Anayasa Mahkemesinden Bilirkişi Raporu Vurgusu: Tebliğ Yapılmadan Karar Kurulamaz
Anayasa Mahkemesi (AYM), idari para cezasına karşı yapılan itiraz incelemesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporunun başvurucuya tebliğ edilmemesini adil yargılanma hakkı yönünden ihlal olarak değerlendirdi. Karar, 19 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararın Konusu ve Dosya Bilgileri
Karar; Bimaks Su Teknolojileri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan bireysel başvuruyu kapsıyor. Başvuruda, ihracat bedellerinin mevzuatta öngörülen süre içinde yurda getirilmediği iddiasıyla 1567 sayılı Kanun kapsamında verilen idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan itiraz süreci tartışma konusu oldu. Başvurunun temel iddiası, yargılamada belirleyici nitelikteki bilirkişi raporunun kendilerine bildirilmemesi nedeniyle savunma hakkının fiilen kullanılamadığı yönünde şekillendi.
Süreç Nasıl İşledi
Dosyaya yansıyan olay akışında, bankalar tarafından yapılan kontrollerde bazı ihracat hesaplarının “açık” göründüğü ve durumun vergi dairesine bildirildiği, vergi dairesinin de savcılığa ihbarda bulunduğu belirtildi. Başsavcılık incelemesi sonucunda, ihracat bedellerinin süresinde yurda getirilmediği gerekçesiyle idari para cezası uygulandı.
Şirket, itirazında ihracat bedellerinin yurda getirildiğini ve bunu destekleyen banka belgelerinin dilekçe ekinde bulunduğunu ileri sürdü. Sulh ceza hâkimliği, dosyayı bilirkişiye gönderdi ve bilirkişi raporu doğrultusunda itirazı reddetti. Ancak dosyada raporun başvurucuya tebliğ edildiğine ilişkin bir kayıt bulunmadı. Başvurucu da üst itirazında raporun UYAP üzerinden görünmediğini ve kendilerine bildirilmediğini özellikle dile getirdi.
AYM’nin İhlal Gerekçesi
AYM, kararın dayanağı olan bilirkişi raporuna erişim ve rapora karşı görüş bildirme imkânı sağlanmadığında, “silahların eşitliği” ve “çelişmeli yargılama” ilkelerinin zedelendiğine hükmetti. Mahkeme, yargılamada kullanılan delilin taraflarca tartışılabilmesinin adil yargılanmanın temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çekti. Ayrıca itiraz merciinin, raporun tebliğ edilmediğine ilişkin açık usul itirazını somut biçimde incelemeksizin genel bir gerekçeyle reddetmesi de ihlal değerlendirmesinde belirleyici unsur olarak öne çıktı.
Yeniden Yargılama Kararı ve Sonuçları
AYM, tespit edilen ihlalin giderilmesi için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili sulh ceza hâkimliğine gönderilmesine karar verdi. Kararda ayrıca yargılama giderlerinin başvurucuya ödenmesi ve ödemede gecikme olması halinde yasal faiz uygulanması yönünde hüküm kuruldu.
Uygulama Açısından Ne Anlama Geliyor
Karar, sulh ceza hâkimliklerindeki itiraz süreçleri dahil olmak üzere, bilirkişi raporunun taraflara tebliğinin yalnızca şekli bir işlem olarak görülmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Hükme etki eden teknik raporların taraflarca görülmesi, değerlendirilmesi ve itiraz edilebilir olması; savunma hakkının etkin kullanımı bakımından kritik kabul ediliyor.
