Bireysel Emeklilikten Ayrılan Engelli Kişilerde Vergi Kesintisi Nasıl Uygulanır
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bir özelgesinde, bireysel emeklilik sisteminden ayrılma halinde yapılan ödemeler üzerinden uygulanan gelir vergisi tevkifatında, engellilik indiriminin kullanılmasının mümkün olup olmadığı değerlendirilmiştir. Özelge, özellikle on yıldan az süreyle katkı payı ödeyerek sistemden ayrılan kişilerin durumuna odaklanmaktadır.
Bireysel Emeklilikten Çıkışta Vergilendirme Hangi Gelir Türüne Girer
Bireysel emeklilikten ayrılma sonrası ödenen tutarların “getiri” kısmı, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında menkul sermaye iradı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, ödeme sırasında belirlenen oranlarda tevkifat (stopaj) yapılır ve vergileme, ücret geliri gibi “matrah üzerinden indirim” mantığıyla işlememektedir.
Engellilik İndirimi Hangi Gelirler İçin Geçerlidir
Engellilik indirimi, esas itibarıyla ücret geliri elde eden hizmet erbabına ve bazı durumlarda serbest meslek kazancı elde edenlere yönelik bir indirim mekanizmasıdır. Uygulama, genel yaklaşım olarak ücret matrahından indirim şeklinde işler. Bu nedenle menkul sermaye iradı niteliğindeki gelirlerde, engellilik indirimi üzerinden bir düşüm yapılması söz konusu değildir.
On Yıldan Az Süreyle Ayrılanlarda Kesinti Oranı Ne Olur
Özelgede, bireysel emeklilik sisteminden on yıldan az süreyle katkı payı ödeyerek ayrılanlara yapılan ödemelerin “irat” kısmı üzerinden yüzde 15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilmektedir. Bu kesinti, sistemden ayrılma nedeniyle doğan vergi uygulamasının bir parçası olarak değerlendirilir.
Engelli Olunması Stopajı Kaldırır mı
Özelgeye göre, kişinin engellilik indirimi hakkı bulunması, bireysel emeklilikten ayrılma nedeniyle doğan ve menkul sermaye iradı sayılan gelir üzerinden yapılması gereken stopajı ortadan kaldırmamaktadır. Çünkü bu gelir türünde engellilik indirimi uygulanabilecek bir ücret matrahı bulunmaz.
Özelgede Ulaşılan Sonuç Ne
Özelgede yer verilen değerlendirmeye göre:
-
Bireysel emeklilik sisteminden on yıldan az süreyle ayrılma halinde,
-
Ödemedeki irat kısmı üzerinden yüzde 15 stopaj yapılması gerekir,
-
Bu gelir menkul sermaye iradı sayıldığı için,
-
Engellilik indiriminden yararlanılarak stopajın kaldırılması veya azaltılması mümkün değildir.