Bankalar İçin Sürdürülebilirlik Raporlaması Zorunlu mu?

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), bankalar ve banka dışı mali kuruluşların sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin önemli bir değişiklik yaptı. 22 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla, belirli finans kuruluşlarının raporlama yapmasını isteğe bağlı bırakan geçici düzenleme kaldırıldı. Yeni uygulama, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan raporlama dönemlerini kapsıyor. KGK'nın açıklamasına göre Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindekiler dışındaki bankalar, herhangi bir büyüklük eşiğine tabi olmadan 2026 dönemi için zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması kapsamında bulunuyor.

KGK tarafından 27 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan duyuruda, finans sektöründeki raporlama yükümlülüklerinin kapsamı ve uygulanabilecek diğer geçiş muafiyetleri ayrıntılı şekilde açıklandı.

Sürdürülebilirlik Raporlamasında Ne Değişti?

KGK'nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 46754 sayılı Kurul Kararıyla daha önce belirli finans kuruluşlarına tanınan isteğe bağlı raporlama imkânı kaldırıldı.

Önceki düzenlemede, Borsa İstanbul'da payları işlem görmeyen belirli banka ve banka dışı mali kuruluşlar için geçici bir kolaylık bulunuyordu.

Bir önceki yıl sonu itibarıyla şube sayısı biri veya çalışan sayısı 250 kişiyi aşmayan bu kuruluşların, Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını açıklama zorunluluğundan muaf oldukları dönemlerde sürdürülebilirlik raporu hazırlamaları ihtiyari bırakılmıştı.

Yeni kararla söz konusu hüküm yürürlükten kaldırıldı.

Böylece çalışan veya şube sayısına bağlı olarak tanınan geçici raporlama kolaylığı, 2026 yılı raporlama dönemi itibarıyla sona erdi.

Hangi Bankalar Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlayacak?

KGK'nın açıklamasına göre TMSF bünyesinde bulunan bankalar dışındaki bankalar, 2026 raporlama dönemi için herhangi bir eşik değere tabi olmaksızın zorunlu sürdürülebilirlik raporlaması kapsamında değerlendiriliyor.

Bu durum, raporlama yükümlülüğünün yalnızca belirli sayıda şubeye veya çalışana sahip bankalarla sınırlandırılmadığını gösteriyor.

Özellikle önceki düzenlemedeki geçici kolaylıktan yararlanan küçük ölçekli bankalar açısından önemli bir değişiklik söz konusu.

Ancak banka dışı mali kuruluşlar için aynı şekilde bütün kuruluşları kapsayan koşulsuz bir zorunluluk bulunduğu söylenemez.

Bu kuruluşların raporlama kapsamında olup olmadığının ilgili mevzuat hükümlerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Banka Dışı Mali Kuruluşlar da Raporlama Yapacak mı?

Yeni karar, banka dışı mali kuruluşları da ilgilendiriyor.

Ancak KGK, 27 Ekim tarihli açıklamasında bu kuruluşlar bakımından ayrıca kapsam değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirtiyor.

Dolayısıyla her banka dışı mali kuruluşun yalnızca finans sektöründe faaliyet göstermesi nedeniyle otomatik olarak aynı raporlama yükümlülüğüne tabi olduğu düşünülmemeli.

İlgili kuruluşun Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) uygulama kapsamına girip girmediği, yürürlükteki Kurul kararları çerçevesinde belirlenmeli.

Özellikle daha önce çalışan veya şube sayısı nedeniyle geçici kolaylıktan yararlanan işletmelerin mevcut durumlarını yeniden incelemesi önem taşıyor.

Yeni Raporlama Zorunluluğu Ne Zaman Başlıyor?

46754 sayılı Kurul Kararı, 1 Ocak 2026 veya sonrasında başlayan raporlama dönemlerinde geçerli olacak şekilde düzenlendi.

Bu nedenle değişiklik yalnızca 2027 yılından itibaren başlayacak yeni bir uygulama olarak değerlendirilmemeli.

Takvim yılını hesap dönemi olarak kullanan kuruluşlar açısından 2026 yılı raporlama dönemi yeni düzenlemenin kapsamına giriyor.

Ancak raporlamaya tabi olma tarihi ile raporun kamuya açıklanması için belirlenen son tarih farklı kavramlar.

KGK tarafından 2026 yılı raporlama dönemine ilişkin açıklanan diğer geçiş hükümleri, raporların yayımlanma zamanına ilişkin kolaylıklar sağlıyor.

2026 Sürdürülebilirlik Raporu Ne Zaman Yayımlanacak?

KGK'nın 46753 sayılı diğer Kurul Kararıyla sürdürülebilirlik raporlarının finansal tablolarla eş zamanlı yayımlanması şartı, 2026 yılı raporlama döneminde de aranmayacak.

Bu kapsamda raporlama zamanına ilişkin farklı durumlar öngörülüyor.

İşletmenin durumu Raporlama zamanı
Zorunlu ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem finansal raporu sunulması Sürdürülebilirlik raporu bu raporla birlikte
Gönüllü olarak ikinci çeyrek veya altı aylık rapor sunulması İlgili ara dönem raporuyla birlikte, hesap dönemi sonundan itibaren en geç 9 ay içinde
Ara dönem finansal rapor sunulmaması Hesap dönemi sonundan itibaren en geç 9 ay içinde

Örneğin 31 Aralık 2026 tarihinde sona eren bir hesap dönemi için dokuz aylık süre, uygulanabilir diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla 30 Eylül 2027 tarihinde sona eriyor.

Ancak zorunlu ara dönem finansal raporu sunan işletmelerin raporlama takvimi farklı olabileceğinden bütün kuruluşlar için tek bir son tarih bulunduğu düşünülmemeli.

Kapsam 3 Sera Gazı Emisyonu Nedir?

Kapsam 3 sera gazı emisyonları, bir işletmenin değer zincirinde oluşan ve doğrudan kontrol ettiği faaliyetler dışında gerçekleşen belirli dolaylı emisyonları ifade ediyor.

Bunlar, işletmenin faaliyetleriyle bağlantılı tedarik zinciri, satın alınan ürün ve hizmetler veya diğer değer zinciri faaliyetlerinden kaynaklanabiliyor.

Finans kuruluşları açısından finanse edilen faaliyetlerle bağlantılı emisyonlar da belirli şartlarla Kapsam 3 değerlendirmesinde önem taşıyabiliyor.

Kapsam 3 açıklamaları, işletmelerin yalnızca kendi tesislerinde ortaya çıkan emisyonları değil, faaliyetlerinin daha geniş çevresel etkilerini değerlendirmesine yardımcı oluyor.

Uludağ Üniversitesinde Devamsızlık Kuralları Değişti mi?
Uludağ Üniversitesinde Devamsızlık Kuralları Değişti mi?
İçeriği Görüntüle

Ancak Kapsam 3 açıklama muafiyeti ile sürdürülebilirlik raporu hazırlama yükümlülüğü aynı şey değil.

Yeni kararın doğru anlaşılması için bu ayrım özellikle önemli.

Kapsam 3 Emisyon Muafiyeti de Kaldırıldı mı?

Yeni düzenleme hakkındaki en önemli ayrımlardan biri, Kapsam 3 sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin geçici muafiyetin durumu.

KGK'nın duyurusuna göre TSRS uygulamasına başlayan işletmeler, ilk iki yıllık raporlama dönemlerinde Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını açıklama zorunluluğundan muaf olabiliyor.

46754 sayılı karar, bu muafiyeti tamamen ortadan kaldırmıyor.

Kaldırılan hüküm, belirli banka ve banka dışı mali kuruluşların Kapsam 3 muafiyeti bulunan dönemlerde sürdürülebilirlik raporunu hiç hazırlamayabilmelerine ilişkin isteğe bağlı uygulama.

Dolayısıyla bazı kuruluşlar sürdürülebilirlik raporu hazırlamakla yükümlü hâle gelirken ilk iki yıllık raporlarında Kapsam 3 açıklama muafiyetinden yararlanmaya devam edebilecek.

Bu nedenle rapor hazırlama yükümlülüğünün başlaması, bütün Kapsam 3 emisyonlarının hemen açıklanmasının zorunlu hâle geldiği anlamına gelmiyor.

2026 Yılında Yalnızca İklimle İlgili Açıklama Yapılabilir mi?

KGK'nın 46753 sayılı Kurul Kararı, 2026 raporlama dönemine ilişkin başka geçiş kolaylıkları da içeriyor.

Buna göre önceki raporlama dönemlerinde yalnızca iklimle ilgili açıklama yapma muafiyetinden faydalanan işletmeler, 2026 yılı raporlama döneminde de bu kolaylığı kullanabilecek.

Bu kapsamda ilgili işletmeler, yalnızca TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar standardı uyarınca iklimle bağlantılı risk ve fırsatları raporlayabilecek.

Ancak bu kolaylık, bütün işletmelere koşulsuz biçimde tanınmış yeni bir muafiyet olarak değerlendirilmemeli.

KGK, uygulamanın önceki dönemlerde bu muafiyetten yararlanan işletmeler için geçerli olduğunu belirtiyor.

Ayrıca 2026 yılında bu kolaylığı kullanan işletmelerin 2027 yılı raporlarında iklim dışındaki sürdürülebilirlik konuları için karşılaştırmalı bilgi sunma zorunluluğu bulunmayacak.

Bankalar ve Finans Kuruluşları İçin Hangi Hazırlıklar Önemli?

Yeni uygulama, özellikle önceki dönemde raporlama yapıp yapmamayı tercih edebilen kuruluşların hazırlıklarını ilgilendiriyor.

İlk aşamada işletmenin TSRS kapsamında bulunup bulunmadığı belirlenmeli.

Ardından ilgili hesap döneminin başlangıç ve bitiş tarihi dikkate alınarak raporlama yükümlülüğü ile uygulanabilecek geçiş muafiyetleri değerlendirilmelidir.

Finans kuruluşlarının sürdürülebilirlik verilerinin toplanması, raporlama sorumluluklarının belirlenmesi ve gerekli kontrol süreçlerinin oluşturulması konularını planlaması önem taşıyor.

İklimle bağlantılı riskler, fırsatlar, sera gazı emisyonları ve diğer gerekli açıklamalar bakımından TSRS hükümleri esas alınmalı.

Bununla birlikte raporların hangi standartlarda hazırlanacağı ile güvence denetimine ilişkin yükümlülükler ayrı mevzuat konuları olduğundan birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Sürdürülebilirlik Raporlamasında Yeni Dönem

KGK'nın 46754 sayılı kararıyla belirli banka ve banka dışı mali kuruluşlara tanınan isteğe bağlı sürdürülebilirlik raporlaması kolaylığı sona erdi.

Karar, 1 Ocak 2026 ve sonrasında başlayan raporlama dönemleri için uygulanacak.

KGK'nın açıklamasına göre TMSF bünyesindekiler dışındaki bankalar, büyüklük eşiğine bakılmaksızın 2026 yılı için zorunlu raporlama kapsamında bulunuyor.

Banka dışı mali kuruluşların durumu ise ilgili kapsam hükümlerine göre ayrıca değerlendirilecek.

Diğer taraftan ilk iki yıllık raporlama dönemine ilişkin Kapsam 3 açıklama muafiyeti ve 2026 raporlarının yayımlanma zamanına yönelik bazı kolaylıklar devam ediyor.

Bu nedenle finans kuruluşlarının yeni düzenlemeyi değerlendirirken raporlama zorunluluğu, açıklama muafiyetleri ve yayımlama takvimini ayrı ayrı incelemesi gerekiyor.