İnşaat Sektöründe Stopaj Düzeni Yeniden Gündemde: %5 Tevkifat Uygulamasıyla Yeni Dönem Başladı
Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarında yer alan düzenlemeler doğrultusunda, yıllara yayılan inşaat ve taahhüt işlerinde uygulanan %5 stopaj (tevkifat) yeniden hatırlatıldı. Vergi uzmanları, özellikle yıl sonuna yaklaşırken müteahhitlerin ve işverenlerin sözleşme sürelerine dikkat etmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
Yeni vergi döneminde, aynı yıl başlayan ve biten inşaat işlerinde stopaj uygulanmazken, bir yılı aşan projelerde yapılan avans ve hakediş ödemeleri üzerinden %5 oranında vergi kesintisi yapılması zorunlu. Bu oran, 1 Mart 2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlükte bulunuyor.
Uygulamada en çok karışıklık, sözleşmede yer alan süre ile fiilî tamamlanma tarihinin farklı olduğu durumlarda yaşanıyor. Uzmanlara göre, vergilendirmede belirleyici olan sözleşme değil, fiilî durum. Yani iş kağıt üzerinde bir yılda bitiyor görünse bile, gerçekte yılı aşıyorsa “yıllara yaygın” kabul edilerek stopaj doğuyor.
Taşeron ve alt taşeron ödemelerinde de aynı prensip geçerli. Zincir halinde yapılan ödemelerde, yalnızca yılı aşan taahhüt işleri için %5 kesinti uygulanacak. Ayrıca, stopaj yalnızca nakit ödemelerde değil, hesaben yapılan ödemelerde de geçerli. Hakediş faturalandırıldığında, fiilen ödeme yapılmamış olsa dahi vergi yükümlülüğü doğmuş sayılıyor.
Kesilen stopaj, müteahhitler açısından peşin vergi niteliğinde olup, yıl sonunda beyan edilecek gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilebiliyor. Ancak iş zararla sonuçlanırsa veya mahsup edilemeyen bir tutar kalırsa, iade talebi mümkün olabiliyor.
Vergi idareleri, sektörde sık yapılan hatalara dikkat çekerek müteahhitlere şu uyarıyı yaptı:
“Gerçek mahiyet esastır. Kağıt üzerinde süreyle oynayarak yıllara yaygın görünümü ortadan kaldırmak, stopaj yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.”