SGK Alacaklarında Zaman Aşımı Tartışması
27 Ağustos 2025 – Ankara
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Danıştay’ın önceki iptal kararı üzerine yeni bir genelge yayımladı. 25 Ağustos 2025 tarihli ve 2025/12 sayılı düzenleme, kurumun prim ve diğer alacaklarının zaman aşımı sürecine ilişkin uygulamaları yeniden şekillendirdi.
SGK’nın Yeni Düzenlemesi
Genelgeye göre, SGK alacaklarında zaman aşımı, borcun vade yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 10 yıl olarak hesaplanacak. Bu süreçte 6183 sayılı Kanun’un 103 ve 104. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 91. maddesinde yer alan zaman aşımını kesen veya durduran nedenler dikkate alınacak.
Bitmeyen Süre Tartışması
Ancak, kanunda yer alan kesilme sebeplerinin çok geniş tutulması, fiilen “sonsuz” bir zaman aşımı doğuruyor. Ödeme emrinin tebliği, haciz işlemleri, küçük meblağlı kısmi ödemeler veya dava süreçleri gibi adımlar her defasında süreyi yeniden başlatıyor. Bu nedenle, bir borcun onlarca yıl boyunca kapanmaması mümkün hale geliyor.
Hukuki Güvenlik Sorunu
Vergi uygulamalarında görüldüğü gibi, kimi zaman idare memurları zaman aşımı dolmadan mükellef adına küçük ödemeler yaparak süreci yeniden başlatıyor. Danıştay, bu şekildeki olağandışı uygulamaları kabul etmese de, genel yapı itibarıyla “dolmayan zaman aşımı” borçlular açısından sürekli bir belirsizlik yaratıyor.
Eleştiriler ve Çözüm Önerisi
Hukukçulara göre, bitmeyen zaman aşımı uygulaması, hukuk güvenliği ilkesini zedeliyor ve bireyleri sürekli tehdit altında bırakıyor. Ceza ve özel hukukta olduğu gibi, kamu alacakları için de makul bir üst sınır getirilmesi gerektiği savunuluyor.
-
Önerilen çözüm: 10 yıllık temel zaman aşımı süresinin, kesilme veya durma sebepleriyle en fazla bir veya bir buçuk katı kadar uzatılabilmesi.
Anayasal Boyut
Bu konuda Anayasa Mahkemesi’nin de daha önce benzer sınırsız uzatma hükümlerini iptal ettiği hatırlatılıyor. Dolayısıyla SGK alacaklarında da süresiz zaman aşımına izin veren mevcut düzenlemelerin anayasa denetiminde iptal edilebileceği görüşü dile getiriliyor.
Sonuç
SGK’nın yeni genelgesi, teknik olarak yasaya uygun olsa da, uygulamada süresiz borç tehdidi oluşturması nedeniyle ciddi tartışmalara yol açtı. Hukuk çevreleri, hem borçlular hem de idare açısından daha adil ve öngörülebilir bir sistem için yasal düzenleme yapılması gerektiği görüşünde birleşiyor.