Danıştay’dan Emsal Karar: İş Kazası Bildirimi Cezalarında Görevli Mahkeme İdare Mahkemesi
İş kazasının yasal süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezalarında hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda dikkat çeken bir karar çıktı. Danıştay 4. Dairesi, bu tür uyuşmazlıklarda başvuru yerinin sulh ceza mahkemesi değil, idare mahkemesi olduğuna hükmetti.
15 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan karar, özellikle SGK idari para cezalarına karşı dava açmayı düşünen işverenler ve şirketler açısından önemli bir yol gösterici niteliği taşıyor. Karar, somut olayda daha önce oluşan hukuki sonuçları değiştirmese de benzer dosyalar için güçlü bir içtihat ortaya koyuyor.
İş Kazası Bildirimi Cezasında Hangi Mahkemeye Başvurulur?
Danıştay’ın değerlendirmesine göre, iş kazasının süresinde SGK’ya bildirilmemesi nedeniyle verilen idari para cezalarına karşı açılacak davalarda görevli yargı yeri idari yargı. Başka bir ifadeyle, bu tür itirazlarda doğru adres idare mahkemesi olacak.
Uyuşmazlık, bir şirkete iş kazasını süresinde bildirmediği gerekçesiyle 36 bin 910 lira idari para cezası uygulanmasının ardından gündeme geldi. İlk derece mahkemesi, Kabahatler Kanunu’ndaki genel hükümleri esas alarak davanın sulh ceza mahkemesinde görülmesi gerektiği yönünde karar verdi. Ancak bu yorum, Danıştay tarafından hukuka uygun bulunmadı.
Danıştay Kararı Neye Dayanıyor?
Yüksek mahkemenin kararında, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu arasındaki bağlantıya dikkat çekildi.
Kararda, 6331 sayılı Kanun kapsamında SGK tarafından verilen idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsil süreçlerinde 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesinin uygulanacağı vurgulandı. Söz konusu maddede ise Kurum tarafından verilen para cezalarına karşı itirazın reddedilmesi halinde yetkili idare mahkemesine başvurulabileceği açık biçimde düzenleniyor.
Bu nedenle Danıştay, Kabahatler Kanunu’ndaki genel başvuru yolunun burada doğrudan uygulanamayacağı sonucuna ulaştı.
Kabahatler Kanunu Bu Dosyada Neden Uygulanmadı?
Kararın öne çıkan yönlerinden biri de bu soruya verdiği yanıt oldu. Kabahatler Kanunu, idari yaptırımlara ilişkin genel hükümler içeriyor. Ancak başka bir kanunda açık ve özel bir düzenleme varsa, öncelik o hükümlere veriliyor.
Danıştay da bu dosyada özel düzenlemenin bulunduğunu belirterek, “başvuru yeri sulh ceza mahkemesi” yaklaşımını yerinde görmedi. Böylece iş kazası bildirimi nedeniyle kesilen SGK cezalarında görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğu netleşmiş oldu.
İş Kazası SGK’ya Kaç Gün İçinde Bildirilmelidir?
Kararda yer verilen mevzuata göre, işverenin iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK’ya bildirmesi gerekiyor. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde idari para cezası uygulanabiliyor.
Bu nedenle işverenlerin yalnızca iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine değil, bildirim sürelerine de titizlikle uyması gerekiyor. Aksi durumda hem para cezası hem de dava sürecinde usul yönünden sorunlarla karşılaşılması mümkün hale geliyor.
Kanun Yararına Bozma Ne Anlama Geliyor?
Kararda dikkat çeken bir diğer başlık ise “kanun yararına bozma” oldu. Bu yol, kesinleşmiş mahkeme kararlarında hukuka aykırılık bulunduğunun tespiti halinde devreye giren olağanüstü bir başvuru yöntemi olarak öne çıkıyor.
Ancak burada kritik nokta şu: Kanun yararına bozma kararı, somut dosyada daha önce kesinleşen hukuki sonuçları ortadan kaldırmıyor. Buna karşılık benzer davalarda hangi hukuki yolun izlenmesi gerektiğine dair emsal nitelikte yön veriyor.
İşverenler ve Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?
Karar, özellikle işverenler, şirket yöneticileri ve SGK işlemleriyle karşı karşıya kalan işletmeler için doğrudan sonuç doğuruyor. Çünkü yanlış mahkemede dava açılması;
- süre kaybına,
- ek yargılama maliyetine,
- hak kaybına,
- davanın esasa girilmeden reddedilmesine
neden olabiliyor.
Bu nedenle iş kazası bildirimi nedeniyle kesilen SGK para cezalarında dava stratejisinin doğru kurulması büyük önem taşıyor. Danıştay’ın yaklaşımı, benzer uyuşmazlıklarda başvurunun idare mahkemesinde yapılması gerektiğini açık biçimde ortaya koyuyor.
Uyuşmazlık Mahkemesi Kararıyla Uyumlu mu?
Evet. Danıştay, kararında Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 3 Mart 2025 tarihli benzer kararına da atıfta bulundu. Bu durum, yüksek yargı mercileri arasında görevli mahkeme konusunda ortak bir yaklaşım oluştuğunu gösteriyor.
Böylece SGK idari para cezası, iş kazası bildirimi ve görevli mahkeme tartışmalarında uygulamayı yönlendirecek daha net bir tablo ortaya çıkmış oldu.
