Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, ithalatta gözetim uygulaması kapsamında beyannamede yapılan kıymet artışları nedeniyle ödendiği ileri sürülen vergilerin iadesine ilişkin tartışmada önemli bir karara imza attı. Kurul, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 211. maddesinde 7333 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrasında tescil edilen beyannameler açısından, gözetim tebliğindeki değere ulaşmak için “yurt dışı gider” kalemi üzerinden yapılan beyan artışı nedeniyle ortaya çıktığı iddia edilen fazla ödemelerin, 211. maddeye dayanılarak geri verme başvurusu yoluyla iade edilemeyeceği yönünde içtihat birliği sağladı.
Bölge idare mahkemeleri arasında farklı kararlar çıktı
Karara konu süreç, farklı bölge idare mahkemelerinin aynı nitelikteki uyuşmazlıklarda farklı sonuçlara ulaşmasıyla gündeme geldi. Bir dosyada, ithalatçı tarafından ihtirazi kayıtla yapılan beyan artışı nedeniyle ödenen tutarların iadesi kabul edilirken, diğerinde aynı talebin reddi yönünde karar verilmişti. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu, ortaya çıkan bu farklılığın giderilmesi için konuyu Danıştay’a taşıdı.
Uyuşmazlığın merkezinde “gözetim kıymeti” ve beyan artışı var
Dosyalarda yer alan tartışma, ithal eşyasının fatura kıymetinin gözetim tebliğinde belirlenen birim kıymetin altında kalması durumunda, ithalatın tamamlanabilmesi için beyannamede “yurt dışı gider” kaleminin artırılarak kıymetin gözetim seviyesine yükseltilmesi uygulamasına dayanıyor. İthalatçılar, bu artış nedeniyle daha yüksek vergi ödendiğini ileri sürerek sonradan iade talep edebiliyor.
Danıştay: 211. madde kapsamında iade yolu kapalı
Kurul, 211. maddede yapılan değişiklikle, ticaret politikası önlemlerine tabi eşya için gümrük kıymetinin yükümlü tarafından artırılması sonucunda doğan vergilerin “geri verme veya kaldırma” kapsamına alınmadığını vurguladı. Bu nedenle, gözetim uygulaması nedeniyle kıymet artışı yapılıp vergi ödendiği iddia edilse dahi, 211. maddeye dayanılarak yapılan iade başvurularının kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşıldı.
Karar hangi dönemi ilgilendiriyor?
Kurulun değerlendirmesi, 211. maddede yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra tescil edilen beyannameler açısından geçerli kabul edildi. Buna göre, 28 Temmuz 2021 sonrasında tescil edilen beyannamelerde, gözetim tebliğindeki değere eşitlenmek amacıyla beyanın artırılması halinde, fazla ödendiği ileri sürülen vergilerin 211. madde kapsamında iadesi mümkün görülmüyor.
Ne anlama geliyor?
Karar, özellikle gözetim uygulamasına tabi eşyalarda beyan stratejisi ve sonradan iade talebi planlayan ithalatçılar açısından dikkat çekici bir çerçeve çiziyor. Kurulun yaklaşımı, “kendi beyanıyla kıymet artırma” sonucunda doğan vergilerin, geri verme müessesesi içinde değerlendirilmesini engelliyor.