Cumhuriyet Bayramı’nda Çalışanlara Çifte Ücret Hakkı
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun simgesi olan 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, ulusal birlik ve dayanışmanın en anlamlı günlerinden biridir.
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’a göre, 28 Ekim saat 13.00’ten itibaren başlayan ve 29 Ekim günü boyunca devam eden bu bayram süresince kamu kurumları ve birçok özel sektör işletmesi faaliyetlerine ara verir. Ancak bazı sektörlerde hizmetin kesintisiz sürmesi nedeniyle çalışanlar görev başında olur.
Çalışma Esası ve İşçinin Onayı
Anayasa’nın 50. maddesi, “Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.” diyerek ücretli hafta ve bayram tatilini anayasal güvence altına alır.
Esasen ulusal bayramlarda çalışanların dinlenmesi esastır. Ancak bu kural mutlak değildir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 44. maddesi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmanın toplu iş sözleşmesi, bireysel iş sözleşmesi veya işçinin yazılı onayı ile mümkün olabileceğini düzenler.
Dolayısıyla, işverenin işçiyi bu günlerde çalışmaya zorlaması yasal değildir; çalışmanın yapılabilmesi için işçinin önceden onay vermesi gerekir.
Cumhuriyet Bayramı’nda Çalışma Ücreti Nasıl Hesaplanır?
4857 sayılı Kanun’un 47. maddesi gereğince, ulusal bayram veya genel tatil günlerinde çalışmayan işçilere o günün ücreti tam olarak ödenir.
Eğer çalışan bu günlerde görev yaparsa, bir günlük ücretine ek olarak bir tam yevmiye daha alır.
Yani 29 Ekim’de çalışan bir işçi, toplam iki günlük ücret hakkına sahiptir:
-
1 günlük normal ücret
-
1 günlük ek (tatil) ücreti
Bu uygulama, hem dinlenme hakkının ihlal edilmesini telafi eder hem de işçinin emeğini adil şekilde karşılamayı amaçlar.
Yargıtay: Kısa Süreli Çalışma da Tam Gün Sayılır
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 09.11.2020 tarihli kararı (E.2017/18461, K.2020/15353) ile önemli bir ilke getirilmiştir:
İşçinin ulusal bayram veya genel tatil günlerinde 7,5 saatlik tam mesaiyi doldurması gerekmez.
O gün kısa süreli dahi çalışsa, bu çalışma tam gün olarak değerlendirilir ve işçiye bir günlük ilave ücret ödenir.
Bu karar, iş hukuku uygulamalarında işçi lehine yorum ilkesini güçlendirmekte ve çalışanların haklarının korunmasını pekiştirmektedir.
Bayram Günlerinde Emeklerin Korunmasının Önemi Büyük!
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, sadece bir ulusal gurur günü değil, aynı zamanda iş hukukunda çalışanların haklarının en net biçimde yansıdığı özel bir gündür.
Bu tarihte:
-
Çalışmayan işçi, ücretsiz sayılmaz, normal ücretini alır.
-
Çalışan işçi ise bir günlük ek ücretle ödüllendirilir.
Bu uygulama, hem Anayasa’nın dinlenme hakkı ilkesine hem de İş Kanunu’nun 47. maddesine uygun olup, çalışan emeğinin değerini korumayı hedeflemektedir.
