POS cihazı veya cep telefonu uygulaması üzerinden tahsil edilen bahşişlerin vergisel niteliğine ilişkin bir özelgede, bahşişlerin ücret sayıldığı ve buna bağlı olarak gelir vergisi stopajı ile KDV uygulamasının hangi şartlarda değiştiği açıklandı. Özelge, işletmelerin bahşiş tahsilatını ayrı bir kanaldan yapması halinde dahi, çalışana sağlanan menfaatin ücret kapsamından çıkmadığını vurguluyor.
Bahşişin Niteliği Nedir
Müşteriler tarafından nakit, POS ya da uygulama üzerinden verilen bahşişler, çalışanın işverene bağlı olarak sunduğu hizmetin karşılığı niteliğinde değerlendiriliyor. Bu nedenle “bahşiş”, adı farklı olsa bile ücret kapsamına giriyor.
Gelir Vergisi Stopajı Nasıl Uygulanır
Bahşişler ücret sayıldığından, çalışanın işverenden aldığı ücretle birleştirilerek gelir vergisi tevkifatına tabi tutuluyor. Bahşişin nakit ya da kart/uygulama kanalıyla ödenmesi, stopaj yükümlülüğünü değiştirmiyor. İşverenin, ücret ödemelerinde olduğu gibi bahşiş tutarlarını da bordro sisteminde dikkate alarak stopaj hesaplaması yapması gerekiyor.
Asgari Ücret İstisnası Ve Damga Vergisi İstisnası
Özelgede, bahşişlerin ücret kabul edilmesi nedeniyle, aylık ücret gelirleri toplamı içinde gerekli şartların sağlanması halinde ücret istisnası uygulamasının mümkün olabileceği hatırlatılıyor. Aynı çerçevede, ücretlere ilişkin kâğıtlarda damga vergisi istisnası uygulaması da ücret toplamı üzerinden değerlendirilebiliyor. Burada belirleyici olan, bahşişin ödeme yöntemi değil, ödemenin ücret niteliğiyle bordroda ele alınmasıdır.
Kurumlar Vergisi Yönünden Muhasebe Kaydı Nasıl Olur
POS veya uygulama üzerinden, teslim ve hizmet bedelinden ayrı tahsil edilen bahşişlerin işletme kayıtlarında gelir hesaplarında izlenebilmesi mümkün görülüyor. Personele aktarılan tutarlar ise ücret gideri olarak kaydedilerek, genel koşullar dahilinde kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabiliyor. Uygulamada, tahsil edilen bahşişin kaydı ile personele ödeme kaydının birbirini takip edecek şekilde düzenlenmesi önem taşıyor.
KDV Uygulaması Nasıl Belirlenir
KDV açısından özelge, bahşişin tahsil şekline göre iki ayrı duruma işaret ediyor. Bahşiş, teslim veya hizmet bedelinden ayrı tahsil ediliyorsa, doğrudan teslim/hizmetin karşılığı olarak kabul edilmediğinden KDV’ye tabi tutulmuyor. Buna karşılık, bahşiş tutarı teslim veya hizmet bedeline eklenerek bedelin parçası haline gelirse, KDV matrahına dahil edilmesi gerekiyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bahşiş tahsilatının POS ya da uygulama üzerinden yapılması, işletme açısından kayıt ve denetim izini güçlendirdiğinden bordro ile muhasebe kayıtlarının uyumu kritik hale geliyor. Bahşişin ücret sayılması nedeniyle stopaj uygulaması, ücret istisnası değerlendirmesi ve personele ödeme sürecinin birlikte yönetilmesi gerekiyor. KDV açısından ise, bahşişin hizmet bedelinden ayrı mı yoksa bedelin içinde mi tahsil edildiği, fiili uygulama ve belgelendirme ile netleştirilmeli.