Yem Katkı Maddelerinde KDV Oranı Nasıl Uygulanır

Yem katkı maddeleri, yem premiksleri ve fenni karma yem üretiminde kullanılan hammaddelerin ithal ve yurt içi teslimlerinde uygulanacak KDV oranı, 2016 yılında yapılan mevzuat değişiklikleri sonrasında önemli ölçüde değişmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı Kocaeli Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, GTİP 2309.90 tarife alt pozisyonunda sınıflandırılan ürünler açısından KDV uygulamasına açıklık getirilmiştir. Yem katkı maddelerinde istisna süreci sona erdi.

Özelge talebinde bulunan şirket, ana faaliyet konusu olarak yem katkı maddeleri ithalatı ve yem premiksleri imalatı yaptığını, üretimde kullanılan bazı yem katkı maddelerinin ithalat yoluyla temin edildiğini belirterek bu ürünlerin ithalinde ve yurt içi satışında uygulanacak KDV oranı konusunda görüş istemiştir.

GTİP 2309.90 Kapsamındaki Ürünler Nelerdir

Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 23’üncü Faslı, gıda sanayi kalıntı ve döküntüleri ile hayvanlar için hazırlanmış yemleri kapsamaktadır. Bu fasıl altında yer alan 23.09 pozisyonu “hayvan gıdası olarak kullanılan müstahzarlar”ı ifade etmektedir.

Bu pozisyon iki ana gruba ayrılmaktadır:

2309.10: Perakende satılacak hale getirilmiş kedi ve köpek mamaları

2309.90: Diğer hayvan gıdası müstahzarları

2309.90 alt pozisyonu, kedi ve köpek maması dışında kalan ve hayvan yemi olarak kullanılan ürünleri kapsamaktadır. Fenni karma yem üretiminde kullanılan hammaddeler, yem katkı maddeleri ve iz mineraller bu kapsamda değerlendirilebilmektedir.

3065 Sayılı KDV Kanununa Göre Genel Oran

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 28’inci maddesine göre KDV oranı genel olarak %10 olarak belirlenmiş olmakla birlikte, Bakanlar Kurulu’na oranı artırma veya indirme yetkisi verilmiştir. Bu yetkiye dayanılarak yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile KDV oranları üçlü sistem halinde düzenlenmiştir:

(I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1

(II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %8

Listelerde yer almayan teslim ve hizmetler için %18

Bu düzenleme, hayvan yemleri ve fenni karma yemler açısından da özel oranların belirlenmesine imkan sağlamıştır.

Fenni Karma Yemlerde KDV Oranı Değişikliği

2007/13033 sayılı Karar’ın eki listelerde yapılan değişiklikler ile “her türlü fenni karma yemler ve benzeri hayvan yemleri” indirimli oran kapsamına alınmıştır. 29/12/2015 tarihli 2015/8353 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile (I) sayılı listeye eklenen 19’uncu sırada, fenni karma yemler ve çeşitli hayvan yemleri açıkça sayılmıştır.

Bu düzenleme doğrultusunda, 01/01/2016 ile 10/02/2016 tarihleri arasında söz konusu ürünlerin ithali ve teslimi %1 oranında KDV’ye tabi tutulmuştur.

6663 Sayılı Kanun ile KDV İstisnası Dönemi

10/02/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 6663 sayılı Kanun ile 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 13’üncü maddesine bir bent eklenmiş ve fenni karma yemler ile benzeri hayvan yemleri istisna kapsamına alınmıştır.

Bu değişiklikle birlikte 10/02/2016 tarihinden itibaren fenni karma yemler ve benzeri hayvan yemlerinin ithal ve yurt içi teslimleri KDV’den istisna edilmiştir.

Dolayısıyla, GTİP 2309.90 alt pozisyonunda sınıflandırılan ve hayvan gıdası olarak kullanılan müstahzarların;

01/01/2016 – 10/02/2016 döneminde %1 oranında KDV’ye tabi tutulması,

10/02/2016 tarihinden itibaren ise KDV istisnası kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

2026 Tebliği ile Premiks ve Flake Ürünlerine Yeni Düzenleme

31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 57) ile yem katkı maddelerine ilişkin önemli bir açıklama daha yapılmıştır.

Söz konusu Tebliğ ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin ilgili bölümüne yeni bir paragraf eklenmiştir. Buna göre;

• Yem katkı maddelerinin karışımı şeklinde hazırlanan premiksler

• Tahılların buhar ve yüksek basınç altında işlenmesiyle elde edilen flake ürünleri

tek başına karma yem kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Bu nedenle söz konusu ürünlerin teslimi KDV istisnası kapsamında sayılmayacaktır.

Başka bir ifadeyle, premiks ve flake ürünleri hayvan yem üretiminde kullanılabilse bile karma yem niteliğinde kabul edilmediğinden KDV istisnasından yararlanamayacaktır.

Tebliğde ayrıca bu düzenlemenin yürürlüğüne ilişkin hüküm de yer almış ve ilgili maddelerin yayımı izleyen ayın başında yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Yem Katkı Maddelerinde KDV İstisnası Şartları

KDV istisnasının uygulanabilmesi için ürünün gerçekten “her türlü fenni karma yemler ve benzeri hayvan yemleri” kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Sadece GTİP 2309.90 altında yer almak tek başına yeterli olmayıp, ürünün hayvan yemi niteliğinde olması önem taşımaktadır.

Hayvanların beslenmesinde kullanılan ancak istisna kapsamına girmeyen ürünler için genel oran uygulanmaya devam edecektir. Bu nedenle tarife sınıflandırması ve ürünün kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir.

2309.90 Dışındaki Ürünlerde KDV Uygulaması

Özelgede ayrıca, 2309.90 alt pozisyonunda sınıflandırılmayan ürünler için ilgili tarife pozisyonunun dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda ürünün ait olduğu tarife pozisyonuna göre %1, %8 veya %18 oranında KDV uygulanması söz konusu olacaktır.

Dolayısıyla, her ürün için ayrı değerlendirme yapılması gerekmekte olup, genel bir istisna uygulamasından bahsetmek mümkün değildir.

Özelgeye Uygun İşlem Yapmanın Hukuki Sonuçları

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 413’üncü maddesine dayanılarak verilen özelgeler, talep edilen konuya ilişkin bağlayıcı nitelik taşımaktadır. Özelgeye uygun işlem yapılması halinde, daha sonra aksi yönde bir tarhiyat yapılması durumunda vergi cezası kesilmemekte ve gecikme faizi hesaplanmamaktadır.

Ancak özelgenin, olayın gerçek mahiyetinin farklı olduğunun tespiti veya yanlış bilgi verilmesi halinde geçersiz sayılacağı da belirtilmiştir.

Sonuç Olarak Yem Katkı Maddelerinde KDV Nasıl Uygulanacak

GTİP 2309.90 kapsamında sınıflandırılan ve fenni karma yem üretiminde kullanılan yem katkı maddeleri, iz mineraller ve benzeri hayvan gıdası müstahzarları açısından KDV uygulaması tarihsel olarak iki döneme ayrılmaktadır.

01/01/2016 ile 10/02/2016 arasında %1 oranında KDV uygulanmış, 10/02/2016 tarihinden itibaren ise 3065 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi kapsamında istisna uygulanmaya başlanmıştır.

Ancak 2026 yılında yayımlanan KDV Tebliği değişikliği ile premiks ve flake ürünlerinin karma yem kapsamında olmadığı açıkça belirtilmiş ve bu ürünlerin teslimlerinin KDV istisnası dışında olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bununla birlikte, 2309.90 dışında kalan ürünlerde genel oran sistemi geçerliliğini korumakta olup, her ürünün tarife pozisyonuna göre ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yem katkı maddeleri ithalatı ve fenni karma yem üretimi yapan işletmelerin, GTİP sınıflandırmasını ve ürünün hukuki niteliğini dikkate alarak işlem tesis etmeleri, KDV istisnası uygulamasında tereddüt yaşamamaları açısından önem taşımaktadır.