KURGAN ve MASAK Düzenlemeleri Meslek Mensuplarını Yakından İlgilendiriyor
Vergi ve mali denetim alanında devreye alınan yeni uygulamalar, serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlerin sorumluluk alanını önemli ölçüde genişletiyor. KURGAN sistemi ve MASAK tarafından yayımlanan yeni rehberler, meslek mensupları açısından daha sıkı izleme ve raporlama döneminin başladığına işaret ediyor.
KURGAN Sistemi ile Anlık Risk Analizi Dönemi
Kuruluş Gözetimli Analiz Sistemi (KURGAN), 1 Ekim itibarıyla kademeli olarak uygulamaya alınması planlanan yeni denetim altyapısı olarak öne çıkıyor. Sistem; banka hareketlerinden tapu kayıtlarına, SGK bildirimlerinden e-fatura ve e-defter verilerine kadar 120’den fazla veri kaynağını eş zamanlı analiz ederek mükellefler için risk puanı oluşturuyor.
Riskli olarak değerlendirilen işlemler hakkında şirketlere “Bilgi Talep Yazısı” gönderiliyor. Verilecek yanıtlara göre süreç ya kapanıyor ya da vergi incelemesine yönlendiriliyor. Uygulamanın, sahte belge ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelede erken uyarı mekanizması olarak kullanılacağı belirtiliyor.
MASAK’ta Şüpheli İşlem Bildirimi Yükümlülüğü Genişledi
MASAK tarafından yayımlanan 2025 tarihli Şüpheli İşlem Bildirim Rehberi ise mali müşavirler için yeni yükümlülükler getiriyor. Rehbere göre; ticari mantıkla açıklanamayan fatura düzenlemeleri, gerçek faydalanıcının gizlenmesi, riskli ülke veya kişilerle yapılan işlemler gibi durumların bildirilmesi zorunlu hale geldi.
Bildirim yapılmaması ya da geciktirilmesi halinde idari para cezaları 500 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Yanıltıcı bildirimlerde disiplin soruşturması ve ruhsat riski gündeme gelirken, kasten bildirim yapılmaması durumunda “aklama suçuna yardım” kapsamında adli sorumluluk doğabileceği belirtiliyor.
Meslek Camiasında Eleştiriler Artıyor
Yeni düzenlemeler, sahada uygulamayı yürüten meslek mensupları arasında çeşitli eleştirilere neden oluyor. Uzmanlar, uzun yıllardır uygulanan af ve matrah artırımı politikalarının ardından bir anda sert denetim ve algoritmik gözetim modeline geçilmesinin güven sorununa yol açtığını ifade ediyor.
Ayrıca, düzenlemelerin hazırlanma sürecinde meslek örgütlerinin ve uygulayıcıların yeterince sürece dahil edilmemesi, sistemin etkinliği açısından risk olarak görülüyor.
Meslekten Uzaklaşma Riski Gündemde
Artan raporlama yükümlülükleri ve hukuki sorumluluklar, özellikle genç kuşakların muhasebe mesleğine olan ilgisini azaltabileceği endişesini doğuruyor. Uzmanlar, aşırı bürokratik baskının bazı meslek mensuplarını faaliyetlerini sonlandırmaya yöneltebileceğine dikkat çekiyor.
Dengeli ve Kademeli Geçiş Vurgusu
Uzman değerlendirmelerinde, kayıt dışı ekonomi ve kara para ile mücadelenin önemine vurgu yapılırken; bu sürecin meslek mensuplarını “sistemin tek sorumlusu” haline getirmeden yürütülmesi gerektiği ifade ediliyor. Daha şeffaf, kademeli ve eğitim odaklı bir geçişin hem denetim etkinliğini hem de mesleki güveni artıracağı belirtiliyor.