Sakal Vergisinin İlginç Tarihi
Rus Çarı I. Petro, namı diğer “Deli Petro”, ülkesini Avrupalılaştırma çabalarının ilk adımlarından birini sakal üzerinden attı. Batı Avrupa’da gördüğü sinek kaydı tıraşlı erkeklerden etkilenen Petro, Rus soylularının sakallarını kestirmelerini emretti. Geleneksel Rus kültüründe ve Ortodoks inancında kutsal sayılan sakalın yasaklanması ise büyük tepki çekti.
Petro, yalnızca sakallarla sınırlı kalmadı; geleneksel Rus kıyafetlerinin yerine Fransız ve Macar tarzı ceketlerin giyilmesini de zorunlu kıldı. Moskova’nın girişine yerleştirilen mankenlerle yeni giyim tarzı halka tanıtılırken, sakal konusunda daha sert bir tutum benimsendi. Hatta Çar, zaman zaman bizzat ustura alarak soyluların sakallarını tıraş ettiği anlatılır.
Ancak toplumun ve kilisenin direnişi nedeniyle kesin yasak yumuşatıldı. 1705’te çıkarılan düzenlemeyle, sakal bırakmak isteyenlerin “sakal vergisi” ödemesi şart koşuldu. Bu vergiyi ödeyenlere sakal bırakma hakkı tanınıyor, ödediklerini ise özel jetonlarla ispat ediyorlardı.
Böylece sakal vergisi, tarihte yalnızca gelir elde etmek için değil, toplumsal davranışları değiştirmek için kullanılan ilk vergilerden biri olarak kayıtlara geçti. Petro’nun bu uygulaması, Rusya’daki kültürel dönüşümün hem simgesi hem de tartışmalı miraslarından biri olarak tarihe geçti.