Esnaf Moto Kuryelerin Vergi ve SGK Yükümlülükleri Gündemde

Moto kuryelerin hızla “esnaf modeli”ne yönlendirilmesi, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri açısından yeni tartışmaları beraberinde getiriyor. Mali müşavirlerden gelen uyarılara göre, özellikle 18–25 yaş aralığındaki gençler, platformların “vergi levhası zorunluluğu” nedeniyle çoğu zaman farkında olmadıkları ciddi bir mali yükün altına giriyor.

Sahada aynı işi yapan iki farklı modelin bulunduğunu belirten uzmanlar, SGK’lı kurye ile vergi mükellefi kurye arasındaki farkın giderek açıldığını vurguluyor. SGK’lı çalışanların sigorta primleri ve motor giderlerinin büyük kısmı işveren tarafından karşılanırken, esnaf kuryelerde motor kredisi, MTV, sigorta, bakım, yakıt ve ceza gibi tüm maliyetler doğrudan kurye üzerinde kalıyor.

Vergi levhasıyla işe başlayan gençler, otomatik olarak gelir vergisi, KDV ve BAĞ-KUR yükümlüsü haline geliyor. Defter tutma zorunluluğu, düzenli fatura kesimi ve yılda yaklaşık 20 beyanname verme zorunluluğu da bu modele dahil. Beyanname verilmediğinde, VUK kapsamında yüksek tutarlı özel usulsüzlük cezalarıyla karşılaşmak da mümkün.

Gelir vergisi, giderlerin belgelenmesine bağlı olarak hesaplanıyor. Genç girişimci istisnası ilk üç yıl vergi yükünü azaltsa da sürenin bitmesiyle kuryeler hızla daha yüksek vergi tarifesine giriyor. Diğer yandan BAĞ-KUR primlerinin düzenli ödenmemesi, sağlık hizmetlerinden yararlanmayı ve emeklilik günlerini doğrudan etkiliyor.

Uzmanlara göre modelin firmalar açısından tercih edilmesinin nedeni basit: SGK primi, kıdem–ihbar yükü ve ekipman maliyetleri işverenden çalışana kayıyor. Buna karşın devlet orta vadede beyanname eksiklikleri, prim borçları ve sahte belge riskleriyle karşı karşıya kalıyor.

Mali müşavirler, giderlerin doğru belgelerle kaydedilmesi, motosiklet ve telefon gibi araçların vergisel avantajlarının bilinmesi ve sahte belge riskine karşı dikkatli olunması konusunda kuryeleri uyarıyor. Ayrıca esnaf kuryelerin tek işverene bağlı çalıştığı durumlar için daha sade bir vergi–prim rejimi oluşturulması öneriliyor.