122 – Alacak Senetleri Reeskontu Hesabının Muhasebeleştirilmesi Nasıl Yapılır?
İşletmelerin dönem sonu finansal tablolarında, vadeli alacak senetlerinin gerçeğe uygun değerle gösterilmesi büyük önem taşıyor. Bu kapsamda uygulanan alacak senetleri reeskontu, hem tahakkuk hem de dönemsellik ilkesinin doğru şekilde uygulanmasını sağlıyor. Tekdüzen Hesap Planı’nda yer alan 122 – Alacak Senetleri Reeskontu hesabı, senetli alacakların bilanço tarihinde net gerçekleşebilir değerle izlenmesine imkân tanıyor.
Reeskont Hesabı Ne Amaçla Kullanılıyor?
Alacak senetleri, vade içerdikleri için bünyelerinde faiz unsuru barındırıyor. Dönem sonunda henüz vadesi gelmemiş senetler için bu faiz kısmının ayrıştırılması gerekiyor. İşte bu noktada 122 – Alacak Senetleri Reeskontu devreye giriyor. Bu hesap, alacak senetlerinin bilançoda şişkin görünmesini önleyen düzenleyici bir hesap niteliği taşıyor.
Tekdüzen Hesap Planı’na göre:
-
Hesaplanan reeskont tutarları 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabına alacak kaydediliyor.
-
Karşılığında gider olarak Reeskont Faiz Giderleri hesabı kullanılıyor.
-
İzleyen dönemde reeskont tutarları iptal edilerek Reeskont Faiz Gelirleri hesabına aktarılıyor.
Uygulamada Reeskont Nasıl Muhasebeleştiriliyor?
Uygulamada en sık karşılaşılan durumlar birkaç başlık altında toplanıyor:
Dönem sonunda tek bir alacak senedi için reeskont ayrılması
Vadeye kalan süre dikkate alınarak hesaplanan reeskont tutarı gider olarak kaydediliyor ve ilgili senede ait alt hesapta izleniyor.
Birden fazla senet için toplu reeskont hesaplanması
Farklı müşterilere ait senetler için hesaplanan reeskont tutarları, her müşteri bazında alt hesaplara dağıtılarak muhasebeleştiriliyor.
Önceki dönemde ayrılan reeskontun iptali
Yeni dönemin başında, önceki dönem sonunda ayrılan reeskont tutarı ters kayıtla kapatılıyor ve gelir olarak dikkate alınıyor.
Vade kısalmasına bağlı reeskont güncellemesi
Senet vadesinin yaklaşması halinde, daha önce ayrılan reeskont tutarı azaltılıyor ve aradaki fark gelir yazılıyor.
Dönem sonunda portföye giren yeni senetler
Dönem sonuna yakın alınan alacak senetleri için de vade esas alınarak reeskont ayrılıyor ve ilgili hesaplara kaydediliyor.
Finansal Tablolara Etkisi Ne?
Alacak senetleri reeskontu uygulaması;
-
Bilançoda alacakların gerçeğe uygun değerle gösterilmesini sağlar.
-
Faiz unsurunu ayrıştırarak dönem kârının doğru hesaplanmasına katkı sunar.
-
Dönemsellik ilkesinin sağlıklı uygulanmasına yardımcı olur.
-
Uzun vadeli senetlerin mali tabloları olduğundan yüksek göstermesini önler.
-
Reeskont iptalleri sayesinde izleyen dönemlerde gelir etkisi yaratır.
Uzmanlar, özellikle vadeli satışların yoğun olduğu işletmelerde reeskont uygulamasının ihmal edilmesinin mali tabloların yanıltıcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.