Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki bir işverenden uzaktan çalışma karşılığı döviz cinsinden ücret alması, son dönemde en çok sorulan vergi konuları arasında yer alıyor. Özellikle yabancı şirketlere bağlı çalışanlar açısından, bu gelirlerin Türkiye’de gelir vergisine tabi olup olmadığı ve yıllık beyanname gerekip gerekmediği merak ediliyor.
Ücret Geliri Olarak Değerlendirme
Uzaktan çalışma kapsamında alınan ödemenin vergisel niteliği belirlenirken öncelikle ilişkinin bağımlı çalışma olup olmadığına bakılıyor. İşçi-işveren sözleşmesine bağlılık, belirli çalışma saatleri, işveren talimatlarına uyma ve şirket sistemlerinin kullanılması gibi unsurlar varsa, elde edilen gelir ücret sayılıyor.
Ücret olarak kabul edilen ödemeler kural olarak gelir vergisine tabi. Ancak bazı durumlarda istisna uygulanabiliyor.
Türkiye’de Mükellefiyet Esası
Gelir Vergisi Kanununa göre Türkiye’de yerleşik kişiler, hem Türkiye’de hem de yurt dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendiriliyor. Türkiye’de ikamet eden veya bir takvim yılında 6 aydan fazla Türkiye’de bulunan kişiler tam mükellef sayılıyor.
Bu nedenle yurt dışındaki bir işverenden alınan ücretin vergilendirilmesinde, hem iç mevzuat hem de ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümleri birlikte değerlendiriliyor.
Döviz Olarak Ödenen Ücrette İstisna Şartları
Gelir Vergisi Kanununun 23/14-a maddesine göre, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellef işverenlerin yanında çalışanlara, işverenin yurt dışı kazançlarından döviz olarak ödenen ücretler belirli şartlarla gelir vergisinden istisna edilebiliyor.
İstisnanın uygulanabilmesi için şu koşulların birlikte sağlanması gerekiyor:
-
İşveren dar mükellef olmalı ve Türkiye’de kazanç elde edecek şekilde faaliyette bulunmamalı.
-
Çalışan hizmet erbabı statüsünde olmalı ve ödeme ücret niteliği taşımalı.
-
Ücret, işverenin yurt dışı kazançlarından karşılanmalı.
-
Ödeme döviz cinsinden yapılmalı.
-
Ücret, işverenin Türkiye’deki hesaplarında gider olarak kaydedilmemeli.
Bu şartların tamamı sağlanıyorsa, döviz olarak elde edilen ücret gelir vergisinden istisna olabiliyor.
Çifte Vergilendirme Anlaşması Ne Diyor
Türkiye ile ilgili ülke arasında imzalanan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da vergileme yetkisini belirlemede dikkate alınıyor. Hizmet Türkiye’den uzaktan veriliyorsa, kural olarak vergileme hakkı Türkiye’ye ait oluyor.
Hizmetin yurt dışında fiilen ifa edilmesi durumunda ise anlaşmadaki 183 gün kuralı, işverenin mukimliği ve ödemenin hangi işyerinden yapıldığı birlikte değerlendiriliyor. Çifte vergileme söz konusu olursa, mahsup yöntemi uygulanabiliyor.
Hangi Durumda Beyanname Verilir
Döviz olarak ödeme yapılması tek başına istisna için yeterli değil. İşverenin Türkiye’de kazanç elde edecek şekilde faaliyeti bulunuyorsa veya yukarıdaki şartlardan biri eksikse, istisna uygulanmaz.
Bu durumda elde edilen ücret geliri için Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri uyarınca yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekebilir.
