İşverenin Keyfi Fesihlerinde Kötüniyet Tazminatı Hakkı: Çalışanlar Dikkat!
İşten çıkarılan çalışanlar için iş güvencesi yalnızca belirli şartlarda geçerli olsa da, işverenin kötü niyetli fesihleri karşısında yeni bir yasal koruma devreye giriyor: kötüniyet tazminatı.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işverenin geçerli bir neden göstermeden, kasıtlı veya keyfi şekilde iş akdini feshetmesi durumunda, çalışan ihbar süresinin üç katı tutarında tazminat alma hakkına sahip oluyor.
İş Güvencesinden Kimler Yararlanabilir?
Her çalışan “iş güvencesi” kapsamında değil. Bu haktan yararlanmak için aşağıdaki koşulların tamamının sağlanması gerekiyor:
-
İş Kanunu’na tabi olmak,
-
İşyerinde en az 30 çalışan bulunması,
-
En az 6 ay kıdem süresine sahip olmak,
-
Belirsiz süreli sözleşme ile çalışmak,
-
İşveren vekili veya yardımcısı olmamak,
-
Feshin geçerli bir sebebe dayanmaması,
-
Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamaması.
Bu koşullardan biri bile eksikse, çalışan işe iade davası açamaz. Ancak işverenin kötü niyetli davrandığı ispatlanırsa kötüniyet tazminatı devreye girer.
Hangi Durumlar “Kötü Niyetli Fesih” Sayılır?
Kanunda örnekler açıkça belirtilmese de, yargı kararlarına göre şu haller kötü niyetli fesih kapsamında değerlendiriliyor:
-
İşçinin işveren aleyhine dava açması veya tanıklık yapması,
-
Kamu kurumlarına yapılan ihbar veya şikâyetler nedeniyle işten çıkarılması,
-
Kadın işçinin hamilelik, doğum izni veya annelik hakkı nedeniyle işten çıkarılması.
Bu tür durumlarda işverenin fesih gerekçesi geçerli sayılmıyor ve işçiye üç kat ihbar süresi kadar tazminat ödeniyor.
İşverenin Keyfi Feshi Artık Daha Riskli
Uzmanlar, kötüniyet tazminatının özellikle küçük işletmelerde çalışanlar için önemli bir güvence olduğunu belirtiyor.
İşverenler geçerli neden göstermeden, duygusal veya kişisel sebeplerle iş akdini sonlandırırsa ciddi tazminat yüküyle karşılaşabiliyor.
Çalışanların ise işten çıkarıldıkları durumlarda fesih nedenini yazılı olarak talep etmeleri ve belge toplamaları tavsiye ediliyor.