Gelir İdaresi Başkanlığı, 9/2/2026 tarihli ve VUK-196/2026-2 sayılı sirkülerle “Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabına ilişkin enflasyon düzeltmesi farklarının vergisel uygulamasını netleştirdi. Düzenleme; ortaya çıkan farkların özel fon hesabında izlenmesi, yeniden değerleme oranıyla artırılması ve hangi dönemde kazanca dahil edileceğine ilişkin esasları açıklıyor.
Özel Fon Hesabında İzleme ve Vergileme Mantığı
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298/A-10 hükmü kapsamında, yapılmakta olan yatırımlar hesabına uygulanan enflasyon düzeltmesi sonucunda oluşan farklar, doğrudan gelir yazılmıyor. Bu tutarlar bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında takip ediliyor ve ilk aşamada dönem kazancına dahil edilmiyor.
Fon hesabında izlenen tutarlar, yatırımın tamamlanıp ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirileceği hesap döneminde ve bunu izleyen 4 hesap döneminde olmak üzere toplam 5 yılda, eşit taksitlerle kurum kazancına dahil ediliyor.
Ayrıca, bu fon tutarları her yıl yeniden değerleme oranı kadar artırılıyor; fon hesabında izlenen bu tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmıyor.
Hangi Yeniden Değerleme Oranı Esas Alınacak
Uygulamada en çok tartışılan noktalardan biri, fon hesabındaki tutarların hangi oranla artırılacağıydı. Sirküler, artırımın her yıl ilgili yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranıyla yapılacağını açık şekilde belirtiyor.
Bu kapsamda 2025 yıl sonu itibarıyla yapılacak artırımlarda, 2025 yılı için belirlenen %25,49 oranının kullanılacağı ifade ediliyor. Böylece Kanun metnindeki “bir önceki yıla ilişkin” ibaresinin yarattığı yorum farklılıkları giderilmiş oluyor.
Kazanca Dahil Etme Zamanı ve 5 Yıllık Eşit Dağıtım
Özel fon hesabında biriken ve yeniden değerleme oranlarıyla artırılan tutarlar;
-
yatırımın aktifleştirildiği yılda,
-
izleyen 4 yılda,
toplam 5 eşit taksit halinde kazancın tespitinde dikkate alınıyor.
Bu yaklaşım yalnızca yıllık kurumlar vergisi açısından değil, geçici vergi dönemleri için de geçerli. Yani ilgili geçici vergi dönemine isabet eden taksit tutarının da kazanç hesabına yansıtılması gerekiyor.
Maliyete Eklenemeyecek
Sirkülerde özellikle altı çizilen bir diğer husus, fon hesabının yeniden değerleme nedeniyle artan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine eklenemeyeceği. Bu tutarlar maliyete aktarılmıyor; yalnızca özel fon hesabında izleniyor ve kanunda öngörülen taksit planına göre gelir unsuru olarak değerlendiriliyor.
Uygulamada Dikkat Edilecek Nokta
Sirkülerde, muhasebe kayıtlarının nasıl tutulacağı veya beyannamede teknik gösterimin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı bir uygulama şeması ayrıca yer almıyor. Bu nedenle şirketlerin kendi muhasebe sistemlerinde fon hesabı, artışlar ve taksitlerin izlenmesini net bir şekilde kurgulaması önem taşıyor.