Hazine ve Maliye Bakanlığı, yeminli mali müşavirlerin tasdik raporlarına eklenen karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda düzenlenmesi ve idareye iletilmesine ilişkin yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe aldı. “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında 1 Sıra No’lu Tebliğ”, 24 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni Tebliğ ile birlikte, karşıt inceleme tutanaklarının hazırlanması, gönderilmesi, onaylanması ve iletilmesinde elektronik süreç esas alınırken; mükelleflerin ve meslek mensuplarının uygulamada izleyeceği adımlara ilişkin süre ve sorumluluklar da yeniden tanımlandı.
Elektronik Karşıt İnceleme Sürecinde Yeni Uygulama
Daha önce karşıt inceleme işlemleri, ilgili genel tebliğ çerçevesinde defter ve belgelerin işyerinde fiziki olarak incelenmesi esasına dayalı yürütülüyordu. İşyerinin uygun olmaması veya fiili imkânsızlık gibi durumlarda ise tarafların belirleyeceği başka bir yerde inceleme yapılabiliyordu.
Yeni düzenlemede ise YMM tarafından karşıt inceleme tutanakları, nezdinde inceleme yapılan mükellefe veya yetkili temsilcisine elektronik ortamda gönderiliyor. Bu tutanaklara, tebliğ edilen tarihten itibaren 30 gün içinde yanıt verilmesi bekleniyor.
Onay Yetkisi ve SMMM’nin Rolü
Tebliğde; nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle aracılık ve sorumluluk sözleşmesi bulunan serbest muhasebeci veya serbest muhasebeci mali müşavirlerin tutanaklarda görüntüleme ve düzenleme işlemi yapabileceği belirtiliyor. Buna karşılık tutanakların onay yetkisinin mükellefe veya kanuni temsilcisine ait olduğu ifade ediliyor.
Ayrıca, SMMM’lerin bu kapsamda mükellefe sunduğu hizmetin ücretlendirilmesine yönelik hususlara da yer veriliyor. Uygulamada bu başlığın, hizmet bedelinin kime ve hangi çerçevede yansıtılacağı bakımından meslek camiasında tartışma konusu olduğu görülüyor.
Süresinde Yanıt Verilmemesi Halinde İşlem
Düzenlemede, tebliğ edilen karşıt inceleme taleplerinin 30 gün içinde karşılanması gerektiği vurgulanıyor. Süresinde yanıt verilmemesi veya eksik ya da gerçeğe aykırı bilgi verilmesi halinde Vergi Usul Kanunu’ndaki ilgili yaptırım hükümlerine göre işlem yapılabileceği belirtiliyor.
Meslek Örgütleri ve Yargı Süreci Gündemde
Yeni uygulama, karşıt incelemenin fizikî süreçten elektronik yönteme taşınması nedeniyle meslek örgütleri ve uygulayıcılar açısından değerlendirmelere konu oluyor. Tebliğin bazı hükümlerinin iptali talebiyle yargı yoluna başvurulduğuna ilişkin bilgiler de kamuoyuna yansıyor. Sürecin nihai çerçevesi, yargı mercilerinin vereceği kararlar ve idarenin uygulama yönlendirmeleriyle netleşecek.
