Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Yeni Dönem: İşletmelere Asgari Hizmet Süresi ve Ücret Şartı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre yönetimi hizmeti veren danışmanlık firmaları ile bu hizmeti almakla yükümlü işletmelere ilişkin kuralları değiştirdi. 6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, işletmelerin aylık çevre yönetimi hizmeti alma süreleri, danışmanlık hizmetlerinde asgari fiyat tarifesi, çevre danışmanlık firmalarının ortaklık ve personel koşulları ile denetim ve yaptırım hükümleri yeniden düzenlendi. Mevcut hizmet sözleşmelerinin yeni asgari fiyat şartlarına uyarlanması için 1 Ocak 2027 tarihi önem taşıyor.
Çevre Yönetimi Hizmetleri Yönetmeliği Değiştirildi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 6 Ekim 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenleme, 1 Kasım 2022 tarihli ve 32000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mevcut yönetmeliğin birçok hükmünü değiştiriyor.
Yeni kurallar çevre yönetimi hizmeti veren yetkilendirilmiş personeli, çevre yönetim birimlerini, çevre danışmanlık firmalarını ve bu hizmeti almakla yükümlü işletmeleri kapsıyor.
Yönetmelik değişikliğiyle hizmet sunumunun kapsamı, işletmelerin sorumlulukları ve çevre danışmanlık firmalarının yeterlik koşulları daha ayrıntılı biçimde düzenlendi.
Özellikle hizmet süresi ve ücretlendirmeye ilişkin hükümler, sanayi kuruluşlarının sözleşme ve bütçe planlamaları açısından önem taşıyor.
EK-1 İşletmelerinde Ayda En Az İki İş Günü Hizmet Şartı
Yeni düzenlemeye göre Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin EK-1 listesinde bulunan işletmeler için aylık çevre yönetimi hizmeti süresi en az iki iş günü olarak uygulanacak.
Bu kapsamdaki işletmeler, ilgili mevzuatta belirlenen çevre yönetimi yükümlülüklerini yerine getirirken yetkilendirilmiş personel veya hizmet aldıkları kuruluşların çalışmalarını dikkate almak durumunda.
Aylık asgari hizmet süresinin belirlenmesi, çevre yönetimi faaliyetlerinin düzenli yürütülmesi açısından önem taşıyor.
Ancak ayda iki iş günü hizmet alınması, işletmenin diğer günlerde çevre mevzuatına ilişkin sorumluluklarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Çevre izinleri, atık yönetimi, emisyonlar ve diğer yükümlülükler ilgili mevzuat çerçevesinde devam ediyor.
EK-2 İşletmeleri İçin Ayda En Az Bir İş Günü
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin EK-2 listesinde bulunan işletmeler bakımından aylık asgari hizmet süresi bir iş günü olarak belirlendi.
Ayrıca EK-1 ve EK-2 listelerinde yer almamakla birlikte çevre yönetimi hizmeti alan diğer işletmeler için de yönetmelikte belirtilen bir iş günlük asgari süre uygulanıyor.
Bu ayrım, işletmelerin çevresel faaliyetleri ve tabi oldukları düzenlemeler dikkate alınarak hizmet sürelerinin farklılaştırılmasını sağlıyor.
Ancak bütün işletmelerin otomatik olarak EK-1 veya EK-2 kapsamında bulunduğu düşünülmemeli.
İşletmenin faaliyet konusu, üretim kapasitesi ve ilgili mevzuat şartları üzerinden değerlendirme yapılması gerekiyor.
Çevre Danışmanlık Hizmetlerinde Asgari Fiyat Tarifesi
Yönetmelik değişikliğinin dikkat çeken hükümlerinden biri, çevre yönetimi danışmanlık hizmetlerinde asgari fiyatlandırmaya ilişkin yeni sistem.
Yeni düzenleme, çevre yönetimi hizmeti için ödenecek asgari ücretin hesaplanmasında sözleşmenin imzalandığı tarihteki KDV hariç net asgari ücreti esas alıyor.
EK-1 kapsamındaki işletmeler için aylık asgari fiyatın hesabında net asgari ücretin dörtte üçü kullanılıyor.
EK-2 kapsamındaki işletmeler için ise net asgari ücretin yarısı esas alınıyor.
Bunun yanında işletmenin sahip olduğu her çevre izni veya lisans konusu için Bakanlık tarafından belirlenen ilgili birim fiyatın yüzde beşi hesaplamaya ekleniyor.
Dolayısıyla çevre danışmanlık hizmetinin asgari fiyatı, yalnızca tek bir sabit tutardan oluşmuyor.
İşletmenin tabi olduğu kategori ve izin veya lisans konuları da dikkate alınıyor.
Yeni Ücret Sistemi Nasıl Hesaplanacak?
Asgari fiyatın hesaplanmasında işletmenin EK-1 veya EK-2 kapsamında bulunması önemli.
Örneğin tamamen varsayımsal olarak sözleşme tarihinde esas alınan net asgari ücretin 30 bin TL olduğunu kabul edelim.
Bu durumda EK-1 işletmeleri için net asgari ücretin dörtte üçü 22 bin 500 TL, EK-2 işletmeleri için yarısı ise 15 bin TL olarak hesaplanır.
Ancak bu tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini açıklamak amacıyla kullanılmıştır.
2026 yılı için geçerli resmî asgari ücret veya kesin danışmanlık tarifesi değildir.
Ayrıca gerçek hesaplamada işletmenin çevre izni ve lisans konularına bağlı olarak eklenmesi gereken tutarlar bulunabilir.
Bu nedenle işletmelerin sözleşme düzenlerken güncel asgari ücret ile Bakanlığın ilgili birim fiyatlarını esas alması gerekiyor.
Mevcut Sözleşmeler 1 Ocak 2027'ye Kadar Yenilenecek
Yönetmelik değişikliğinde mevcut çevre danışmanlık sözleşmeleri için geçiş hükmü de bulunuyor.
Düzenlemenin yayımlanmasından önce imzalanmış sözleşmelerin, yeni asgari fiyat tarifesine uygun hale getirilmesi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanındı.
Ancak mevcut sözleşmedeki ücretin yeni asgari fiyat tarifesine eşit veya bu tutardan yüksek olması halinde yalnızca bu nedenle sözleşmenin yenilenmesi gerekmiyor.
Bu ayrıntı, işletmelerin mevcut hizmet bedellerini değerlendirmesi bakımından önem taşıyor.
Dolayısıyla bütün çevre danışmanlık sözleşmelerinin koşulsuz olarak iptal edilmesi gerektiği yönünde bir sonuç çıkarılamaz.
İşletmelerin mevcut ücretleri yeni asgari fiyat şartlarıyla karşılaştırması gerekiyor.
Çevre Danışmanlık Firmalarının Ortaklık Yapısına Yeni Şart
Yeni düzenleme, çevre danışmanlık firmalarının ortaklık yapısına ilişkin önemli bir koşul da getiriyor.
Buna göre çevre danışmanlık firmalarının ortaklık paylarının yüzde 50'sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip ortaklara ait olması gerekiyor.
Bu şart, çevre yönetimi hizmetinin ilgili mesleki yeterliğe sahip kişiler tarafından yürütülmesini ve firma yapısında bu yeterliğin karşılığının bulunmasını amaçlıyor.
Özellikle yeni kurulacak danışmanlık şirketlerinin veya ortaklık yapısını değiştirmeyi planlayan mevcut şirketlerin düzenlemeyi dikkate alması gerekiyor.
Ancak yalnızca şirket ortaklarının yeterlik belgesine sahip olması, işletmenin bütün diğer yetkilendirme ve personel şartlarını karşılamış sayılması için yeterli değil.
Yönetmelikte belirlenen diğer koşulların da sağlanması gerekiyor.
Personel Şartları Yeniden Düzenlendi
Çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alabilmesi için personel yapısına ilişkin koşullar da önem taşıyor.
Düzenleme, belirli sayıda ve mesleki yeterlikte personel istihdam edilmesini öngörüyor.
Bu kapsamda çevre mühendisleri ile yönetmelikte belirtilen diğer mühendislik ve fen fakültesi mezunlarının yetkilendirme koşulları dikkate alınıyor.
Ayrıca personelin mesleki tecrübesi ve yeterlik belgesi durumu, firmanın hizmet sunabilmesi açısından önem taşıyor.
Ancak bütün mühendislik veya fen fakültesi mezunlarının otomatik olarak çevre yönetimi hizmeti verme yetkisi bulunduğu düşünülmemeli.
Yetkilendirme için ilgili yönetmelikteki özel şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
Büro Tescil Belgesi Şartında 2027 Tarihi Önemli
Yeni düzenleme kapsamında çevre danışmanlık firmaları için büro tescil belgesi şartına da yer verildi.
Bu belgenin Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Çevre Mühendisleri Odasından alınmasına ilişkin hükümler bulunuyor.
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce yeterlik belgesi almış çevre danışmanlık firmaları açısından 1 Ocak 2027 tarihi geçiş sürecinde önem taşıyor.
Bu nedenle mevcut danışmanlık firmalarının belge ve yetkilendirme durumlarını gözden geçirmesi gerekiyor.
Ancak belgenin mevcut firmalar açısından geçiş döneminde aranması, bu firmaların yayımlanma tarihinde otomatik olarak bütün faaliyet izinlerini kaybettiği anlamına gelmiyor.
Geçiş hükümleri ve yönetmelikteki özel şartlar birlikte değerlendirilmelidir.
Çevresel Aykırılık ve Uygunsuzluk Kavramları Tanımlandı
Yönetmelik değişikliği, çevre yönetimi hizmetlerinde kullanılan bazı kavramları da yeniden düzenliyor.
Bu kapsamda aykırılık ve uygunsuzluk kavramları ayrı biçimde tanımlandı.
Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinin yürütülmemesi veya mevcut ÇED kararlarında değişiklik yapılmasını gerektiren durumların bildirilmemesi, aykırılık kapsamında değerlendirilebilecek hususlar arasında bulunuyor.
Ayrıca gerekli çevre izni veya lisansı bulunmadan faaliyet gösterilmesi ya da mevcut izinlerde değişiklik yapılmasını gerektiren durumların bildirilmemesi de bu kapsamda ele alınıyor.
Uygunsuzluk kavramı ise aykırılık tanımı dışında kalan diğer çevre mevzuatı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesiyle bağlantılı.
Bu ayrım, danışmanlık hizmeti verilen işletmelerde tespit edilen sorunların değerlendirilmesi ve bildirilmesi açısından önem taşıyor.
Danışmanlık Firmalarının Bildirim Sorumlulukları
Çevre danışmanlık firmalarının görevleri yalnızca belirli raporları hazırlamaktan ibaret değil.
Yönetmelikte, hizmet verilen işletmelerin çevre mevzuatına ilişkin yükümlülüklerinin takip edilmesi ve tespit edilen aykırılıkların ilgili usullere göre bildirilmesine yönelik görevler bulunuyor.
Bu nedenle danışmanlık firmalarının işletmelerdeki çevresel uygulamaları düzenli biçimde değerlendirmesi gerekiyor.
Özellikle izin ve lisans süreçlerinin takibi, çevresel yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve ilgili kayıtların oluşturulması önem taşıyor.
Ancak danışmanlık hizmeti alınması, işletmenin kendi çevresel sorumluluklarını tamamen danışmanlık firmasına devrettiği anlamına gelmiyor.
İşletmelerin yürürlükteki mevzuat kapsamındaki yükümlülükleri devam ediyor.
Yetki Belgelerinin İptali ve İdari Yaptırımlar
Düzenleme, çevre yönetimi hizmeti verenlerin denetimi ve yeterlik belgelerine ilişkin yaptırım hükümlerini de güncelliyor.
Belirlenen dört yıllık süre içerisinde 200 ceza puanına ulaşılması veya yanıltıcı belge düzenlenmesi gibi durumlarda yeterlik belgesinin iki yıl süreyle iptal edilmesine yönelik hükümler bulunuyor.
Bunun yanında çevre yönetimi hizmeti alma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmeler ile ilgili şartlara aykırı hareket eden kuruluşlar bakımından 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde idari yaptırımlar gündeme gelebiliyor.
Ancak her aykırılık için aynı tutarda para cezası uygulanacağı düşünülmemeli.
İhlalin niteliği, hukuki dayanağı ve ilgili mevzuattaki yaptırım hükümleri ayrı ayrı değerlendirilmeli.
Sanayi İşletmelerinin Sözleşmelerini Gözden Geçirmesi Gerekiyor
Yeni düzenleme, çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlü sanayi işletmelerinin sözleşmelerini ve hizmet süreçlerini gözden geçirmesini gerektirebilir.
Özellikle işletmenin EK-1 veya EK-2 kapsamında bulunması, aylık asgari hizmet süresinin ve ücret hesaplamasının belirlenmesinde önem taşıyor.
Mevcut sözleşmelerin yeni asgari fiyat şartlarını sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmesi gerekiyor.
Ayrıca danışmanlık hizmeti alınan kuruluşun yeterlik belgeleri ve ilgili faaliyet koşulları da önem taşıyor.
Ancak sözleşme bedelinin asgari tarifeyi karşılaması, işletmenin çevresel sorumluluklarının tamamının yerine getirildiği anlamına gelmiyor.
Çevre izinleri, lisanslar ve diğer çevre mevzuatı yükümlülükleri ayrıca takip edilmelidir.
Muhasebe ve Finans Birimleri Açısından Önemi
Çevre yönetimi hizmetlerine ilişkin yeni asgari fiyat sistemi, işletmelerin danışmanlık giderleri ve yıllık bütçeleri üzerinde etkili olabilir.
Özellikle daha önce düşük ücretle çevre yönetimi hizmeti alan şirketlerin, mevcut sözleşmelerini yeni tarife çerçevesinde değerlendirmesi gerekiyor.
Bu nedenle finans birimlerinin 2027 yılı gider bütçelerini hazırlarken yeni hizmet bedellerini dikkate alması önem taşıyor.
Ancak yönetmelik değişikliği, muhasebe kayıtlarında yeni bir zorunlu hesap açılmasını veya kurumlar vergisi oranının değiştirilmesini gerektirmiyor.
Çevre danışmanlık hizmetleri için yapılan ödemelerin muhasebeleştirilmesi, hizmetin niteliğine ve ilgili vergi ile muhasebe mevzuatına göre belirlenmeli.
Ayrıca asgari fiyat hesabında esas alınan tutar ile sözleşmedeki KDV uygulaması birbirine karıştırılmamalı.
Yeni Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 6 Ekim 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenleme genel olarak yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Bununla birlikte mevcut sözleşmelerin yeni asgari fiyat şartlarına uyarlanması ve belirli belge koşulları bakımından 1 Ocak 2027 tarihi önem taşıyor.
Dolayısıyla bütün yükümlülüklerin ilk kez 2027 yılında başlayacağı düşünülmemeli.
İşletmelerin ve çevre danışmanlık firmalarının hem yürürlüğe giren hükümleri hem de kendilerine uygulanabilecek geçiş düzenlemelerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Yeni Yükümlülükler
6 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişikliği, çevre yönetimi hizmetlerinin sunulmasına ilişkin önemli düzenlemeler getirdi.
EK-1 kapsamındaki işletmeler için ayda en az iki iş günü, EK-2 ve ilgili diğer işletmeler için en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti alma şartı belirlendi.
Çevre danışmanlık hizmetlerinde net asgari ücret üzerinden hesaplanan asgari fiyatlandırma esasları düzenlendi.
Danışmanlık firmalarının ortaklık yapıları ve yeterlik belgelerine ilişkin yeni koşullar getirildi.
Ayrıca çevresel aykırılıkların bildirilmesi, denetim süreçleri ve idari yaptırımlara ilişkin hükümler güncellendi.
Özellikle 1 Ocak 2027 tarihine kadar tamamlanması gereken sözleşme ve belge uyum işlemleri, sanayi işletmeleri ile çevre danışmanlık firmaları açısından önem taşıyor.
İlgili kuruluşların hizmet sözleşmelerini, ücret hesaplamalarını ve yetkilendirme durumlarını güncel yönetmelik hükümlerine göre değerlendirmeleri gerekiyor.
