Kamu İdarelerinde Amortisman ve Değer Düşüklüğüne Yeni Düzenleme
10 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98) ile genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarında amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi. Tebliğ, hangi varlıkların hangi işleme tabi olacağını, değerleme ölçüsünü, yöntemleri ve muhasebeleştirme çerçevesini netleştiriyor.
Tebliğin Amacı ve Dayanağı
Tebliğin amacı; kamu idarelerinin duran varlıklarında amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne ilişkin uygulama esaslarını ve bu kapsamda kullanılacak süre, yöntem ve oranları belirlemek. Düzenleme, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlandı.
Hangi Varlıklar Amortismana Tabi Olacak
Tebliğde, kamu muhasebe sisteminde izlenen bazı duran varlık hesaplarının amortismana tabi olduğu açıkça sayılıyor. Buna göre; yeraltı-yerüstü düzenleri, binalar, tesis-makine-cihazlar, taşıtlar, demirbaşlar ile belirli maddi olmayan duran varlık grupları amortisman kapsamına giriyor. Ayrıca elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında izlenen bazı varlıklar da amortisman uygulaması içinde yer alıyor.
Tükenme Payına Tabi Varlıklar
Doğası gereği tüketilerek kullanılan varlıklar için tükenme payı ayrılması öngörülüyor. Tebliğ, arama giderleri ve diğer özel tükenmeye tabi varlıkların bu kapsama girdiğini belirtiyor.
Değer Düşüklüğüne Tabi Varlıklar
Tebliğ, değer düşüklüğü değerlendirmesine tabi olacak varlık gruplarını ayrıca düzenliyor. Arazi ve arsalar başta olmak üzere, çeşitli maddi ve maddi olmayan duran varlık hesapları ile yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen kalemler değer düşüklüğü kapsamında izlenebiliyor.
Amortisman ve Değer Düşüklüğüne Tabi Olmayanlar
Düzenleme bazı varlıkları kapsam dışında bırakıyor. Özellikle:
-
Yapım aşamasındaki sabit varlıklar,
-
tarihi yapılar,
-
tarihi veya sanat değeri bulunan demirbaşlar,
-
iz bedeliyle izlenen varlıklar
amortismana tabi tutulmuyor. Tarihi/sanatsal nitelikteki ve iz bedelli varlıkların ayrıca değer düşüklüğüne de tabi olmadığı belirtiliyor.
Esas Değerleme Ölçüsü: Maliyet Bedeli
Tebliğ, amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü hesaplamalarında esas alınacak değerin kural olarak maliyet bedeli olduğunu vurguluyor. Maliyet bedeli; varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamaların toplamını ifade ediyor.
Enflasyon düzeltmesine tabi tutulan varlıklarda ise hesaplamaya esas değer, enflasyon düzeltmesi sonrası oluşan değer olarak kabul ediliyor. Varlığın kayıtlı değerine sonradan yapılan eklemelerde amortisman ve değer düşüklüğü hesaplamaları yeni değer üzerinden yürütülüyor.
Yöntem: Normal Amortisman
Tebliğ, amortisman ve tükenme payı ayırmada temel yöntemin normal amortisman olduğunu belirliyor. Buna göre ayrılacak tutar, varlığın yararlanma süresine göre belirlenen oranlarla her yıl eşit şekilde hesaplanıyor.
Tam Amortisman Uygulaması ve Parasal Limitler
Belirli tutarın altındaki varlıklarda amortismanın %100 uygulanması öngörülüyor. Tebliğe göre:
-
Dayanıklı taşınırlar ve maddi olmayan duran varlıklar için 52.000 TL altı,
-
Taşınmazlar için 114.000 TL altı
maliyet bedeline sahip varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti ediliyor. Bu limitlerin, gerektiğinde Bakanlıkça güncellenebileceği ifade ediliyor.
Ayrıca limitleri aşan harcamalar belirli şartlarda değer artırıcı kabul ediliyor; bazı harcamaların ise maliyete eklenmeden doğrudan giderleştirilmesi esası korunuyor. Tamamen amorti edilmiş varlıklara ilişkin sonraki harcamalar da kural olarak maliyete eklenmiyor.
Tahsisli Taşınmazlarda Sorumluluk Paylaşımı
Kamu idaresi mülkiyetinde bulunan taşınmazların amortisman işlemlerinde, taşınmazın tahsis durumuna göre işlem yapan birim değişiyor:
-
Tahsis edilmeyen taşınmazlarda amortisman işlemleri maliki idare tarafından,
-
Başka idareye tahsisli taşınmazlarda amortisman işlemleri taşınmazı kullanan idare tarafından yürütülüyor.
Değer düşüklüğü tespiti ve muhasebeye bildirim süreçleri de benzer şekilde tahsis durumuna göre ayrıştırılıyor.
Muhasebeleştirme ve Defter Kayıt Düzeni
Ayrılan amortisman ve tükenme paylarının gider hesaplarına alınması; karşılığında birikmiş amortisman/karşılık hesaplarının çalıştırılması öngörülüyor.
Ayrıca, amortismana ve değer düşüklüğüne tabi her varlık için Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defteri tutulması gerekiyor. Ancak tebliğde sayılan bazı hesap grupları ve limit altı varlıklar için deftere kayıt zorunluluğu öngörülmüyor.
Değer Düşüklüğü Nasıl Tespit Edilecek
Tebliğ, değer düşüklüğünün belirlenmesinde “varlığın hizmet potansiyeli veya ekonomik faydasında beklenmeyen azalma” yaklaşımını esas alıyor. Varlıklar nakit üreten ve nakit üretmeyen olarak ayrıştırılıyor; değer düşüklüğü hesaplaması da buna göre farklı yöntemlerle yapılıyor.
Değer düşüklüğü göstergeleri arasında; talebin bitmesi, fiziksel hasar, hukuki/ekonomik koşullardaki olumsuz değişimler, faaliyetin sonlandırılması, inşaatın durdurulması, hizmet performansının düşmesi ve piyasa değerindeki belirgin azalış gibi unsurlar yer alıyor.
Değer Düşüklüğü Karşılığı ve İptali
Değer düşüklüğü tespit edildiğinde, karşılık ayrılması ve giderleştirilmesi öngörülüyor. Dönem sonlarında göstergelerin ortadan kalkması veya azalması halinde ise daha önce ayrılan karşılıkların gelir hesaplarıyla ilişkilendirilerek iptal edilmesi düzenleniyor.
Yürürlük ve Eski Tebliğin Kaldırılması
Tebliğ, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olacak şekilde yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor. Ayrıca daha önce yürürlükte bulunan Sıra No: 47 tebliği yürürlükten kaldırılıyor.