Aynı Gün Aynı Kişiyle Yapılan İşlemlerde 30.000 TL Sınırı Nasıl Aşılıyor
Tevsik zorunluluğu kapsamında olan kişi ve işletmelerin, tahsilat ve ödemelerini belirli tutarın üzerinde aracı finansal kurumlar üzerinden yapması gerekiyor. Uygulamada en çok karıştırılan konulardan biri, aynı gün içinde aynı kişi veya kurumla yapılan işlemlerin parça parça faturalandırılması ya da ödeme/tahsilatın bölünmesi halinde sınırın nasıl değerlendirileceği.
Düzenlemeye göre, aynı gün aynı kişi veya kurumla yapılan işlemlerin toplamı, tek tek işlemler sınırın altında kalsa bile topluca değerlendiriliyor. Toplam tutar 30.000 TL’yi aştığı anda, aşımı sağlayan işlemden itibaren ilgili tahsilat ve ödemelerin aracı finansal kurum kanalıyla yapılması gerekiyor.
Parça Parça Ödeme Hatası Neden Riskli
Bazı işletmeler, tevsik zorunluluğundan kaçınmak için tahsilat veya ödemeyi bilinçli şekilde bölerek elden yapmayı tercih edebiliyor. Ancak uygulamada “bedeli parçalara ayırma” yaklaşımı, işlemlerin bütünlüğü dikkate alınarak değerlendiriliyor.
Aynı işleme ait bedelin farklı faturalara bölünmesi veya gün içinde parça parça tahsil edilmesi, tevsik zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor. Eğer aynı gün aynı tarafla yapılan işlemler toplamı 30.000 TL’yi aşıyorsa, ödeme ve tahsilatın bankadan geçirilmesi isteniyor. Bu şart sağlanmadığında, hem ödeme yapan hem de tahsilat yapan taraf açısından özel usulsüzlük cezası riski doğabiliyor.
Sınır Aşıldığında Hangi İşlemler Bankadan Yapılmalı
Toplam tutar 30.000 TL’yi aşarsa, aşıma neden olan işlemden itibaren tevsik zorunluluğu devreye giriyor. Bu nedenle aynı gün içinde yapılan ilk işlemler sınır altında kalıp bankadan yapılmamış olsa bile, sınırın aşıldığı andan sonraki işlemler için aracı finansal kurum kullanımı zorunlu hale geliyor.
Uygulamada bu kural, özellikle perakende tedarik zincirinde aynı gün içinde birden fazla teslimat veya hizmet alan işletmelerde sık karşılaşılan bir durum.
Vergi İncelemelerinde Kullanılan Yaklaşımlar
Denetimlerde genellikle şu noktalar üzerinden değerlendirme yapılıyor:
-
Aynı gün aynı kişi veya kurumla yapılan işlemlerin toplamı
-
İşlemlerin aynı sözleşme, sipariş veya ticari ilişki kapsamında olup olmadığı
-
Fatura tarihleri, sevk irsaliyeleri, teslimat kayıtları ve ödeme belgeleri arasındaki uyum
-
Tahsilatın veya ödemenin elden yapılıp yapılmadığına ilişkin kayıt ve ifadeler
-
Banka hareketleri ile faturalardaki tutarların eşleşip eşleşmediği
Bu nedenle, işlemleri parça parça yapmak veya farklı faturalara bölmek, denetimde “bütünlük” yaklaşımıyla tekrar bir araya getirilerek değerlendirilebiliyor.
Yabancılarla Yapılan Tahsilatlarda Pasaport Numarası Şartı
Tevsik düzenlemelerinde yabancılarla veya Türkiye’de yerleşik olmayan gerçek kişilerle yapılan işlemler için özel bir uygulama bulunuyor. Bu işlemlerde, bazı şartların sağlanması halinde tevsik zorunluluğunun farklı şekilde uygulanabildiği görülüyor.
Bu kapsamda öne çıkan zorunluluklardan biri, düzenlenecek belgelerde pasaport numarasına yer verilmesi. Uygulamada pasaport numarasının faturada bulunması, işlemin yabancı veya Türkiye’de yerleşik olmayan kişiyle yapıldığının tevsiki açısından önem taşıyor.
Pasaport Numarası Nerede Yazılmalı
Kural olarak pasaport numarası, işlem için düzenlenen faturada yer almalı. Böylece işlem tarafının kimliğine ilişkin bilgi belge üzerinde görünür hale geliyor ve sonradan yapılabilecek denetimlerde işlemin niteliği daha kolay doğrulanabiliyor.
Nakit Tahsilat Yapılırsa Ne Oluyor
Bu işlemlerde nakit tahsilat yapılması durumunda, tahsil edilen tutarın belirli süre içinde aracı finansal kurum belgeleriyle tevsiki gündeme gelebiliyor. Buradaki kritik nokta, “nakit tahsilat yapıldıysa iş bitti” yaklaşımının geçerli olmaması. Nakit tahsilatın ardından, tevsik şartlarını karşılayacak şekilde finansal kurum kayıtlarının oluşturulması ve saklanması gerekiyor.
İşletmeler İçin Uygulama Notu
Yabancılarla yapılan satış veya hizmetlerde, pasaport numarasının faturada yer almaması, işlemin istisna/özel uygulama kapsamında değerlendirilmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle özellikle turizm, perakende, sağlık ve hizmet sektörlerinde belge düzeni kontrol edilerek ilerlenmesi önem taşıyor.