Türkiye’de sigortalı olarak çalışırken işveren tarafından yurt dışında görevlendirilen kişilerin, emeklilik başvurusu sırasında bu sürelerin geçerli sayılıp sayılmayacağı uygulamada sıkça gündeme geliyor. Özellikle SSK kapsamında bildirimi yapılırken pasaport kayıtlarında yurt dışında bulunulan dönemlerin yer alması, SGK tarafından ayrıca inceleniyor.
SGK Yurt Dışı Kontrolü Nasıl Yapılıyor
Yaşlılık veya malullük aylığı talebinde bulunan sigortalıların hizmet süreleri incelenirken, ilgili dönemlerde yurt dışında bulunup bulunmadıkları pasaport kayıtları üzerinden kontrol ediliyor. Şüphe, ihbar veya sahte sigortalılık iddiası varsa bu inceleme emeklilik başvurusundan önce de yapılabiliyor.
Yıllık izin kapsamında yurt dışında geçirilen süreler kural olarak hizmetten sayılıyor. Yurt dışındaki kalış süresi makul ve izin süresiyle uyumluysa, bildirilen prim günleri geçerli kabul ediliyor.
Geçici Görevlendirme Varsa Ne Olur
Yıllık izin dışında, yurt dışında geçirilen sürelerin uzun olması veya yıl içinde sık aralıklarla çıkış yapılması halinde SGK, bu dönemde fiilen çalışılıp çalışılmadığını araştırıyor.
Bu durumda, 4/a kapsamında bildirilen hizmetlerin geçerli sayılabilmesi için;
-
Sigortalının yurt dışına çıkmadan en az 1 gün önce sigortalılığının başlatılmış olması,
-
İşveren tarafından yurt dışına geçici görevlendirme yazısının düzenlenmesi,
-
Gidiş-geliş ve yurt dışındaki masrafların işyeri kayıtlarında yer aldığının belgelenmesi
gerekiyor.
SGK tarafından istenen belgeler ibraz edilmezse, yurt dışına çıkış tarihinden sonraki ve yurda giriş tarihinden önceki bildirilen hizmetler iptal edilebiliyor. Bu durumda ilgili prim günleri emeklilik hesabına dahil edilmiyor.
Belgeler Sunulsa Bile İnceleme Yapılabilir
Belgeler SGK’ya verilse dahi, fiili çalışmanın olup olmadığı konusunda tereddüt oluşursa dosya denetime sevk edilebiliyor. Denetim sonucuna göre hizmetlerin geçerliliği kesinleşiyor.
10 Yıllık Saklama Süresi Yeterli Mi
Mevzuatta işverenlerin defter ve belgeleri 10 yıl saklaması öngörülse de, yurt dışına çıkış-giriş yapılan dönemler daha eskiye ait olsa bile SGK bu belgeleri talep edebiliyor. Belgelerin ibraz edilememesi halinde, 10 yıldan eski süreler dahi hizmetten sayılmayabiliyor.
Bu nedenle yurt dışına geçici görevlendirilen çalışanlara ilişkin görevlendirme yazıları ve masraf kayıtlarının uzun süre saklanması önem taşıyor.
Çalışanlar Belgeleri Talep Etmeli
İşyerinin kapanması, devri veya iflası gibi durumlarda işverene ulaşılamaması ihtimaline karşı, geçici yurt dışı görevlendirme belgelerinin bir örneğinin çalışanlara verilmesi öneriliyor. Emeklilik başvurusunda bu belgeler sigortalı tarafından da SGK’ya sunulabiliyor.
Sonuç olarak, işveren tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilen ve sigortalılığı devam eden çalışanların prim günleri kural olarak geçerli sayılabiliyor. Ancak bunun için görevlendirme ve fiili çalışmaya ilişkin belgelerin SGK’ya sunulması gerekiyor.