Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılan Çalışanın Kıdem Tazminatı Hakkı
Askerlik Görevi ve İş Hukuku İlişkisi
Erkek Türk vatandaşları, askerlik çağına geldiklerinde vatani görevlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu durum, çalışan erkeklerin askerlik süreci geldiğinde işten ayrılmalarını zorunlu hale getirebilir. Askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin feshi ise hem çalışanın hem de işverenin hak ve yükümlülükleri bakımından İş Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.
Muvazzaf ve Bedelli Askerlikte Haklar Aynı
İş hukuku açısından, uzun dönem askerlik ile bedelli askerlik arasında tazminat hakkı bakımından bir fark bulunmaz. Her iki durumda da askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışan, belirli şartları sağladığında kıdem tazminatı almaya hak kazanır.
Kıdem Tazminatı Şartı
Çalışanın askerlik sebebiyle iş sözleşmesini feshedebilmesi için işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bu durumda işçi, 1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatı alabilir.
Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da askerlik nedeniyle yapılan fesihlerin kıdem tazminatı hakkı doğurduğu açıkça belirtilmiştir.
Fesih ve Bildirim Süreci
Askerlik sebebiyle işten ayrılan çalışan için ihbar süresine uyma zorunluluğu yoktur. Bu nedenle işçi, işverene önceden bildirim yapmakla yükümlü değildir.
Ancak Yargıtay uygulamalarına göre, fesih ile askerlik sevk tarihi arasında makul bir süre bulunmalıdır. Uygulamada bu süre genellikle yaklaşık iki ay civarında kabul edilmektedir.
Fesih tarihinden dört ay sonra askere gidecek bir çalışanın yaptığı fesih ise “askerlik nedeniyle” sayılmayabilir.
İşten Ayrılış Kodu
Askerlik gerekçesiyle işten ayrılan çalışanın Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimi, “12 – Askerlik” kodu ile yapılmalıdır. Bu şekilde bildirilen fesihlerde ihbar tazminatı gündeme gelmez.
Askerlik Sonrası Yeniden İşe Dönüş Hakkı
İş Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca, askerlik görevini tamamlayan işçi, terhis tarihinden itibaren iki ay içinde eski işine dönmek için başvuru yapabilir. İşveren, eski çalışanını uygun pozisyon varsa derhal, yoksa ilk boşalan işte işe almakla yükümlüdür.
Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işveren, işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.