Vergi Düzenlemeleri İçeren Kanun Teklifi Yasalaştı
Vergiye yönelik kapsamlı düzenlemeler içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Kanunla kamu alacaklarının tecili, yurt dışı kazanç istisnası, teknogirişim şirketlerinde pay senedi teşviki, nitelikli hizmet merkezleri, kurumlar vergisi indirimleri ve varlık barışı gibi birçok başlıkta yeni düzenlemeler getirildi.
Düzenlemeler, hem kamu borcu bulunan mükellefleri hem Türkiye’ye yabancı sermaye ve nitelikli hizmet faaliyeti çekmeyi hedefleyen şirketleri hem de yurt dışındaki varlıklarını Türkiye’ye getirmek isteyen gerçek ve tüzel kişileri yakından ilgilendiriyor.
Kamu Borçlarında Tecil Süresi Kaç Aya Çıktı?
Kanunla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da değişiklik yapıldı. Buna göre kamu borcunun vadesinde ödenmesi, haciz uygulanması veya haczedilen malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, kamu alacağı belirli şartlarla ertelenebilecek.
Borçlunun yazılı talepte bulunması ve teminat göstermesi şartıyla amme alacakları 72 ayı geçmemek üzere faiz alınarak tecil edilebilecek.
Teminatsız Tecil Sınırı Ne Oldu?
Tecil edilen borçların toplamı, alacaklı tahsil daireleri itibarıyla 1 milyon TL’yi aşmıyorsa teminat aranmayacak.
1 milyon TL’yi aşan kamu alacaklarında ise teminat, aşan kısmın yarısı üzerinden hesaplanacak. Cumhurbaşkanı bu tutarı artırma, indirme, yeniden kanuni tutarına getirme ve farklı kamu idareleri için ayrı hadler belirleme yetkisine sahip olacak.
Yurt Dışı Kazançlara 20 Yıl Gelir Vergisi İstisnası
Gelir Vergisi Kanunu’na “Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası” başlıklı yeni madde eklendi.
Buna göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’ye yerleşmeden önceki son 3 takvim yılında Türkiye’de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna olacak.
Bu kazançlar için yıllık beyanname verilmeyecek. Kişinin başka gelirleri nedeniyle beyanname vermesi halinde de söz konusu yurt dışı gelirler beyannameye dahil edilmeyecek.
Şartlar Sağlanmazsa Ne Olacak?
Yurt dışı kazanç istisnası için öngörülen şartların sonradan taşınmadığının tespit edilmesi halinde, tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılacak.
Ayrıca bu kapsamda yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilemeyecek.
Teknogirişim Şirketlerinde Pay Senedi İstisnası Genişledi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri taşıyan teknogirişim şirketlerinde çalışan personele verilen pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnası yeniden düzenlendi.
İşverenler tarafından çalışanlara bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinde istisna üst sınırı, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak belirlendi.
Pay Senetleri Erken Satılırsa Vergi Alınacak mı?
Çalışanlara verilen pay senetlerinin belirli sürelerden önce elden çıkarılması halinde, daha önce istisna edilen verginin tamamı veya bir kısmı gecikme faiziyle işverenden tahsil edilecek.
Pay senetleri iktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılırsa istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılırsa yüzde 75’i, 5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılırsa yüzde 25’i geri alınacak.
Nitelikli Hizmet Merkezi Nedir?
Kanunla Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na “nitelikli hizmet merkezi” tanımı eklendi.
Nitelikli hizmet merkezi; en az 3 farklı ülkede aktif faaliyet gösteren, ilişkili şirketlere veya şirketler topluluğuna hizmet sunmak üzere kurulan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketlerini ifade edecek.
Bu merkezler finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, fonlama, bütçeleme, finansal raporlama, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm, teknoloji danışmanlığı, hukuk danışmanlığı, marka yönetimi, insan kaynakları, eğitim, satış sonrası destek, teknik destek, Ar-Ge, dış tedarik ve laboratuvar hizmetleri gibi alanlarda faaliyet gösterebilecek.
Nitelikli Hizmet Personeline Ücret İstisnası Geldi
Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli hizmet personeli için gelir vergisi istisnası uygulanacak.
Genel kural olarak bu personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna olacak. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri ile Cumhurbaşkanınca uygun görülen endüstri bölgelerindeki merkezlerde ise bu sınır brüt asgari ücretin 5 katına kadar uygulanabilecek.
Kurumlar Vergisinde Hangi İndirimler Getirildi?
Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezi kazançları için önemli indirimler getirildi.
Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilen kazançlarda indirim oranı yüzde 95 olacak.
Endüstri bölgelerinde veya İstanbul Finans Merkezi Bölgesi’nde belirlenen şartları taşıyan kurumlar için bu oran yüzde 100’e kadar uygulanabilecek.
Nitelikli Hizmet Merkezlerinde Kurumlar Vergisi İndirimi Nasıl Uygulanacak?
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların, münhasıran bu faaliyetlerinden yurt dışından elde ettikleri kazançlarda indirim oranı yüzde 95 olacak.
Endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’nde şartları sağlayan nitelikli hizmet merkezleri için bu oran yüzde 100’e çıkabilecek. İndirim, kazancın ilgili beyanname verme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, faaliyete geçilen hesap döneminden itibaren 20 hesap dönemi uygulanacak.
Üretim ve Zirai Kazançlarda Kurumlar Vergisi Oranı Ne Oldu?
Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların münhasıran üretim kazançlarına kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak uygulanacak.
Aynı oran, zirai üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların sadece bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için de geçerli olacak.
Bu düzenleme 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara uygulanacak.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisinde Ne Değişti?
Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesinde de değişiklik yapıldı.
Transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu kapsamında finansal hizmet ihracına yönelik kurumlar vergisi kazanç indirimi, yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabına esas kurum kazancından düşülebilecek.
Yeni Varlık Barışı Kimleri Kapsıyor?
Kanunla, gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını Türkiye’ye getirmesine yönelik yeni düzenleme yapıldı.
Bu varlıklar 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurum hesaplarına transfer edilmesi ya da fiziki olarak getirilen varlıkların bu hesaplara yatırılması gerekecek.
Yurt İçindeki Kayıt Dışı Varlıklar Bildirilebilecek mi?
Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027’ye kadar bildirilebilecek.
Bu varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılması zorunlu olacak. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacak.
Varlık Barışında Vergi Oranı Kaç Oldu?
Banka ve aracı kurumlar, bildirilen varlıkların değeri üzerinden genel olarak yüzde 5 oranında vergiyi peşin tahsil edecek.
Ancak varlıkların belirli sürelerle vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulacağının taahhüt edilmesi halinde oran düşecek.
En az 5 yıl elde tutma taahhüdünde oran yüzde 0, en az 4 yıl için yüzde 1, en az 3 yıl için yüzde 2, en az 2 yıl için yüzde 3, en az 1 yıl için ise yüzde 4 olarak uygulanacak.
1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 arasında yapılan bildirimlerde bu oranlara yarım puan artış eklenecek.
Bildirilen Varlıklar İçin Vergi İncelemesi Yapılacak mı?
Kanunda belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.
Ancak varlıkların süresinde Türkiye’ye getirilmemesi, banka veya aracı kurum hesaplarına yatırılmaması, verginin süresinde ödenmemesi veya verilen taahhütlere uyulmaması halinde bu güvenceden yararlanılamayacak.
Teknogirişim Şirketleri İçin Hangi Kolaylık Getirildi?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca verilen “Teknogirişim” rozetine sahip halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleriyle yapacakları şarta bağlı sermaye artırımlarında kolaylaştırıcı düzenleme yapıldı.
Bu şirketlerin şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanmayacak. Usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenecek.
İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri Genişledi
İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yurt dışı tecrübesi olan personele yönelik gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletildi.
İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşlar için yüzde 100 kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatıldı.
Ayrıca finansal faaliyet harçlarına ilişkin muafiyet süresi 5 yıldan 20 yıla çıkarıldı.
İşletmeler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?
Yasalaşan düzenleme, şirketlerin vergi planlaması, sermaye yapısı, çalışan teşvikleri, yurt dışı kazanç transferleri ve kamu borcu yönetimi üzerinde doğrudan etkili olacak.
Kamu borcu bulunan mükellefler 72 aya kadar tecil imkânını, teknogirişim şirketleri hisse bazlı ücret modellerini, uluslararası şirketler ise nitelikli hizmet merkezi ve İstanbul Finans Merkezi teşviklerini yakından değerlendirmek zorunda kalacak.
Yurt dışı veya yurt içi kayıtdışı varlıklarını bildirmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin de süre, vergi oranı, elde tutma taahhüdü ve kayıt şartlarını dikkatle takip etmesi gerekiyor.