YMM’lerin Eşlerinin Ortağı Olduğu Şirketlerde Tasdik Yapması Mümkün mü? Mevzuatın Açık Hükmü
Yeminli Mali Müşavirlik, bağımsızlık ve tarafsızlığın temel olduğu bir meslektir. Bu nedenle 3568 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, YMM’lerin hangi firma ve işlemler üzerinde tasdik yetkisini kullanamayacağını ayrıntılı şekilde düzenler. Bu kurallar, hem mesleki etik hem de vergi güvenliği açısından bağlayıcı niteliktedir.
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının bir özelgesinde, YMM’nin eşinin ortağı olduğu serbest muhasebeci mali müşavirlik (SMMM) şirketinin hizmet sunduğu mükellefler için tasdik raporu düzenleyip düzenleyemeyeceği değerlendirilmiştir. Aşağıdaki değerlendirmeler söz konusu özelgedeki görüş ve ilgili mevzuat çerçevesinde özetlenmiştir.
1. Olayın Konusu
Görüş talep eden YMM, eşinin:
-
Muhasebe ve mali müşavirlik faaliyeti yürüten bir şirkette %90 ortak olduğunu,
-
Buna rağmen temsil veya imza yetkisinin bulunmadığını
belirtmiştir. Bu kapsamda, eşinin ortağı olduğu şirketin defterlerini tuttuğu mükellefler için tasdik işlemi yapıp yapamayacağı sorulmuştur.
2. 3568 Sayılı Kanun: YMM’lere Getirilen Yasaklar
3568 sayılı Kanun’un 45. maddesi YMM’lerin tasdik yetkisine ciddi sınırlamalar getirir. Buna göre YMM’ler;
-
Eşlerinin (boşanmış olsalar dahi),
-
Üstsoy–altsoy yakınlarının,
-
Üçüncü derece dahil kan ve sıhri hısımlarının,
-
Ortak oldukları veya görev aldıkları firmaların
işlerini tasdik edemez.
Ayrıca aynı yakınlıktaki akrabaların SMMM olarak hizmet verdiği mükelleflerin işlerine ilişkin tasdik raporu düzenlenmesi de yasaktır.
Bu hüküm, bağımsızlık ilkesinin korunması amacıyla son derece açık ve kesindir.
3. Yönetmelik Hükümleri Aynı Sonucu Doğuruyor
SMMM ve YMM’lerin çalışma usullerini belirleyen Yönetmeliğin 39. maddesi de benzer bir düzenleme içerir:
-
YMM’ler, kendisinin veya eşinin ortak olduğu şirketlerin işlerine bakamaz.
-
Yine yakın akrabalarının SMMM olarak hizmet sunduğu mükelleflerin işlerini tasdik edemez.
Dolayısıyla, yalnızca ortaklık ilişkisi dahi tasdik yasağını doğuran bir unsurdur.
4. Eşin Şirkette Yönetici Olması Gerekmez
Özelgede önemli bir vurgu yapılmıştır:
Eşin şirkette yönetim, temsil veya imza yetkisine sahip olması şart değildir.
Salt ortaklık ilişkisi, YMM’nin tasdik yapmasına engel oluşturur.
Bu nedenle eşin pasif ortak olması veya şirkette görev almaması sonucu değiştirmez.
5. Özelgenin Değerlendirmesi: Tasdik Mümkün Değil
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı açıkça şu sonuca varmıştır:
-
Eşin %90 ortak olduğu SMMM şirketinin hizmet sunduğu müşteriler için
-
YMM’nin tasdik raporu düzenlemesi mümkün değildir.
Bu yasak; tam tasdik, KDV iade raporu, diğer tüm YMM tasdikleri ve inceleme niteliği taşıyan raporları kapsar.
6. Genel Değerlendirme: Mesleki Bağımsızlık Esastır
YMM’nin bağımsızlığını zedeleyebilecek her türlü bağ, mevzuat tarafından önceden engellenmiştir. Eşin ortağı olduğu bir şirkete dolaylı veya doğrudan hizmet sunmak, çıkar çatışması riskini doğurduğundan mevzuatta kesin biçimde yasaklanmıştır.
Dolayısıyla, eşin şirket içindeki rolüne bakılmaksızın YMM’nin bu mükellefler için tasdik görevi üstlenmesi hukuken mümkün değildir.