Trump’tan İlaçlara Şok Tarife Kararı: Erişim ve Maliyet Riski
ABD Başkanı Donald Trump, yeni açıkladığı gümrük tarifelerinde markalı ve patentli ilaç ürünlerini de listeye dahil etti. 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe girecek düzenleme ile, ABD’de üretim tesisi olmayan ilaç şirketlerinin ürünlerine yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacak.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı duyuruda, ilaçların ancak “temel atma” ya da “inşaat halinde” olarak sınıflandırılan tesislerde üretilmeye başlaması durumunda tarife dışı tutulacağını belirtti. Bu adım, ABD Ticaret Bakanlığının nisan ayında ithal ilaçlara ilişkin başlattığı “ulusal güvenlik soruşturması” sonrası geldi.
ABD’nin İlaç İthalatında Rekor Rakamlar
Resmi veriler, ABD’nin geçtiğimiz yıl 212 milyar dolar değerinde ilaç ürünü ithal ettiğini gösteriyor. Bu rakam, ülkenin en çok ithal ettiği kalemler arasında ilk beşte yer aldı. Ticaret Bakanlığına göre toplam ilaç ve tıbbi ürün ithalatı 233 milyar doları bulurken, ihracat ise 82,8 milyar dolarda kaldı. ABD’nin en çok ilaç aldığı ülkeler arasında İrlanda (50,3 milyar $), İsviçre, Almanya, Singapur ve Hindistan bulunuyor.
Üretimi ABD’ye Taşıma Planı
Trump yönetimi, ithal ilaç maliyetlerini artırarak üretimi ülke içine çekmeyi, böylece ulusal güvenliği güçlendirmeyi ve ilaçlarda dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Yönetim ayrıca, kriz dönemlerinde yaşanan tedarik sıkıntılarının önüne geçilmesi için yerli üretimi cazip hale getirmeyi planlıyor.
Bu kararın ardından dev ilaç şirketleri yatırım duyurularına başladı. Merck, Delaware’de yeni bir tesis için 1 milyar dolarlık yatırım açıklarken; AstraZeneca, ABD’de üretim ve AR-GE için 50 milyar dolarlık planını duyurdu. Johnson & Johnson gelecek dört yılda 55 milyar dolarlık yatırım yapacağını, Roche ise ilaç ve teşhis alanında 50 milyar dolarlık girişim başlatacağını bildirdi. Eli Lilly de Teksas’ta 6,5 milyar dolarlık üretim tesisi kurmayı planlıyor.
Sektörden Karışık Tepkiler
Sağlık alanındaki araştırmalar, ilaç tarifelerinin hem doğrudan maliyet artışına hem de tedarik sorunlarına yol açabileceğini gösteriyor. ABD’de yetişkin nüfusun yüzde 61’i ve çocukların yüzde 20’si düzenli olarak reçeteli ilaç kullanıyor. Uzmanlara göre bu tarife uygulaması, özellikle kanser ve kronik hastalık tedavilerinde maliyetleri ciddi şekilde artırabilir.
İlaç şirketleri üretimi ABD’ye taşıma fikrini uzun vadede olumlu görse de, tarifelerin bu hedefe ulaşmak için en doğru yöntem olmadığını savunuyor. Bazı sektör temsilcileri, üretim yatırımlarının yıllar alacağını ve yüksek maliyet getireceğini vurguluyor.