Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında KDV İstisnasında Dikkat Edilecek Noktalar
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun geçici 37. maddesi kapsamında, imalat sanayi ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifalarında uygulanan KDV istisnası için süre 31 Aralık 2028’e kadar uzatıldı. Düzenleme, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat harcamalarında KDV yükünü azaltırken, istisna belgesi talebinde bulunacak mükellefler açısından da bazı önemli şartları gündeme getiriyor.
KDV İstisnasının Kapsamı Neleri İçeriyor
Geçici 37. madde kapsamındaki istisnadan yararlanabilmek için mükellefin öncelikle imalat sanayi veya turizme yönelik bir yatırım teşvik belgesine sahip olması gerekiyor. Teşvik belgesinin 1 Mayıs 2022 tarihinden önce düzenlenmiş olması istisnaya engel oluşturmuyor.
İstisna, yalnızca yatırım teşvik belgesinde yer alan inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları için uygulanıyor. İnşaat taahhüt işleri, hafriyat, nakliye ve benzeri inşa faaliyetleri bu kapsama giriyor. İnşaatta kullanılacak mal alımları da istisna kapsamında değerlendirilebiliyor.
Buna karşılık yatırım teşvik belgesinde yer alsa bile makine, araç, gereç ve tefrişat alımları bu istisna içinde yer almıyor.
Yeni Yatırım Şartı Öne Çıkıyor
Düzenlemenin uygulamasında en önemli başlıklardan biri, istisnanın yalnızca yeni yatırımlara ilişkin inşaat işleri için geçerli olmasıdır. Mevcut tesisin yıkılarak yeniden yapılması bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Ancak faaliyette olan yapıların yenileme, restorasyon, tadilat, bakım, onarım ve modernizasyon projelerine ilişkin mal ve hizmet alımlarında bu istisna uygulanamıyor. Bu ayrım, uygulamada en çok dikkat edilmesi gereken başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Süre ve Tutar Sınırı Bulunuyor
İstisna uygulaması 1 Mayıs 2022 tarihinde başladı ve 31 Aralık 2028 tarihine kadar devam edecek. Ancak bu süre içinde yapılacak harcamaların yatırım teşvik belgesinde yer alan inşaat işlerine ilişkin olması gerekiyor.
Ayrıca istisna uygulanacak harcamaların, teşvik belgesinde yer alan inşaat yatırım tutarını aşmaması gerekiyor. Harcama tutarının aşılması halinde yatırım teşvik belgesinin revize edilmesi gerekiyor.
İnşaat işlerinin de yatırım teşvik belgesinde belirtilen süre içinde tamamlanması ve bu sürenin 31 Aralık 2028’i geçmemesi şartı aranıyor.
İstisna Belgesi Nasıl Alınacak
İstisnadan yararlanmak isteyen yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflerin, KDV yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine başvurarak istisna belgesi almaları gerekiyor.
Başvuru sırasında, inşaat işine ilişkin istisna kapsamında alınacak mal ve hizmetlerin listesi elektronik sisteme giriliyor. Vergi dairesi gerekli kontrolleri yaptıktan sonra, sisteme işlenen mal ve hizmetlerle sınırlı olmak üzere elektronik ortamda istisna belgesi düzenliyor.
İstisna belgesinin bir örneği alıcı tarafından satıcıya veriliyor ve satıcı bu belgeyi saklamakla yükümlü oluyor.
1 Mayıs 2022 Öncesi Alımlar Kapsam Dışında
İnşaat işi 1 Mayıs 2022’den önce başlamış olsa bile, bu tarihten sonra yapılan mal ve hizmet alımları istisna kapsamına girebiliyor. Ancak 1 Mayıs 2022’den önce alınan mal ve hizmetlerin istisna belgesine dahil edilmesi mümkün bulunmuyor.
Bu nedenle başvuru yapılırken harcamaların tarihine ayrıca dikkat edilmesi gerekiyor.
Proje Değişirse Liste ve Belge de Güncelleniyor
Yatırım projesinde sonradan revizyon yapılması, yeni kalem eklenmesi veya proje süresinin uzatılması halinde mal ve hizmet listesi de elektronik ortamda güncelleniyor. İstisnadan yararlanılabilmesi için yalnızca listenin değil, istisna belgesinin de buna uygun şekilde revize edilmesi gerekiyor.
İstisna belgesi, proje süresiyle sınırlı olarak veriliyor. Süre değişirse belge süresi de aynı doğrultuda güncelleniyor.
İthalatta da Belge Gümrüğe İbraz Edilecek
İstisna kapsamındaki malların ithalat yoluyla alınması halinde, vergi dairesinden alınan istisna belgesi ilgili gümrük idaresine ibraz ediliyor. Gümrükte işlem gören mallara ilişkin bölümler idarece onaylanıyor.
İstisna kapsamındaki mal ve hizmetleri alan mükelleflerin, belge süresi sona erdiğinde istisna belgesini vergi dairesine ibraz ederek kapattırmaları gerekiyor.
Satıcılar KDV Hesaplamayacak
İstisna kapsamında yapılan teslim ve hizmetlerde satıcılar faturada KDV hesaplamıyor. Ancak istisna yalnızca yatırım teşvik belgesi sahibi alıcıya yapılan teslim ve hizmet için geçerli oluyor.
Satıcının kendi alımlarında ayrıca istisna uygulanmıyor. Yani sistem tek aşamalı olarak işliyor.
Yatırım Tamamlanmazsa Vergi Geri İstenebilecek
Yatırım teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanmaması halinde, zamanında alınmayan vergiler yatırım teşvik belgesi sahibi alıcıdan vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte tahsil ediliyor.
Bu nedenle istisna uygulanan yatırımların fiilen tamamlanması da önem taşıyor.
İade Taleplerinde Hangi Belgeler Aranıyor
Bu istisna kapsamında teslim ve hizmet yapan satıcıların iade talebinde bulunabilmesi için belirli belgeleri ibraz etmesi gerekiyor. Bunlar arasında iade talep dilekçesi, indirilecek KDV listesi, yüklenilen KDV listesi, hesaplama tablosu, satış faturaları listesi, yatırım teşvik belgesi örneği ve vergi dairesinden alınan istisna belgesi yer alıyor.
Mahsuben iade talepleri, gerekli belgelerin sunulması halinde tutara bakılmaksızın inceleme raporu, YMM raporu veya teminat aranmadan yerine getiriliyor.
Nakden iadede ise 50.000 TL’yi aşmayan talepler için rapor veya teminat aranmıyor. Bu tutarı aşan iadelerde ise vergi inceleme raporu veya YMM raporu gerekiyor. Teminat verilirse iade işlemi daha önce yapılabiliyor.
Belgesiz Uygulamada Müteselsil Sorumluluk Var
İstisna kapsamında işlem yapılabilmesi için alıcının, istisna belgesinin imza ve kaşe tatbik edilmiş bir örneğini satıcıya vermesi gerekiyor. Bu belge olmadan istisna uygulanması halinde ortaya çıkacak vergi, ceza, faiz ve zamdan hem satıcı hem de alıcı birlikte sorumlu tutulabiliyor.
Belgeyi alan satıcı ise ayrıca başka bir şart aramadan istisna uygulayabiliyor. Sonradan şartların taşınmadığının ortaya çıkması halinde sorumluluk alıcı üzerinde doğuyor.
Uygulamada En Kritik Başlık Yeni Yatırım Ayrımı
Geçici 37. madde kapsamındaki KDV istisnası, imalat sanayi ve turizme yönelik yatırım teşvik belgesi sahibi mükellefler için önemli bir avantaj sunuyor. Ancak uygulamanın yalnızca yeni yatırımlara ilişkin inşaat işlerini kapsaması, mevcut tesislerde yapılan yenileme, tadilat, bakım ve modernizasyon çalışmalarını kapsam dışı bırakıyor.
Bu nedenle istisna belgesi talebinde bulunacak mükelleflerin, yatırımın niteliğini, proje kapsamını, harcama listesini ve teşvik belgesindeki inşaat kalemlerini dikkatle kontrol etmesi gerekiyor.
