Devletten Girişim Sermayesi Fonlarına Yeni Destek Çerçevesi

Teknoloji ve yenilik odaklı yatırımları hızlandırmak amacıyla hazırlanan “Girişim Sermayesi Fonlarına Katılım ve Girişim Sermayesi Uygulamaları Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı iş birliğiyle girişim sermayesi fonlarına kamu kaynağı aktarımının esaslarını belirliyor.

Teknoloji ve yenilik odaklı fonlara kamu kaynağı

Yönetmeliğe göre Bakanlık, bütçesinden ayıracağı kaynakla teknoloji, yüksek katma değerli üretim ve yenilikçilik alanlarında faaliyet gösteren girişimlere yatırım yapan girişim sermayesi fonlarına katılabilecek.

Düzenleme, Kalkınma Ajansları tarafından desteklenen fonları kapsam dışı bırakıyor; yalnızca Bakanlık tarafından kaynağa ortak olunan fonlara uygulanacak.

Fon çağrısı ve başvuru süreci

Bakanlık, destek vereceği fonları çağrı yöntemiyle seçecek. Her çağrıda:

  • Fonun hedeflediği alanlar ve nitelikleri,

  • Talep edilecek bilgi ve belgeler,

  • Bakanlıkça sağlanacak kaynağın üst limiti,

  • Yönetim ve masraf kalemlerine ilişkin üst sınırlar

önceden ilan edilecek. Çağrı şartlarını sağlayan başvurular, Fon Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.

İlk defa fon kuracak girişim sermayesi yapıları için ise, fon büyüklüğünün en az %50’sinin diğer yatırımcılardan taahhüt edilmiş olması halinde bazı tecrübe kriterleri aranmayabilecek.

Fon Değerlendirme Komisyonu nasıl çalışacak?

Fon başvurularını değerlendirecek komisyon:

  • Genel Müdür veya yardımcısının başkanlığında,

  • Finans, ekonomi, yatırım veya girişim sermayesi alanında deneyimli 5 üyeden oluşacak.

En az 4 üye ile toplanan komisyon oy çokluğuyla görüş oluşturacak; eşitlik halinde başkanın oyu iki oy sayılacak. Komisyonun hazırladığı değerlendirme, nihai kararı verecek olan Bakana sunulacak.

Değerlendirmede özellikle:

  • Fon yöneticisinin geçmiş tecrübesi ve performansı,

  • Öncelikli sektörlerdeki uzmanlığı,

  • Daha önceki yatırımlardan elde edilen getiriler,

  • Yönetim masraflarının seviyesi,

  • Diğer yatırımcıların taahhüt oranı

dikkate alınacak.

Tüm kurallar yatırımcı sözleşmesinde

Bakanlık ile fon yöneticisi arasında imzalanacak yatırımcı sözleşmesi, kamu kaynağının nasıl kullanılacağını ayrıntılı biçimde belirleyecek. Sözleşmede:

gibi kritik başlıklar yer alacak.

Fonun yönetimi için yapılan tüm giderler – yönetim ücretleri, sigorta, finansman giderleri, tasfiye masrafları ve benzeri kalemler – sözleşmede belirlenen sınırlar içinde fon kaynaklarından karşılanacak.

Hangi alanlara yatırım yapılmayacak?

Fonlar; teknoloji ve yenilik odaklı girişimlere doğrudan yatırım yapabileceği gibi başka girişim sermayesi fonlarına da kaynak aktarabilecek. Ancak yönetmelik, bazı sektörlere açık yasak getiriyor. Buna göre;

  • Mevzuata aykırı faaliyetler,

  • Hukuka ve kamu düzenine aykırı alanlar,

  • Tütün, alkol, kumar ve bahis odaklı faaliyetler,

  • Münhasıran gayrimenkul yatırımı,

  • Siyasi veya etnik içerikli faaliyetler

fon yatırımı kapsamı dışında tutulacak.

Fonların izlenmesi ve bağımsız denetim

Fon yöneticisi, uygulamanın gidişatını göstermek üzere 3 ayda bir Bakanlığa rapor sunacak. Her hesap dönemi sonunda da yatırım komitesinin seçeceği bağımsız denetim şirketi tarafından yıllık denetim raporu hazırlanacak.

Bakanlık, kaynağın amacı dışında veya usule aykırı kullanıldığını tespit ederse:

  • Kaynak taahhüdünü durdurma,

  • Fonun tasfiyesine yönelik süreçleri başlatma,

  • İlgili kurumlara bildirim yapma ve hukuki yollara başvurma

yetkilerine sahip olacak.

Fon süresi, çıkış ve kamuya dönüş

Fonun süresi, yatırım dönemi, çıkış mekanizmaları ve tasfiye süreci yatırımcı sözleşmesinde ayrıntılı şekilde belirlenecek.

Fonun yaptığı yatırımlardan çıkış sonrası elde edilen kaynak:

  • Yatırım süresi devam ediyorsa yeniden yatırımlarda kullanılabilecek,

  • Yatırım süresi sona ermişse, Bakanlık bütçesine gelir kaydedilmek üzere Hazine hesabına aktarılacak.

Bakanlık ve fon yöneticisinin sorumlulukları

Bakanlık;

  • Kaynak aktaracağı fonu seçme,

  • Fon adına açılan hesaplara ödeme yapma,

  • Gerek görürse yatırım komitelerine temsilci veya gözlemci atama

yetkilerine sahip.

Fon yöneticisi ise, fon kaynaklarının verimli kullanılması, yatırım yapılacak şirketlerin araştırılması ve Bakanlığın talep ettiği tüm bilgi-belgelerin eksiksiz sunulmasından sorumlu olacak.

Düzenleme, kamu kaynağının girişim sermayesi ekosistemine daha sistematik ve denetlenebilir bir çerçevede yönlendirilmesini amaçlıyor.