Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Nedir? İşte Türkiye’nin Yeni Vergi Modeline Dair Detaylar
Çok uluslu şirketlerin düşük vergili ülkelerde faaliyet göstererek vergi yükünü azaltmasını engellemek amacıyla dünya genelinde uygulamaya giren %15 Küresel Asgari Kurumlar Vergisi (OECD Pillar Two) düzenlemeleri, ülkelerde yeni vergisel mekanizmaların ortaya çıkmasına yol açtı. Bu kapsamda Türkiye’nin de uyum sağladığı en önemli uygulamalardan biri Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (YATKV) oldu.
YATKV Neyi Amaçlıyor?
Bu verginin temel mantığı, çok uluslu bir grubun Türkiye’de ödediği efektif kurumlar vergisi oranının %15’in altında kalması hâlinde, aradaki farkın Türkiye tarafından tamamlayıcı vergi olarak tahsil edilmesi üzerine kurulu.
Böylece küresel asgari vergi kuralları nedeniyle diğer ülkelerde doğabilecek vergi hakkı kaybı Türkiye içinde tutulmuş oluyor.
“Yerel” ve “Tamamlayıcı” İfadesi Neyi Anlatıyor?
-
Yerel: Vergi farkı doğduğu ülkede tahsil edilir.
-
Tamamlayıcı: Şirketin ödediği vergi oranı %15’in altındaysa eksik kalan kısım tamamlanır.
Kimler Kapsamda?
OECD’nin belirlediği standartlara paralel şekilde YATKV, genellikle şu grupları kapsıyor:
-
Konsolide yıllık hasılatı 750 milyon avronun üzerindeki çok uluslu şirket grupları,
-
Bazı ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de büyük ölçekli yerel grupların da kapsama alınması gündemde.
Nasıl İşliyor?
Basit bir örnekle:
Bir MNE grubunun Türkiye’deki şirketinin efektif vergi oranı %10 kalsın.
Pillar Two’nun belirlediği asgari oran ise %15.
Bu durumda:
-
15% – 10% = 5 puanlık fark
-
Bu 5 puan, Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi olarak Türkiye tarafından tahsil edilir.
Aksi hâlde, bu farkı grubun ana ülkesinin Gelir Dahil Etme Kuralı (IIR) yoluyla alması söz konusu olacaktı.
Ülkelere Ne Fayda Sağlıyor?
-
Vergi farkının yabancı ülkelere gitmesini engelliyor.
-
Türkiye’nin vergi egemenliğini güçlendiriyor.
-
Çok uluslu şirketlerin farklı ülkelerde yarattığı vergi avantajlarını sınırlandırarak gelir kaybını önlüyor.
-
OECD’nin küresel vergi düzeniyle uyum sağlanıyor.
YATKV ve Pillar Two İlişkisi
YATKV; OECD’nin QDMTT (Nitelikli Yerel Asgari Tamamlayıcı Vergi) olarak tanımladığı uygulamanın Türkiye’deki karşılığıdır.
Bu mekanizma;
-
IIR (Gelir dahil etme kuralı),
-
UTPR (Yetersiz vergilendirilmiş kazanç kuralı)
gibi global kurallarla uyumlu şekilde çalışır.
Türkiye’de Uygulama
Türkiye, Pillar Two kurallarına uyum kapsamında, düşük vergilenen çok uluslu işletmelerden doğan vergi farkını kendi içinde tamamlayarak tahsil etme yoluna gidecek. Böylece hem vergi kaybı önlenecek hem de ülkenin uluslararası vergi düzenine entegrasyonu sağlanmış olacak.