Dijital Batarya Pasaportu Nedir, Hangi Ürünlerde Zorunlu?

Avrupa Birliği'nde elektrikli araç, hafif ulaşım aracı ve belirli endüstriyel bataryalar için dijital batarya pasaportu zorunluluğu 18 Şubat 2027 tarihinde başlayacak. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, 3 Kasım 2026 tarihli duyurusunda Avrupa Komisyonunun batarya pasaportundaki bazı teknik ve ticari bilgilere erişim haklarını belirlemek üzere hazırladığı düzenleme taslağını kamuoyunun görüşüne açtığını bildirdi. Taslağa ilişkin geri bildirim süresi 16 Kasım 2026 tarihinde sona eriyor. Yeni sistemle kapsam dahilindeki bataryaların performansı, sürdürülebilirliği, teknik özellikleri ve yaşam döngüsüne ilişkin bilgilerine dijital ortamda erişim sağlanması amaçlanıyor.

Dijital Batarya Pasaportu Nedir?

Dijital Batarya Pasaportu, Avrupa Birliği'nin belirli bataryalar için oluşturduğu elektronik ürün bilgi sistemi.

Bu sistem, bir bataryanın özelliklerine ilişkin bilgilerin yalnızca ambalajda veya basılı teknik dokümanlarda değil, elektronik kayıt üzerinden de sunulmasını öngörüyor.

Bataryaya ait elektronik kayıt, ürünün modeli ve ilgili bataryaya özgü bilgileri içerecek.

Pasaportta yer alacak bilgiler, bataryanın türüne ve Avrupa Birliği Batarya Tüzüğü'ndeki yükümlülüklere göre farklılık gösterebilecek.

Sistemin temel amacı; bataryaların izlenebilirliğini artırmak, sürdürülebilirlik bilgilerinin erişilebilirliğini geliştirmek ve ürünün kullanım ömrü boyunca gerçekleştirilen işlemlere ilişkin veri akışını kolaylaştırmak.

Ancak dijital batarya pasaportu, yalnızca ürünün üzerine bir QR kod basılmasından ibaret değil.

QR kod, elektronik bilgilere ulaşmak için kullanılacak erişim araçlarından biri.

Asıl yükümlülük, kapsam dahilindeki bataryaya ilişkin uygun ve güncel elektronik kayıtların oluşturulması.

Dijital Batarya Pasaportu Ne Zaman Zorunlu Olacak?

Avrupa Birliği'nin 2023/1542 sayılı Batarya Tüzüğü'nün 77'nci maddesi uyarınca dijital batarya pasaportu yükümlülüğünün başlangıç tarihi 18 Şubat 2027.

Bu tarihten itibaren ilgili kapsama giren ve AB piyasasına sunulan veya hizmete alınan bataryalar için elektronik batarya pasaportu bulunması gerekecek.

Ancak bu yükümlülük bütün batarya çeşitlerine aynı kapsamda uygulanmıyor.

Özellikle elektrikli araç bataryaları, hafif ulaşım araçlarına yönelik bataryalar ve kapasitesi 2 kWh'yi aşan endüstriyel bataryalar düzenlemenin başlıca hedef grupları arasında yer alıyor.

Avrupa Komisyonu, işletmelerin uygulamaya hazırlanabilmesi amacıyla teknik rehberler ve dijital kayıt altyapısına ilişkin bilgiler yayımlıyor.

Bu nedenle 18 Şubat 2027 tarihi, yalnızca bir teknik öneri tarihi olarak değerlendirilmemeli.

Tarih, AB Batarya Tüzüğü'nde düzenlenen pasaport yükümlülüğünün başlangıcını ifade ediyor.

Hangi Bataryalarda Dijital Pasaport Zorunlu?

Avrupa Birliği Batarya Tüzüğü, pasaport yükümlülüğünü belirli batarya kategorileri için öngörüyor.

Bu kapsamda üç ana grup bulunuyor.

Batarya grubu Pasaport yükümlülüğü
Elektrikli araç bataryaları Kapsam dahilinde
Hafif ulaşım aracı bataryaları (LMT) Kapsam dahilinde
Kapasitesi 2 kWh'yi aşan endüstriyel bataryalar Kapsam dahilinde
Standart AA ve AAA taşınabilir piller Bu pasaport yükümlülüğü kapsamında değil
Diğer küçük taşınabilir bataryalar Ürün sınıfına göre ayrıca değerlendirilmeli

Elektrikli araç bataryaları, elektrikli otomobillerin enerji depolama sistemlerini kapsıyor.

Hafif ulaşım aracı bataryaları ise ilgili teknik tanım çerçevesinde elektrikli bisiklet ve scooter gibi araçlarda kullanılan belirli bataryaları içeriyor.

Endüstriyel bataryalarda ise kapasite eşiği önem taşıyor.

Ancak yalnızca ürünün büyüklüğüne veya satış adındaki ifadeye bakılarak kapsam belirlenmemeli.

Bataryanın mevzuattaki sınıflandırılması ve teknik özellikleri birlikte incelenmeli.

AA ve AAA Piller İçin Batarya Pasaportu Zorunlu mu?

Dijital batarya pasaportuyla ilgili en önemli ayrımlardan biri, taşınabilir piller ile düzenleme kapsamındaki büyük bataryaların birbirinden farklı olması.

AB Batarya Tüzüğü'nün 77'nci maddesinde bütün taşınabilir piller için genel bir dijital pasaport zorunluluğu bulunmuyor.

Bu nedenle standart AA ve AAA pillerin 18 Şubat 2027 itibarıyla dijital batarya pasaportu taşıması gerektiği şeklinde bir açıklama doğru değil.

Aynı durum, tüketici elektroniğinde kullanılan küçük taşınabilir bataryaların tamamının otomatik olarak bu pasaport kapsamına girdiği anlamına gelmiyor.

Ancak dijital pasaport zorunluluğunun dışında kalmak, AB Batarya Tüzüğü'nün diğer hükümlerinden muaf olmak demek değil.

Piller ve bataryalar için güvenlik, etiketleme, uygunluk ve atık yönetimi gibi farklı yükümlülükler bulunabiliyor.

Bu nedenle üretici ve ithalatçıların yalnızca dijital pasaport şartını değil, kendi ürünlerine uygulanabilen diğer düzenlemeleri de değerlendirmesi gerekiyor.

Batarya Pasaportundaki QR Kod Ne İşe Yarayacak?

Dijital batarya pasaportuna erişimde QR kod kullanılacak.

Böylece uygun erişim hakkına sahip kullanıcılar, ilgili bataryanın elektronik kayıtlarına yönlendirilebilecek.

Ancak QR kod aracılığıyla erişilebilen bütün bilgiler herkes için açık olmayacak.

AB mevzuatı, pasaporttaki bilgileri erişim yetkilerine göre farklı kategorilerde ele alıyor.

Bazı bilgiler kamuya açık olacak.

Bazı uygunluk ve denetim bilgilerine ise yetkili kurumlar, piyasa gözetimi otoriteleri veya ilgili kuruluşlar erişebilecek.

Bataryanın onarımı, yeniden imalatı, farklı bir amaçla kullanılması ve geri dönüştürülmesine ilişkin belirli hassas bilgiler için ayrıca erişim kuralları uygulanabilecek.

Dolayısıyla QR kodun bulunması, bütün ticari ve teknik verilerin sınırsız biçimde kamuoyuna açıklanacağı anlamına gelmiyor.

Batarya Pasaportunda Hangi Bilgiler Bulunacak?

Dijital batarya pasaportu, ürünün tanımlanmasını ve yaşam döngüsünün takip edilmesini destekleyecek farklı veri alanları içeriyor.

Avrupa Komisyonunun Ağustos 2026'da güncellediği teknik rehberde toplam 71 veri alanı ele alındı.

Bu alanlar bataryanın türüne göre ayrı ayrı değerlendiriliyor.

İlgili bilgiler arasında bataryanın modeli, teknik özellikleri, performansı, dayanıklılığı, sürdürülebilirliği ve belirli yaşam döngüsü işlemleri bulunabiliyor.

Ancak 71 veri alanının tamamının her batarya için 18 Şubat 2027 tarihinde zorunlu olarak doldurulması gerekmiyor.

Avrupa Komisyonu, alanları zorunlu, isteğe bağlı, belirli koşullarda uygulanabilir veya başlangıçta doldurulması gerekmeyen kategoriler altında açıklıyor.

Sahil Güvenlik 10 Memur Alımı Şartları Neler?
Sahil Güvenlik 10 Memur Alımı Şartları Neler?
İçeriği Görüntüle

Bu nedenle işletmelerin teknik veri listelerini kendi batarya kategorilerine göre değerlendirmesi önem taşıyor.

Örneğin elektrikli araç bataryaları için gerekli olabilecek bir veri alanı, her endüstriyel batarya için aynı şekilde geçerli olmayabilir.

Avrupa Birliği Neden Yeni Bir Görüş Süreci Başlattı?

Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026 tarihinde yaptığı duyuru, Avrupa Komisyonunun dijital batarya pasaportundaki belirli bilgilere erişim hakkını düzenlemek üzere hazırladığı taslağa ilişkin.

Pasaport sistemi, kamuya açık bilgilerin yanında ticari veya teknik açıdan hassas veriler de içerebiliyor.

Özellikle onarım, yeniden imalat, yeniden amaçlandırma ve geri dönüşüm süreçlerinde kullanılan bazı bilgilerin bütün kullanıcılara açık olması öngörülmüyor.

Avrupa Komisyonu bu nedenle meşru erişim hakkına sahip kişi ve kuruluşların nasıl belirleneceğine ilişkin ikincil düzenleme üzerinde çalışıyor.

Görüş süreci, bu düzenleme taslağının değerlendirilmesi amacıyla yürütülüyor.

Ancak bir taslağın kamuoyunun görüşüne açılması, içerdiği bütün hükümlerin kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Nihai kurallar, Avrupa Birliği'nin ilgili mevzuat sürecinin tamamlanmasıyla belirlenecek.

Görüş Bildirmek İçin Son Tarih Ne Zaman?

Ticaret Bakanlığının duyurusuna göre dijital batarya pasaportunun belirli bölümlerine erişim haklarıyla ilgili taslak için 16 Kasım 2026 tarihine kadar geri bildirim verilebilecek.

Bu tarih, ilgili düzenleme taslağının istişare süresine ilişkin.

Batarya pasaportu yükümlülüğünün 18 Şubat 2027'de başlamasıyla karıştırılmamalı.

Bir işletmenin görüş sürecine katılmaması, otomatik olarak dijital batarya pasaportu yükümlülüğünden muaf olacağı anlamına gelmiyor.

Benzer şekilde istişare süresinin sona ermesi, yeni erişim haklarına ilişkin bütün kuralların aynı gün kesinleşeceğini göstermiyor.

Avrupa Komisyonunun nihai düzenleme sürecinin ve resmî yayımlarının ayrıca takip edilmesi gerekiyor.

Özellikle teknik veri paylaşımıyla ilgili sorumluluk üstlenen üreticiler, ithalatçılar ve geri dönüşüm işletmeleri açısından bu süreç önem taşıyor.

Türk Batarya Üreticileri Yeni Düzenlemeden Etkilenecek mi?

Türkiye'de faaliyet gösteren batarya üreticileri ve ihracatçıları açısından en önemli husus, ürünün hangi pazara sunulduğu ve hangi batarya kategorisinde bulunduğu.

AB piyasasına sunulan, dijital pasaport kapsamındaki bataryalar için Avrupa Birliği mevzuatındaki şartların değerlendirilmesi gerekiyor.

Bu durum, Türkiye'deki bir işletmenin AB'ye ihracat yapması hâlinde ilgili pazara giriş koşullarına uyum sağlamasını gerektirebilir.

Ancak AB Batarya Tüzüğü'nün yürürlükte olması, Türkiye'de satılan bütün bataryalara aynı pasaport yükümlülüğünün doğrudan getirildiği anlamına gelmiyor.

Türkiye iç pazarındaki yükümlülüklerle Avrupa Birliği piyasasındaki yükümlülükler ayrı mevzuat çerçevelerinde ele alınmalı.

Bu nedenle üreticilerin kendi faaliyet alanlarını, ürün sınıflarını ve hedef pazarlarını birlikte değerlendirmesi önem taşıyor.

Özellikle elektrikli araç ve enerji depolama sistemleri için batarya üreten işletmelerin uygulamaya hazırlık yapması gerekebilir.

Batarya İthalatçıları ve Distribütörleri Ne Yapmalı?

Avrupa Komisyonunun teknik rehberi, dijital batarya pasaportuna ilişkin hazırlıkların yalnızca üretim yapan fabrikaları değil, tedarik zincirindeki farklı ekonomik işletmecileri de ilgilendirdiğini belirtiyor.

Üreticiler, ithalatçılar ve ürün bilgilerini sistemde sunmaktan sorumlu diğer kuruluşlar, kendi yükümlülüklerini değerlendirmek durumunda.

İlk aşamada ürünün pasaport kapsamına girip girmediği belirlenmeli.

Ardından gerekli teknik ve sürdürülebilirlik verilerinin hangi kaynaklardan sağlanacağı incelenmeli.

Ayrıca elektronik kayıtların oluşturulması ve güncel tutulmasına ilişkin sorumlulukların belirlenmesi gerekiyor.

Ancak bir ithalatçının veya distribütörün bütün durumlarda aynı sorumluluklara sahip olduğu düşünülmemeli.

Ürünün AB piyasasına sunulmasındaki rolü ve ilgili mevzuattaki ekonomik işletmeci tanımı önem taşıyor.

Bu nedenle firmaların yükümlülüklerini sözleşme ve tedarik zinciri bilgileriyle birlikte değerlendirmesi yararlı olacaktır.

Dijital Pasaport İçin Bütün Bilgiler Herkese Açık mı Olacak?

Hayır. Avrupa Birliği Batarya Tüzüğü, pasaport bilgilerini farklı erişim gruplarında değerlendiriyor.

Bazı bilgiler genel kullanıcılar tarafından görüntülenebilecek.

Piyasa gözetimi ve uygunluk değerlendirmesiyle ilgili belirli bilgiler ise yetkili kuruluşlar için ayrılabilecek.

Onarım, yeniden imalat, yeniden amaçlandırma ve geri dönüşüm faaliyetlerine yönelik kimi hassas veriler de meşru menfaat ve erişim koşullarına tabi tutulabilecek.

Bu ayrım, ticari sırların ve teknik olarak hassas bilgilerin korunması açısından önem taşıyor.

Avrupa Komisyonunun 2026 yılında görüşe açtığı taslak, özellikle bu sınırlı erişim alanlarına odaklanıyor.

Dolayısıyla dijital batarya pasaportu, bütün üretim formüllerinin, tasarım belgelerinin ve ticari bilgilerin tüketicilere açıklanacağı bir sistem olarak değerlendirilmemeli.

Erişim kapsamı ve kullanıcı yetkileri, ilgili mevzuata göre belirlenecek.

Batarya Onarılırsa Yeni Pasaport Gerekecek mi?

Avrupa Komisyonunun batarya pasaportuna ilişkin sıkça sorulan sorularında, basit onarımla yeniden imalat arasında ayrım yapılıyor.

Komisyonun açıklamasına göre basit bir onarım, tek başına yeni bir batarya pasaportu oluşturulmasını gerektirmiyor.

Buna karşılık bataryanın yeniden imal edilmesi, yeniden amaçlandırılması veya atık hâline geldikten sonra tekrar kullanıma hazırlanması gibi durumlarda yeni pasaport oluşturulması gerekebiliyor.

Bu işlemler, bataryanın kullanım durumu ve sorumlu ekonomik işletmeci bakımından değişikliklere neden olabiliyor.

Yeni pasaportun önceki kayıtla bağlantılı olması da ilgili düzenlemede öngörülüyor.

Ancak hangi işlemin basit onarım, hangisinin yeniden imalat olarak değerlendirileceği teknik ve hukuki tanımlara göre belirlenmeli.

Bu nedenle yalnızca bataryaya herhangi bir müdahale yapılmış olmasından hareketle her durumda yeni pasaport gerektiği söylenemez.

Karbon Ayak İzi ve Geri Dönüştürülmüş İçerik Bilgileri Zorunlu mu?

AB Batarya Tüzüğü kapsamında karbon ayak izi, geri dönüştürülmüş içerik ve tedarik zincirine ilişkin farklı yükümlülükler bulunuyor.

Ancak bunların yürürlük tarihleri ve uygulanma koşulları aynı değil.

Avrupa Komisyonunun 2026 tarihli açıklamasına göre dijital batarya pasaportunun Şubat 2027'de uygulamaya başlaması, karbon ayak izi, geri dönüştürülmüş içerik ve durum tespiti bilgilerinin tamamının aynı tarihte zorunlu olacağı anlamına gelmiyor.

Bu bilgilerin bazıları için ayrı uygulama tarihleri geçerli.

Dolayısıyla üreticilerin, pasaport kapsamında bulunabilecek tüm veri alanlarını aynı anda doldurma zorunluluğu bulunduğu şeklindeki genellemelerden kaçınması gerekiyor.

Hangi alanların hangi tarihte zorunlu olduğunun belirlenmesi için AB Batarya Tüzüğü, ilgili ikincil düzenlemeler ve Komisyonun güncel teknik rehberi birlikte incelenmeli.

2027'ye Kadar İşletmeler Nasıl Hazırlanabilir?

Dijital batarya pasaportu kapsamında faaliyet gösteren işletmeler için en önemli hazırlık, ürün sınıflandırmasının doğru yapılması.

Elektrikli araç bataryaları, hafif ulaşım aracı bataryaları ve büyük kapasiteli endüstriyel bataryalar farklı teknik gereksinimlere sahip olabiliyor.

İşletmelerin öncelikle kendi ürünlerinin AB Batarya Tüzüğü'nün 77'nci maddesi kapsamında bulunup bulunmadığını belirlemesi gerekiyor.

Daha sonra ürünün model ve seri bazındaki teknik bilgilerinin, ilgili uygunluk belgelerinin ve mevcut veri kayıtlarının değerlendirilmesi önem taşıyor.

Elektronik kayıtların oluşturulması ve güncel tutulması için kullanılan dijital altyapı da gözden geçirilebilir.

Ancak hangi veri alanlarının zorunlu olduğunu belirlerken yalnızca ticari yazılım sağlayıcılarının açıklamalarına dayanılmamalı.

AB'nin resmî mevzuatı ve Avrupa Komisyonunun güncel rehberleri esas alınmalı.

Ayrıca erişim haklarına ilişkin ikincil düzenlemenin nihai hâli de takip edilmeli.

Dijital Batarya Pasaportunda Son Durum Ne?

Ticaret Bakanlığının 3 Kasım 2026 tarihli duyurusuyla Avrupa Komisyonunun erişim haklarına ilişkin taslağı Türkiye'deki ilgili işletmelerin de gündemine taşındı.

Bu taslak için görüş bildirme süresi 16 Kasım 2026 tarihinde sona eriyor.

Dijital batarya pasaportu uygulamasının temel başlangıç tarihi ise AB Batarya Tüzüğü'ne göre 18 Şubat 2027.

Yeni sistem elektrikli araç bataryalarını, hafif ulaşım araçlarına yönelik bataryaları ve kapasitesi 2 kWh'yi aşan endüstriyel bataryaları kapsıyor.

Standart AA ve AAA taşınabilir piller ise bu özel dijital pasaport yükümlülüğünün kapsamında bulunmuyor.

Bununla birlikte ilgili piller ve bataryalar bakımından başka AB ürün güvenliği, etiketleme ve atık yönetimi hükümlerinin uygulanabileceği unutulmamalı.

Önümüzdeki dönemde Avrupa Komisyonunun erişim haklarına ilişkin nihai düzenlemeleri ve teknik uygulama açıklamaları, kapsam dahilindeki bataryalar için hazırlık yapan işletmeler açısından belirleyici olacak.