Derneklerin kira yardımı ödemelerinde stopaj ve damga vergisi tartışması, Gelir İdaresi’nin Şanlıurfa Defterdarlığı tarafından verilen bir özelgeyle netleştirildi. İnsani yardım kapsamında, ihtiyaç sahibi kişilerin mesken kira bedellerinin dernek tarafından mülk sahibine ödenmesi halinde, ödemenin “derneğin yaptığı bir kiralama” olarak değerlendirilmemesi nedeniyle gelir vergisi kesintisi yapılmayacağı belirtildi. Aynı şekilde, derneğe ibraz edilen konut kira sözleşmeleri bakımından da belirli şartlarla damga vergisi sorumluluğu doğmadığı ifade edildi.
Kira yardımı ödemesinde gelir vergisi tevkifatı yapılacak mı
Özelgedeki değerlendirmeye göre, kira ödemesi dernek tarafından yapılsa bile, kira ilişkisi dernek ile mal sahibi arasında kurulmadığı sürece stopaj yükümlülüğü doğmuyor. Buradaki kritik nokta, ödemenin dernek adına yapılmış bir kiralama işleminin karşılığı olmaması. Kira sözleşmesinin tarafları gerçek kişiler olduğunda ve dernek yalnızca yardım amacıyla kira tutarını mülk sahibine aktardığında, bu ödeme üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmasına gerek bulunmadığı ifade ediliyor.
Damga vergisi açısından derneğin sorumluluğu var mı
Özelgede, derneğin tarafı olmadığı kira sözleşmelerinin damga vergisi yönünden ayrıca değerlendirildiği görülüyor. Buna göre, gerçek kişilerin mesken olarak kullanmak üzere kiraladığı taşınmazın bir iktisadi işletmeye dahil olmaması şartıyla, söz konusu kira sözleşmeleri damga vergisinden istisna kapsamında kabul ediliyor. Bu nedenle, derneğe ibraz edilen bu nitelikteki konut kira sözleşmeleri için derneğin damga vergisi ödeme veya takip yükümlülüğü bulunmadığı belirtiliyor.
Uygulamada dikkat edilecek şartlar
-
Kira sözleşmesinin tarafları gerçek kişiler olmalı.
-
Dernek, kiracı sıfatıyla taraf olmamalı; ödeme “yardım” niteliğinde olmalı.
-
Kira sözleşmesine konu taşınmaz, iktisadi işletmeye dahil olmamalı.
-
Kullanım amacı mesken olmalı.
Bu çerçevede özelge, insani yardım kapsamında kira bedelini karşılayan derneklerin, kira ilişkisine taraf olmadıkları ve taşınmazın iktisadi işletmeye dahil olmadığı durumlarda stopaj ve damga vergisi yönünden ilave bir yükümlülükle karşılaşmayacağını ortaya koyuyor.