Yargıtay’dan Yıllık İzin Kararı: Önceki Çalışma Süresi Yeni Dönemde Yok Sayılamaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, aynı işveren yanında farklı dönemlerde çalışan işçilerin yıllık izin sürelerinin belirlenmesine ilişkin önemli bir karara imza attı. Daire, önceki çalışma dönemine ait izinlerin kullandırılmış veya izin ücretlerinin ödenmiş olmasının, bu dönemde kazanılan kıdemin sonraki çalışma dönemindeki yıllık izin hesabında dikkate alınmasına engel oluşturmadığına hükmetti.
Uyuşmazlık İki Ayrı Çalışma Döneminden Doğdu
Davacı işçi, tanker sürücüsü olarak aynı şirket bünyesinde iki ayrı dönemde çalıştığını, iş sözleşmesini 2021 yılında sona erdirdiğini ve yıllık izinlerinin eksik hesaplandığını ileri sürdü.
İşveren ise ilk çalışma dönemine ilişkin kıdem tazminatı, ücret ve yıllık izin alacaklarının ödendiğini, bu dönemin tamamen tasfiye edildiğini ve 2019 yılında yeni bir iş ilişkisinin başladığını savundu.
İlk Derece Mahkemesi iki çalışma dönemini birlikte değerlendirirken Bölge Adliye Mahkemesi, ilk dönemin tasfiye edildiği gerekçesiyle yıllık izin talebini reddetti.
Önceki Dönemdeki İzinlerin Ödenmesi Kıdemi Ortadan Kaldırmıyor
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilk çalışma dönemine ait kullanılmayan izin ücretlerinin ödenmesi ile yıllık izin süresinin belirlenmesinde dikkate alınacak toplam kıdemin farklı konular olduğunu vurguladı.
Karara göre işçinin ilk dönemde yıllık izinlerini kullanmış veya kullanmadığı izinlerin ücretini almış olması, bu çalışma süresini sonraki dönemdeki izin kıdemi bakımından ortadan kaldırmıyor.
Bu nedenle ikinci çalışma döneminde işçinin kaç gün yıllık izne hak kazandığı belirlenirken ilk dönemdeki hizmet süresinin de hesaba katılması gerekiyor.
Yıllık İzin Süresi Toplam Hizmete Göre Belirleniyor
4857 sayılı İş Kanunu’na göre yıllık ücretli izin süreleri işçinin hizmet süresine göre belirleniyor:
| Hizmet süresi | Asgari yıllık izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar, 5 yıl dâhil | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün |
On sekiz yaşından küçük ve 50 yaşından büyük çalışanların yıllık izin süresi ise 20 günden az olamıyor. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dört gün artırılarak uygulanıyor. İş Kanunu’nun 54’üncü maddesi aynı işverenin bir veya farklı işyerlerindeki çalışma sürelerinin yıllık izin hesabında birleştirilmesini öngörüyor.
Alt işveren değişmesine rağmen aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçilerin yıllık izin süresinde de aynı işyerindeki toplam çalışma süresinin esas alınacağı ayrıca düzenlenmiş durumda.
Karar Bütün İşçilik Alacaklarını Kapsamıyor
Yargıtay’ın bozma kararı yalnızca yıllık izin gün sayısının hesabına ilişkin verildi.
Daire;
- İlk çalışma döneminin kıdem tazminatı yönünden tasfiye edildiği değerlendirmesini,
- Fazla çalışma talebinin reddini,
- İlk dönemde kullanılmış veya ücreti ödenmiş izinlerin yeniden ücret alacağına dönüştürülmesini
bozma nedeni yapmadı.
Dolayısıyla karar, iki çalışma döneminin bütün işçilik alacakları bakımından mutlaka birleştirileceği anlamına gelmiyor. Önceki çalışma süresi yalnızca sonraki dönemde hak kazanılacak yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde dikkate alınıyor.
İşverenler İzin Kıdemini Başlangıçtan İtibaren Takip Etmeli
Karar, işten ayrılıp daha sonra aynı işveren yanında yeniden çalışmaya başlayan işçiler açısından önem taşıyor.
İşverenlerin yıllık izin kayıtlarında yalnızca son işe giriş tarihini esas almaması, aynı işveren nezdindeki önceki hizmet dönemlerini de kontrol etmesi gerekiyor. Aksi durumda işçiye 20 gün yerine 14 gün izin verilmesi gibi eksik izin kullandırılması ve iş sözleşmesi sona erdiğinde ek yıllık izin ücreti talebiyle karşılaşılması mümkün olabilir.