önem taşıyor.
Ancak türbin sayısındaki düşüşün elektrik üretimini bütün projelerde aynı oranda azaltacağı söylenemez.
Bir rüzgâr santralinin toplam kurulu gücü, kullanılan türbinlerin teknik özelliklerine bağlı.
Örneğin farklı projelerde aynı sayıda türbin bulunsa bile kullanılan türbinlerin güçleri farklı olabilir.
Dolayısıyla yalnızca türbin sayısından hareketle santralin yıllık elektrik üretimi kesin olarak hesaplanamaz.
Yeni kararda önceki 50 MWm sınırının kaldırılmış olması da bu açıdan önem taşıyor.
Bununla birlikte uygulanacak diğer teknik ve hukuki sınırların ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.
Karar Mevcut Rüzgâr Santrallerini Etkileyecek mi?
157 sayılı ilke kararı, nitelikli doğal koruma alanlarında RES projelerine izin verilmesinde uygulanacak koşulları belirliyor.
Ancak metinde daha önce izin almış bütün santrallerin faaliyetlerinin otomatik olarak durdurulacağı veya mevcut izinlerinin topluca iptal edileceği belirtilmiyor.
Mevcut santrallerin hukuki durumları, alınmış izinler, projede sonradan yapılabilecek değişiklikler ve ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kapasite artışı veya yeni türbin kurulması gibi işlemlerin yeni bir izin değerlendirmesi gerektirip gerektirmediği somut projeye bağlı olabilir.
Bu nedenle işletmedeki bütün santrallerin 18 türbin sınırı gerekçesiyle aynı gün faaliyet dışı kalacağı sonucu çıkarılmamalı.
HES Projeleri İçin de Yeni Kurallar Getirildi mi?
Evet. 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de rüzgâr santrallerine ilişkin 157 sayılı kararın yanında hidroelektrik santralleriyle ilgili iki ayrı ilke kararı da yayımlandı.
Bunlardan 158 sayılı karar nitelikli doğal koruma alanlarındaki HES projelerini, 159 sayılı karar ise sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarındaki HES projelerini ilgilendiriyor.
Her iki karar kapsamında, üniversitelerin ilgili bölümlerine ekosistem değerlendirme raporu hazırlatılması öngörülüyor.
Raporun ilgili yatırımcı idarece uygun bulunması ve raporda yer alan tedbirlerin uygulanacağına ilişkin taahhüt alınması gerekiyor.
Ayrıca ilgili Bölge Komisyonunun değerlendirmesi ve koruma amaçlı imar planları önem taşıyor.
Ancak bu HES düzenlemelerinin 18 türbin sınırıyla karıştırılmaması gerekiyor.
Türbin sayısına ilişkin yeni sınır rüzgâr enerji santralleri için yayımlanan 157 sayılı ilke kararında yer alıyor.
Doğal Koruma Alanlarındaki Enerji Yatırımlarında Ne Değişiyor?
Yeni kararlarla doğal koruma alanlarında enerji yatırımlarının değerlendirilmesine ilişkin bazı koşullar yeniden tanımlandı.
Rüzgâr enerjisi projelerinde 50 MWm sınırını içeren önceki ifade kaldırılırken türbin sayısı için 18 adetlik sınır getirildi.
Hidroelektrik projelerinde ise ekosistem değerlendirme raporlarına ve yatırımcı taahhütlerine ilişkin koşullar belirlendi.
Bu değişiklikler, yenilenebilir enerji projelerinin koruma alanlarında tamamen yasaklandığı veya hiçbir koruma koşulu aranmadan serbest bırakıldığı anlamına gelmiyor.
Enerji yatırımı planlayan şirketlerin ilgili alanın koruma statüsünü, projenin türünü, uygulanacak ilke kararını ve diğer izin yükümlülüklerini ayrı ayrı değerlendirmesi gerekiyor.
3 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan 157 sayılı ilke kararıyla nitelikli doğal koruma alanlarında RES projeleri için 18 türbin sınırı getirildi ve önceki 50 MWm sınırı kaldırıldı. Ancak izinler, ilgili mevzuat saklı kalmak üzere, çevresel ve ekolojik ölçütlerin gözetildiği komisyon değerlendirmesine bağlı olmaya devam edecek.




