Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farkların vergisel uygulamasına ilişkin açıklamaları VUK Sirküleri ile duyurdu. Düzenleme, Vergi Usul Kanunu mükerrer 298/A-10 kapsamında, bu farkların hangi koşullarda özel fon hesabında izleneceğini ve kazanca ne zaman dahil edileceğini netleştiriyor.
Özel Fon Hesabında İzlenecek Tutarlar
Yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasıyla oluşan ve alt hesaplarda izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösteriliyor. Bu tutarlar, yatırım devam ederken dönem kazancının tespitinde dikkate alınmıyor.
Yeniden Değerleme Oranı İle Artırma Kuralı
Özel fon hesabında bulunan ve kazanca dahil edilmeyen tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin belirlenen yeniden değerleme oranı ile artırılıyor. Bu fon bakiyesine ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmıyor.
Kazanca Dahil Etme Zamanı ve Dağıtım
Özel fonda izlenen tutarlar, yatırım tamamlanıp ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönemde ve bu dönemi izleyen 4 hesap dönemi içinde eşit taksitlerle kazanca dahil ediliyor. Böylece toplamda 5 eşit taksit uygulanıyor.
İşin Bırakılması ve Fonun Amaç Dışı Kullanımı
Yatırım döneminde veya aktifleştirmeden sonra işin bırakılması ya da özel fondaki tutarın kısmen veya tamamen başka hesaba aktarılması veya işletmeden çekilmesi halinde, daha önce kazanca dahil edilmeyen tutarlar, bu işlemlerin gerçekleştiği dönemde kazancın tespitinde dikkate alınıyor.
Geçici Vergi Dönemlerinde Uygulama
Fon bakiyesinin kazanca dahil edilmesi, sadece yıllık beyanla sınırlı değil. Aktifleştirme sonrası dönemde, ilgili taksite isabet eden tutarlar geçici vergi dönemlerinde de kazancın tespitine dahil ediliyor.
Maliyete Eklenemeyecek Tutarlar
Özel fon hesabında izlenen tutarın yeniden değerleme oranı ile artırılan kısmının, iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesi mümkün değil. Bu tutarlar maliyete eklenmeden, fon hesabında izleniyor ve taksitler halinde gelir olarak dikkate alınıyor.
Örnek Hesaplama Mantığı
Sirkülerde yer verilen örnek yaklaşımda; 4.000.000 TL enflasyon düzeltme farkı özel fona alınarak kazançtan ayrılıyor. Yatırımın sürdüğü izleyen yılda fon bakiyesi örneğin %25,49 yeniden değerleme oranı ile artırılarak 5.019.600 TL seviyesine taşınabiliyor. Yatırımın aktifleştirildiği yıl itibarıyla bu tutarın 1/5’i kazanca dahil edilip kalan bakiye izleyen yıllarda aynı yöntemle taksitlendiriliyor.